Ottoman biographies of poets, 1538-1610: Genre, literati and empire
Osmanlı şair tezkireleri, 1538-1610: Edebi tür, edebiyatçılar ve imparatorluk
- Tez No: 1002238
- Danışmanlar: DOÇ. DERİN TERZİOĞLU SEZER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, Türk Dili ve Edebiyatı, History, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Osmanlı Müellifleri, Osmanlı Türkçesi, Osmanlı edebiyatı, Osmanlı tarihi, Türk edebiyat tarihi, Ottoman State, Ottoman authors, Ottoman literature, Ottoman history, Turkish literature history
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez Osmanlı şair tezkirelerinin (teẕkiretü'ş-şuʿarā) ilk evresini ele almaktadır. Tezin temel iddiası, 1538 ile 1610 arasında üretilen tezkirelerin kendine özgü bir edebi tür oluşturduğudur. Tezde Osmanlı tezkireciliğinin bu ilk aşamasının özgül yönleri betimlenmekte ve dönemin siyasi gelişmeleri, elit sosyolojisi ve kültürel kaygıları bağlamında anlaşılmaya çalışılmaktadır. Tezkirenin bu dönemdeki benzersiz gelişimi, imparatorluğun on altıncı yüzyılda yeni bir gelişim evresine girmesiyle, özellikle de erken modern bir imparatorluğun idari, ideolojik ve kültürel hegemonyasını tesis etmek için muhtaç olduğu yeni bir edebi dil ve yazılı kültürün kuruluşuyla ilişkilendirilmektedir. Yeni yazılı kültürün üzerinde yükseldiği temel olan Türkçe şiir, bu dönemde müstakil bir bilgi ve kültürlenme sahası haline geldi. Devlet hizmetinde çalışacak yeni kadroların yetişmesinde rol oynadı ve Türkçe'ye dayalı her türlü entelektüel, uygulamalı ve ideolojik sahaya nüfuz etti. Dönemin şiir kültürü tamamen enformel sosyalleşme örüntüleri üzerinden yürüyor ve önemli bir sözlü kültürel boyut taşıyordu. Ancak bu örüntülerdeki istikrar sahaya bir kurumsallık veriyordu. Tezkireler de bu enformel sahanın adı konmuş somut bir nesneye dönüşmesine ve kurumsallaşmasına büyük katkıda bulundular. Tezkireler bu şiir kültürünü yaratan elitlerin yapısını mükemmel bir şekilde yansıtıyorlardı: Saray çevresinde kümelenmiş, küçük ve kaynaşmış, kendi içinde görece tabakalaşmamış ve uzmanlaşmamış, kamusal hayatları ile özel hayatları iç içe geçmiş bir imparatorluk hizmetkârları topluluğu.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the earliest Ottoman biographical dictionaries of poets (teẕkiretü'ş-şuʿarās or shortly teẕkires). The titles produced between 1538 and 1610, the dissertation argues, constituted a genre formation in its own right. The unique characteristics of this first phase of Ottoman teẕkire literature are described and analyzed in the context of the era's political developments, elite sociology and cultural sensibilities. It is argued that the genre's unparalleled efflorescence in this period was directly linked with empire-formation and the rise of a new literary language and textual culture on which the administrative, ideological and cultural hegemony of the nascent early modern empire hinged. As the bedrock on which the new literate culture in Turkish rose, in this period Turkish poetry evolved into an independent field of learning and acculturation. It furnished many of the new servants of the state and infused any field of learning, practice and ideology that relied on Turkish. Poetry culture ran exclusively on informal patterns of sociability, with a substantial oral cultural aspect. Nevertheless, these patterns were consistent enough to allow the field to function as a quasi-institution. The teẕkires further helped reify and institutionalize this informal field of social practice. As such, the texts perfectly reflected the nature of the elites that created this poetry culture: a small and cohesive community of imperial servants clustered around the court, which was relatively weakly stratified and professionalized and which distinguished little between their public and private lives.
Benzer Tezler
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
- Mimarlıkta rasyonel ve irrasyonel biçimlendirmenin ekonomik göstergelere bağlı olarak değişimi ve bu değişimin 11. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Türk ve Avrupa uygarlıklarında örneklenmesi
The Change of rational and irrational styles in architecture duetotho economicaldata and the illustration of this change on the Turkish and European Civilizations between 11th and 19th centuries
AYŞE ZEYNEP ONUR
- Eski Türklerde ve Osmanlılar döneminde beden eğitimi ve spor faaliyetleri Osmanlılarda ilk spor teşkilatları
Başlık çevirisi yok
M. ERCÜMENT ALTUĞGİL
