Üniversite hastanesinde aile hekimliği ve endokrinoloji polikliniklerine başvuran tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda diyabet öz yönetimi ve diyabete bağlı sıkıntıların değerlendirilmesi
Evaluation of diabetes self-management and diabetes-related distress in patients with type 2 diabetes mellitus attending family medicine and endocrinology outpatient clinics at a university hospital
- Tez No: 1002372
- Danışmanlar: DOÇ. DR. PINAR DÖNER GÜNER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabetes Mellitus, Diyabet Sıkıntısı, Diyabet Öz Yönetimi, Kronik Hastalık Yönetimi, Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Type 2 Diabetes Mellitus, Diabetes Distress, Diabetes Self-Management, Chronic
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, tip 2 diyabet tanılı erişkin bireylerde diyabet sıkıntısı ve diyabet öz yönetim düzeylerini değerlendirmek ve bu değişkenlerin sosyodemografik ve klinik faktörlerle ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı, kesitsel ve analitik çalışma Ocak–Haziran 2025 tarihleri arasında Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği ve Endokrinoloji polikliniklerinde yürütülmüştür. Çalışmaya en az bir yıldır tip 2 diyabet tanısı olan ve katılmayı kabul eden 322 erişkin hasta dâhil edilmiştir. Veriler; sosyodemografik ve klinik özellikleri içeren anket formu, Diyabet Öz Yönetim Skalası (DÖYS) ve Diyabet Sıkıntı Ölçeği (DDS-17) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 programı ile yapılmış, parametrik olmayan testler kullanılmış ve p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 58,86±10,97 yıl olup %50'si kadındır. Diyabet sıkıntısı genel olarak klinik açıdan anlamlı düzeyin altında bulunmuştur. Diyabet sıkıntısının yaş, eğitim düzeyi, gelir durumu, diyabet süresi, eşlik eden kronik hastalık varlığı ve ailede diyabet öyküsü ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Diyabet öz yönetim düzeyi ise gelir durumu, düzenli ilaç kullanımı ve diyabet eğitimi alma ile pozitif ilişkili bulunmuştur. Diyabet sıkıntısı ile diyabet öz yönetimi arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Tip 2 diyabetli bireylerde diyabet sıkıntısı arttıkça öz yönetim düzeyinin azaldığı görülmektedir. Diyabet yönetiminde yalnızca klinik parametrelerin değil, psikososyal faktörlerin de değerlendirilmesi ve birinci basamak ağırlıklı bütüncül yaklaşımların güçlendirilmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate diabetes-related distress and diabetes self-management levels in adults with type 2 diabetes mellitus and to examine their associations with sociodemographic and clinical characteristics. Materials and Methods: This descriptive, cross-sectional, and analytical study was conducted between January and June 2025 at the Family Medicine and Endocrinology outpatient clinics of Hatay Mustafa Kemal University Hospital. A total of 322 adults who had been diagnosed with type 2 diabetes mellitus for at least one year and agreed to participate were included. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic and clinical questionnaire, the Diabetes Self-Management Scale (DSMS/DSMÖ), and the Diabetes Distress Scale (DDS-17). Statistical analyses were performed using SPSS version 22.0. Since the data were not normally distributed, nonparametric tests were applied, and a p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of the participants was 58.86 ± 10.97 years, and 50% were female. Overall diabetes distress levels were below the clinically significant threshold. Diabetes distress was significantly associated with age, educational level, income status, duration of diabetes, presence of comorbid chronic diseases, and family history of diabetes. Higher diabetes self-management levels were positively associated with higher income, regular medication use, and having received diabetes education. A significant negative correlation was found between diabetes distress and diabetes self-management, indicating that increased distress was associated with poorer self-management behaviors. Conclusion: As diabetes-related distress increases, diabetes self-management decreases in individuals with type 2 diabetes mellitus. These findings highlight the importance of incorporating psychosocial assessment and support into diabetes care and strengthening comprehensive, primary care–oriented approaches for effective chronic disease management.
Benzer Tezler
- Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran tip 2 diyabetli hastaların risk grubu aşılamaları konusundaki farkındalık ve uygulamalarının değerlendirilmesi
The evaluati̇on of awareness and practi̇ces regardi̇ng ri̇sk group vacci̇nati̇on of TYPE 2 di̇abetes pati̇ents applyi̇ng to samsun trai̇ni̇ng and research hospi̇tal
SERVET YAZICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDİNÇ YAVUZ
- Ankara Şehir Hastanesi'nde, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniklerinde ilgili branş uzman hekimi tarafından tanı konulan ve takip edilen lipödemli hastalarda metabolik sendrom görülme sıklıklarının incelenmesi: Yaşam kalitesi ve fonksiyonel durum ile ilişkisi
Investigation of the prevalence of metabolic syndrome in patients with lipedema diagnosed and followed up by a specialist physician of the relevant branch in physical medicine and rehabilitation outpatient clinics at Ankara City Hospital: its relationship with quality of life and functional status
GÜLBAHAR ÖZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR BORMAN
DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN
- Kocaeli Üniversitesi Hastanesi Dahiliye ve Endokrinoloji Polikliniğine başvuran dislipidemi tanılı hastaların bilgi ve farkındalık düzeyleri ile tedavi planı ve yaşam tarzı değişikliklerine uyumu
Knowledge and awareness levels of patients with dyslipidaemia presenting to Internal Medicine and Endocrinology Outpatient Clinic of Kocaeli University Hospital and Compliance with treatment plan and lifestyle changes
LEMAN KENANOĞLU DOYGUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
- Bir üniversite hastanesinde endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğine başvuran tip 2 diyabet hastalarının güçlendirme düzeylerinin belirlenmesi
Evaluation of the empowerment levels of type 2 diabetes patients seen in an outpatient clinic of a university hospital's department of endocrinology and metabolic diseases
TUĞRUL BIYIKLIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET UNGAN
- Trabzon ilinde gestasyonel diyabet prevalansı ve prevalansı etkileyen risk faktörleri
Prevalence of gestational diabetes mellitus in trabzon province and risk factors affecting prevalence
UFUK BARIŞ KUZU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKaradeniz Teknik Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHANGİR EREM