Türkiye'de kültürel iktidar tartışmalarının günlük kent yaşamı pratikleri perspektifinden analizi: Cihangir ve Başakşehir örnekleri
Analysis of cultural power debates in Turkey from the perspective of daily urban life practices: The examples of Cihangi̇r and Başakşehi̇r
- Tez No: 1002642
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİM BUDAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Siyasal Bilimler, Sociology, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de kültürel iktidara ilişkin tartışmaların ağırlıklı olarak siyasal perspektiflerle ele alınmasının, kültürel alanın kendine özgü repertuarını yorumlamakta sınırlı kaldığı tespiti üzerine temellenmektedir. Bu doğrultuda çalışma, kültürel iktidar tartışmalarını günlük kent pratikleri ve bu pratiklerin bir yansıması olan kültürel alana özgü stratejiler üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Bu minvalde araştırmada, Türkiye'deki kültürel iktidar tartışmalarında sıklıkla karşı karşıya getirilen iki toplumsal konumu temsilen İstanbul'un Başakşehir ve Cihangir mahallelerine odaklanılmıştır. Başakşehir, muhafazakâr habitusun siyasal ve ekonomik alanlarla kurduğu ilişkilerle şekillenen bir kentsel temsil; Cihangir ise seküler-kozmopolit habitusun tarihsel ve simgesel mekânsal karşılığı olarak ele alınmıştır. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada; yarı-yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar ve katılımcı gözlemler aracılığıyla aktörlerin günlük kent yaşamı pratikleri analiz edilmiştir. Mekân kullanımı, boş zaman rutinleri, tüketim alışkanlıkları, kamusal alan deneyimleri ve beğeniler, kültürel alanın günlük kent yaşamındaki tezahürleri olarak ele alınmıştır. Araştırmanın kuramsal zemini Pierre Bourdieu'nün alan, sermaye ve habitus kavramlarına dayanmaktadır. Bu bağlamda habitus, Bourdieu'nün kavramsallaştırmasına uygun olarak, bireylerin toplumsal dünyayla kurdukları ilişkiler içinde oluşan ve günlük pratikleri yönlendiren kalıcı eğilimler bütünü olarak ele alınmıştır. Çalışma, bu kuramsal çerçeve doğrultusunda, muhafazakâr ve seküler-kozmopolit habitusları, günlük kent pratikleri ve bundan beslenen kültürel alan stratejileri bağlamında tartışmaktadır. Bulgular, kültürel alandaki mücadelenin simetrik bir çatışma şeklinde işlemediğini; muhafazakâr habitusun devlet alanıyla kurduğu bağlar sayesinde kurumsal ve ekonomik sermayeye daha kolay erişirken, seküler-kozmopolit habitusun daha çok bireysel, dağınık ve kırılgan pratikler üzerinden varlık göstermeye çalıştığını ortaya koymaktadır. Bu durum, kültürel alanın görece özerk yapısı içinde, mücadelenin çoğu zaman örtük, sessiz ve günlük hayatın içine gömülü şekilde gerçekleştiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The point of departure of this study is the observation that debates on cultural power in Turkey have predominantly been approached from the perspective of the political field; nevertheless, this approach entails certain limitations in interpreting the distinctive repertoire of the cultural field. Accordingly, this thesis aims to examine debates on cultural power through everyday urban practices and the field-specific cultural strategies that emerge as reflections of these practices. Within this framework, the research focuses on the Istanbul neighborhoods of Başakşehir and Cihangir as spatial representations of two social positions that are frequently juxtaposed in debates on cultural power in the Turkish context. While Başakşehir is considered a form of urban representation shaped by the conservative habitus through its relations with the political and economic fields, Cihangir is evaluated as a historical, cultural, and symbolic spatial counterpart of the secular-cosmopolitan habitus. Adopting a qualitative research design, the study analyzes the everyday urban life practices of actors located in these two sites through semi-structured in-depth interviews and participant observation. The use of space, leisure routines, consumption patterns, experiences of public space, and tastes are addressed as manifestations of the cultural field within everyday urban life. The theoretical framework of the research is grounded in Pierre Bourdieu's concepts of field, capital, and habitus. In this context, habitus is conceptualized, in line with Bourdieu's formulation, as a set of durable dispositions historically formed through individuals' relations with the social world and guiding everyday practices. Drawing on this theoretical framework, the study discusses conservative and secular-cosmopolitan habitus in relation to everyday urban practices and the cultural field strategies nourished by these practices. The findings indicate that the struggle within the cultural field does not operate as a symmetrical conflict; while the conservative habitus gains easier access to institutional and economic capital through its ties with state power, the secular-cosmopolitan habitus seeks to sustain its presence primarily through individual, fragmented, and fragile practices. This situation points to the fact that, within the relatively autonomous structure of the cultural field, the struggle often unfolds in an implicit, silent manner embedded in everyday life.
Benzer Tezler
- Demokrat Parti Döneminde Adana'da gündelik hayat
Everyday Life in Adana in the Democratic Party Period
GÜLTEN MADENDAĞ
- Türkiye'de kültürel iktidar tartışmaları: Cins dergisi üzerinden bir değerlendirme
Cultural power debate in Turkey: An evaluation on the magazine“Cins”
BURCU SEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF EKİN AKŞİT VURAL
- Kültürel iktidar tartışmaları çerçevesinde Türkiye'de muhafazakâr kültür ve sanat yayıncılığının gelişimi
The development of conservative literary and cultural magazine in Turkey within the framework of cultural power discussion
EMRE YÜKSEL
Doktora
Türkçe
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELKIS ULUSOY
- 1990 sonrası Türkiye'de queer sanat, direnç ve itiraz stratejileri
Queer art in Turkey after 1990; resistance and opression strategies
ARZU OTO
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2022
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BORGA KANTÜRK
- Türkiye'de hükümet sistemi tartışmaları ve parlamenter sisteme yöneltilen eleştiriler: Başkanlık sisteminin uygulanabilirliği üzerine bir değerlendirme
Discussions on the government system in Turkey and critiques to the parliamentary system: An assesment on the applicability of the presidey system
MUSTAFA İŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Siyasal BilimlerSelçuk ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ŞAHİN