Türkiye'de uygulanan seçim sistemlerinin karşılaştırılması: Güçlü ve zayıf yönler
A comparative analysis of electoral systems implemented in Turkey: Strengths and weaknesses
- Tez No: 1002650
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VEYSEL DİNLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Seçim sistemleri, demokratik temsilin niteliğini doğrudan etkileyen kurumsal yapılardır; bu nedenle sistemin tasarımı, temsil adaleti ve siyasal istikrar açısından kritik önem taşır. Dünyada seçimler ilk ortaya çıktığından beri çoğunluk sistemi, nispi temsil sistemleri ve bunların karma modelleri uygulanmıştır. Türkiye'de de Osmanlı'dan başlayarak çoğunluk sistemi kullanılmış ve 1961 Anayasası ile nispi temsile geçilmiştir. 1961 Anayasası sonrasında ise Türkiye'de tek bir nispi temsil modeli değil, bu sistemin çeşitli alt varyasyonları farklı dönemlerde uygulanmıştır. Bu tez, Türkiye'de uygulanan seçim sistemlerini tarihsel, hukuki ve işlevsel yönleriyle karşılaştırmalı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel sorusu, farklı seçim sistemlerinin temsilde adalet ve siyasal istikrar üzerindeki etkilerinin Türkiye örneğinde nasıl şekillendiğidir. Bu çerçevede, çoğunluk ve nispi temsil sistemlerinin güçlü ve zayıf yönleri ortaya konulmuş; uygulamada karşılaşılan yapısal sorunlar analiz edilmiştir. Ayrıca alternatif modellerin uygulanabilirliği değerlendirilmiştir. Çalışmanın kapsamı yalnızca Türkiye örneğiyle sınırlıdır ve karşılaştırmalı ülke analizine yer verilmemiştir. Tezde yöntem olarak metin ve içerik analizi kullanılmış; betimleyici nitelikte bir yaklaşımla yasal metinler, seçim sonuçları ve anayasal belgeler tarihsel sırayla ele alınmıştır. D'Hondt yöntemi, milli bakiye gibi teknik hesaplama sistemleri somut örneklerle açıklanmıştır. Ayrıca bugüne kadar Türkiye'de uygulanmamış, ancak zaman zaman gündeme gelen dar ve daraltılmış bölge sistemleri öneri olarak tartışılmıştır. Türkiye'de seçim sistemi tartışmalarına tarihsel ve hukuki bir çerçeve sunarak alternatif model arayışlarına akademik katkı sağlamak amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Electoral systems are institutional structures that directly affect the quality of democratic representation; therefore, the design of the system is of critical importance in terms of representational justice and political stability. Since the first emergence of elections in the world, majority systems, proportional representation systems, and their mixed models have been applied. In Turkey, the majority system was used beginning in the Ottoman period, and with the 1961 Constitution, a transition was made to proportional representation. Following the 1961 Constitution, not a single proportional representation model but various sub- variations of this system were implemented in different periods in Turkey. This thesis aims to examine the electoral systems implemented in Turkey in a comparative manner from historical, legal, and functional perspectives. The main research question is how the effects of different electoral systems on representational justice and political stability have taken shape in the Turkish case. Within this framework, the strengths and weaknesses of majority and proportional representation systems are presented, and the structural problems encountered in practice are analyzed. In addition, the applicability of alternative models is evaluated. The scope of the study is limited solely to the Turkish case, and no comparative country analysis is included. The thesis employs text and content analysis as its method; with a descriptive approach, legal texts, election results, and constitutional documents are examined in historical sequence. Technical calculation systems such as the D'Hondt method and the national remainder system are explained with concrete examples. Moreover, the narrow and narrowed district systems, which have not been implemented in Turkey to date but have occasionally been brought to the agenda, are discussed as proposals. In this respect, the thesis aims to contribute academically to the search for alternative models by providing a historical and legal framework for electoral system debates in Turkey.
Benzer Tezler
- Bankacılık sistemi ve Türkiye'ye uygulanabilirliği
The Presidency system and applicability of the Turkey
HALİT ERBAŞ
- Analyse et comparaison des methodes de l'evaluation de poste
İş değerleme yöntemlerinin analizi ve karşılaştırılması
AYÇA BULUT
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
