Bireysel özellikler ve kadınların girişimcilik niyeti arasındaki ilişkide ulusal kültürün bağlamsal rolü
The contextual role of national culture in the relationship between individual characteristics and women's entrepreneurial intention
- Tez No: 1002651
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET NASİH TAĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Girişimcilik niyeti, Kadın girişimciliği, Kültürel bağlam, Entrepreneurial intention, Woman entrepreneurship, Cultural context
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, kadınların girişimcilik niyetinin bireysel özellikler (girişimsel öz yeterlik algısı, başarısızlık korkusu ve hane halkı gelir düzeyi) ile bu özelliklerin anlam kazandığı ulusal kültürel bağlam arasındaki etkileşim çerçevesinde nasıl şekillendiğini çok düzeyli bir perspektifle incelemektedir. Çalışmada kültür, kadınların girişimcilik niyetini doğrudan ve tek başına belirleyen bir değişken olarak değil, bireysel faktörlerin girişimcilik niyetine yansıma biçimini etkileyen bağlamsal bir yapı olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda analizler, Geert Hofstede'in kültürel boyutlar yaklaşımı çerçevesinde güç mesafesi, kolektivizm ve erillik boyutları üzerinden yürütülmüştür. Özellikle bu boyutların yüksek olduğu kültürel yapılarda, girişimsel öz yeterlik algısı ve hane halkı gelir düzeyinin kadınların girişimcilik niyeti üzerindeki pozitif etkilerinin zayıflayabileceği ve başarısızlık korkusunun ise negatif etkisinin güçleneceği yönde ileri sürülmektedir. Analizlerde, GEM tarafından 2016–2018 yılları arasında 50 ülkede toplanan ve yalnızca kadın katılımcılardan oluşan 140.614 gözlemi içeren veri seti kullanılmıştır. Kültürel göstergeler Hofstede veri setinden, ülke düzeyindeki ekonomik ve kurumsal veriler ise Dünya Bankası kaynaklarından elde edilmiştir. Veri setinin hiyerarşik yapısı dikkate alınarak çok düzeyli karışık etkili regresyon modelleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, girişimsel öz yeterliğin kadınların girişimcilik niyeti üzerinde güçlü ve istikrarlı bir pozitif etkiye sahip olduğunu göstererek girişimcilik niyeti literatüründeki temel varsayımları desteklemektedir. Ayrıca başarısızlık korkusunun girişimcilik niyeti üzerindeki olumsuz etkisi, kadın girişimciliği bağlamında psikolojik engellerin önemini vurgulayan önceki çalışmalarla tutarlıdır. Hane halkı gelir düzeyi etkisinin, kültürel bağlama bağlı olarak farklılaşması ekonomik kaynakların girişimcilik niyeti üzerindeki etkisinin evrensel olmadığı ve bağlamsal nitelik taşıdığına işaret etmektedir. Kültürel boyutların düzenleyici rolleri incelendiğinde, güç mesafesi ve kolektivizm boyutlarının bireysel belirleyiciler ile girişimcilik niyeti arasındaki ilişkileri anlamlı biçimde dönüştürdüğü görülmektedir. Bununla birlikte, erillik boyutunun beklenen moderatör etkiyi göstermemesi, kültürel boyutların kadın girişimcilik niyeti üzerindeki etkilerinin her bağlamda homojen olmadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how women's entrepreneurial intention is shaped through the interaction between individual characteristics, namely entrepreneurial self-efficacy, fear of failure, and household income level, and the national cultural context in which these characteristics gain meaning, adopting a multilevel perspective. In this study, culture is conceptualized not as a variable that directly and independently determines women's entrepreneurial intention, but as a contextual structure that shapes how individual factors translate into entrepreneurial intention. Accordingly, the analyses are conducted within the framework of Hofstede's cultural dimensions approach, focusing on power distance, collectivism, and masculinity. It is argued that in cultural contexts characterized by high levels of these dimensions, the positive effects of entrepreneurial self-efficacy and household income on women's entrepreneurial intention may weaken, while the negative effect of fear of failure may become more pronounced. The analyses are based on a dataset comprising 140,614 observations of female respondents collected in 50 countries between 2016 and 2018 by the Global Entrepreneurship Monitor (GEM). Cultural indicators are drawn from Hofstede's dataset, while country-level economic and institutional indicators are obtained from the World Bank. Given the hierarchical structure of the data, multilevel mixed-effects regression models are employed. The findings indicate that entrepreneurial self-efficacy has a strong and stable positive effect on women's entrepreneurial intention, supporting core assumptions in the entrepreneurial intention literature. Additionally, the negative effect of fear of failure is consistent with previous studies emphasizing the importance of psychological barriers in the context of women's entrepreneurship. The effect of household income varies depending on cultural context, suggesting that the influence of economic resources on entrepreneurial intention is not universal but context-dependent. An examination of the moderating roles of cultural dimensions reveals that power distance and collectivism significantly transform the relationships between individual determinants and entrepreneurial intention. However, the absence of the expected moderating effect of masculinity indicates that the influence of cultural dimensions on women's entrepreneurial intention is not homogeneous across contexts.
Benzer Tezler
- The idea of self-reliant individuals: Imagining diligent heroes in Late Ottoman fiction
Kendi ayakları üzerinde duran bireyler fikri: Geç Dönem Osmanlı kurgu metinlerinde gayretli kahramanları hayal etmek
ALİ ATAKAN EROL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Tarihİstanbul Medeniyet ÜniversitesiUluslararası Osmanlı Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI KADI
- Girişimcilik temelinde alternatif bir finansman modeli olan kitle fonlaması ve Türkiye'deki yatırımcılarına yönelik bir araştırma
Crowdfunding as an alternative financial model based on entrepreneurship and an investigation for investors in Turkey
FARUK ŞAHAP
- Entrepreneurial intention in Turkey
Türkiye'deki girişimçilik niyeti
BUSE DAYIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
EkonomiYeditepe Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE ESRA KARADENİZ
- Иммигрант аялдардын локус-контролу жана ишкердүүлүк тенденциясы арасындагы байланыш: Кыргызстандын мисалында
İç Göçmen Kadınların Kontrol Odağı ve Girişimcilik Eğilimi Arası İlişki: Kırgızistan Örneği
AYSULUU BEYŞENOVA
Doktora
Kırgızca
2024
İşletmeKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEYİL NAJİMUDİNOVA
- Kırsal alanda kadınların girişimcilik algıları; Konya ili Derbent ilçesi örneği
Perceptions of women's entrepreneurship in rural areas; the case study of Derbent district in Konya
NURŞEN TATAR
