Plinius'un mirası: Batı sanatına kaynaklık eden bir metin olarak Naturalis Historia
Pliny's legacy: Naturalis Historia as a source text for western art
- Tez No: 1002703
- Danışmanlar: PROF. DR. SİMGE ÖZER PINARBAŞI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Fine Arts, Art History
- Anahtar Kelimeler: Avrupa sanatı, Batı sanatı, Plinius, Resim sanatı, European art, Plinius, Painting art
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Naturalis Historia'nın 33-37. kitaplarında yer alan sanat bölümlerinin Batı sanat düşüncesi ve görsel kültürü üzerindeki etkilerini konu edinen bu çalışma, eserdeki sanat söyleminin Rönesans'tan itibaren aktarım ve dönüşümünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Üç bölüm olarak kurgulanan çalışmanın Plinius ve eserine odaklanan ilk bölümü, el yazmaları ve erken basımları da ele almakta, yanı sıra Plinius araştırmalarının tarihsel seyrini sunmaktadır. Bahsi geçen kitapların detaylı bir özetine yer verildiği ikinci bölüm, sanatla ilgili neredeyse bütün içeriği sistematik bir biçimde aktarırken sonraki bölüm için de bir temel teşkil etmektedir. Çalışmanın ana metnini oluşturan üçüncü bölümde, tüm bu içeriğin Batı sanatı üzerindeki etkisi iki ayrı düzlemde incelenir: Yazınsal ve görsel. İlkinde, Petrarca'dan Winckelmann'a kadar geniş bir yelpazede, Plinius mirasının yeniden keşfiyle başlayan eserin alımlanış biçimlerinin izi sürülürken ikincisinde, anekdotlar başta olmak üzere sanat ve sanatçılara ilişkin anlatıların resim sanatında doğrudan ya da dolaylı biçimde açığa çıkan karşılıkları, herhangi bir dönem ve üslup sınırlaması olmaksızın çeşitli örnekler üzerinden tartışılmaktadır. Bu ikinci kısım, sanatçıların kendilerini antikitenin otoritesine bağlama yollarından biri olarak gördükleri Plinian imzayı da içine almakta, faciebat'ın anlamı, işlevi ve sanatçı kimliğinin inşasında oynadığı rol gösterilmeye çalışılmaktadır. Bölüm, sanatçı anekdotlarının en açık ifadesini bulduğu Arezzo ve Floransa'daki Casa Vasari çevrimlerinin ikonografik çözümlemesiyle tamamlanır. Naturalis Historia'yı antik dünyanın doğa bilgisi ve ansiklopedik merakının bir ürünü olmanın ötesinde Batı sanatını şekillendiren bir metin olarak da konumlandıran bu çalışma, Plinius'un sanatı temsil, anlatı ve tarih kavramlarıyla ilişkisi üzerinden nasıl tanımladığını göstermekte ve bu erken düşünsel çerçevenin kurucu rolü, temsillerdeki yansımalarıyla birlikte kapsamlı bir biçimde değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study, which examines the influence of the sections on art in Books 33–37 of Naturalis Historia on Western art thought and visual culture, aims to demonstrate the transmission and transformation of the artistic discourse within the work from the Renaissance onward. The first part of the study, structured in three parts, focusing on Pliny and his work, also addresses manuscripts and early printed editions, while additionally presenting the historical development of Pliny scholarship. The second part, which provides a detailed summary of the books in question, systematically presents almost all of the content related to art, while also laying a foundation for the subsequent part. In the third part, which constitutes the main body of the study, the impact of all this content on Western art is examined on two distinct levels: literary and visual. In the first, across a broad spectrum from Petrarch to Winckelmann, the reception of the work, initiated by the rediscovery of Pliny's legacy, is traced, while in the second, the narratives concerning art and artists, with anecdotes foremost among them, whose manifestations, direct or indirect, appear in painting, are discussed through various examples, without restriction to any particular period or style. This second division also encompasses the Plinian signature, which artists saw as one of the ways to link themselves to the authority of antiquity, while the meaning and function of faciebat, as well as its role in the construction of artistic identity, are explored. The part concludes with the iconographic analysis of the Casa Vasari cycles in Arezzo and Florence, where the anecdotes about the artists find their clearest expression. This study, positioning Naturalis Historia beyond being a product of the ancient world's knowledge of nature and encyclopedic curiosity, as a text shaping Western art, demonstrates how Pliny defines art through its relation to the concepts of representation, narrative, and history, and comprehensively evaluates the foundational role of this early intellectual framework along with its reflections in visual representations.
Benzer Tezler
- The Ancient South Marmara Harbors
Antik Güney Marmara Limanları
SERKAN GÜNDÜZ
Doktora
İngilizce
2015
ArkeolojiUludağ ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
PROF. DR. MARTİNA SEIFERT
- Plinius`un Panegyricus`u ve imparatorluk propagandası
Panegyricus of Plinius and the propaganda of emperorship
F. ÇİĞDEM MENZİLCİOĞLU
Doktora
Türkçe
2001
Eski Çağ Dilleri ve Kültürleriİstanbul ÜniversitesiLatin Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
PROF.DR. ERENDİZ ÖZBAYOĞLU
- Bir arketip olarak gölge
Shadow as an archetype
IŞIK SUNGURLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Güzel SanatlarIşık ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. BALKAN NACİ İSLİMYELİ
- Bizans Döneminde Bursa (Siyasî, fizikî, dinî ve sosyo-ekonomik yapı)
Bursa in Byzantine Period (Political, physical, religious and socio-economic structure)
RAHİM ERDİ EFENDİLER
- Bithynia kentlerinin kuruluşu ve kuruluş efsaneleri
The founding of the Bithynian cities and the foundation myths
İREM TAŞLI