Sosyal medyadaki popüler diyet trendlerinin Polikistik over sendromlu kadınlarda beden algısı ve yeme davranışına etkisi
The effect of popular diet trends on social media on body image and eating behaviors in women with Polycystic ovary syndrome
- Tez No: 1002815
- Danışmanlar: PROF. DR. HAYDAR ÖZPINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Polikistik over sendromu, sosyal medya, popüler diyetler, beden algısı, yeme davranışı, Polycystic ovary syndrome, social media, popular diets, body image, eating behaviors, eating attitudes
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte sosyal medya, özellikle Instagram gibi görsel odaklı platformlar aracılığıyla bireylerin günlük yaşamında ve sağlıkla ilişkili kararlarında belirleyici bir konum edinmiştir. Sosyal medyada yaygın biçimde dolaşıma giren idealleştirilmiş beden temsilleri ve popüler diyet trendleri, kullanıcıların beden algısı ve yeme davranışları üzerinde etkili olabilmektedir. Polikistik Over Sendromu (PKOS) tanılı kadınlar; hormonal düzensizlikler, kilo yönetiminde yaşanan güçlükler ve dış görünümü etkileyen semptomlar nedeniyle bu tür içeriklerin oluşturduğu psikososyal baskılara karşı daha hassas bir risk grubu oluşturmaktadır. Bu bağlamda, sosyal medya içeriklerinin PKOS'lu kadınlar üzerindeki etkilerinin incelenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sosyal medyadaki popüler diyet içeriklerine maruz kalma ile PKOS'lu kadınlarda yeme tutumu, beden algısı ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Araştırma, 18–49 yaş aralığında PKOS tanısı almış 176 kadın katılımcı ile yürütülmüş tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu'nun yanı sıra Yeme Tutum Testi-26 (YTT-26), Beden Algısı Ölçeği ve Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (BSMBÖ) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların %75,6'sının popüler diyet kavramını daha önce duyduğu; sosyal medyada en sık karşılaşılan diyet trendlerinin aralıklı oruç (%67) ve detoks/sıvı diyetleri (%65,9) olduğu belirlenmiştir. Sosyal medyada popüler diyet içeriklerine sık maruz kalan kadınların, bu içeriklerle hiç karşılaşmayanlara kıyasla yeme tutumu ve diyet yapma alt boyutu puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p < 0,05). Özellikle aralıklı oruç ve şekersiz beslenme uygulayan bireylerde kısıtlayıcı yeme eğiliminin arttığı görülmüştür. Ayrıca sosyal medya bağımlılığı ile beden algısı arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r = –0,284; p < 0,01). Sonuç olarak, sosyal medya platformlarının PKOS'lu kadınlarda beden algısını olumsuz yönde etkileyebilen ve yeme tutumlarında bozulmaya yol açabilen güçlü bir çevresel faktör olduğu görülmektedir. Bu nedenle PKOS yönetiminde, yalnızca tıbbi ve beslenme temelli yaklaşımların değil; bireylerin sosyal medya maruziyetini ve psikososyal etkilenme düzeyini dikkate alan multidisipliner müdahalelerin planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
With the rapid acceleration of digitalization, social media has assumed a central role in individuals' daily lives and health-related decisions, particularly through visually oriented platforms such as Instagram. Idealized body representations and popular diet trends that are widely disseminated on social media may influence users' body image perceptions and eating behaviors. Women diagnosed with Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) constitute a particularly vulnerable risk group in this context due to hormonal imbalances, difficulties in weight management, and appearance-related symptoms. Therefore, examining the impact of social media exposure on this population is of critical importance. The aim of this study was to investigate the relationship between exposure to popular diet content on social media and eating attitudes, body image, and social media addiction among women with PCOS. This descriptive cross-sectional study was conducted with 176 women aged between 18 and 49 years who had been diagnosed with PCOS. Data were collected using a Personal Information Form, the Eating Attitudes Test-26 (EAT-26), the Body Image Scale, and the Bergen Social Media Addiction Scale (BSMAS). According to the findings, 75.6% of the participants reported being familiar with the concept of popular diets, with intermittent fasting (67%) and detox/liquid diets (65.9%) being the most frequently encountered trends on social media. Women who were frequently exposed to popular diet content exhibited significantly higher scores in eating attitudes and dieting subscale scores compared to those who reported no exposure to such content (p < 0.05). In particular, an increased tendency toward restrictive eating behaviors was observed among women practicing intermittent fasting and sugar-free diets. Additionally, a significant negative correlation was found between social media addiction and body image (r = −0.284; p < 0.01), indicating that higher levels of social media addiction were associated with lower body satisfaction. In conclusion, social media platforms appear to function as a powerful environmental factor that may adversely affect body image and disrupt eating attitudes among women with PCOS. Accordingly, multidisciplinary approaches to PCOS management should incorporate strategies aimed at protecting individuals from misinformation on digital platforms and supporting the development of a healthy body image.
Benzer Tezler
- The role of trend studies for design processes in the context of Turkey
Tasarım süreçlerinde trend çalışmalarının rolü: Türkiye örneği
AYSUN ATEŞ AKDENİZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLNAME TURAN
- Bilim iletişimi ve bilim gazeteciliği: Ege Üniversitesi Haber Ajansı örneğinde üniversitelerde bilim haberlerinin üretilmesine yönelik bir inceleme
Science communication and science journalism: Ege University News Agency for instance, for the production of a study of university science news
SEÇİL UTMA
- Obezite polikliniğine başvuran erişkinlerde sosyal medya bağımlılığı ve ortoreksiya nervoza ilişkisinin araştırılması
The relationship between social media addiction and orthorexia nervosa in adult individuals admitted to obesity polyclinic
BEYZA SENA ŞENER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- Representation of women's body in social media: A more diverse space
Kadın vücudunun sosyal medyada temsili: Daha çeşit sahibi bir alan
İDİL DAMLA BİNGÖL
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
İletişim Bilimleriİstanbul Bilgi ÜniversitesiMedya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ITIR ERHART
- Gıda sektöründe stratejik iletişim yönetimi olarak konu yönetimi ve uygulamaları
Issues management in the food industry as a strategic communication management
MELTEM GÖKMEN TOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEREM RIZVANOĞLU