Otolog kök hücre nakli olan hastalarda beyaz gürültünün uyku kalitesine, stres ve yorgunluğa etkisi
The effect of white noise on sleep quality, stress, and fatigue in patients undergoing autologous stem cell transplantation
- Tez No: 1002899
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KÖROĞLU ÇAMDEVİREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Beyaz gürültü, Uyku kalitesi, White noise, Quality of sleep
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, otolog kök hücre nakli yapılan hastalarda beyaz gürültü uygulamasının uyku kalitesi, algılanan stres ve yorgunluk düzeyi üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla 26 Mart 2025- 30 Haziran 2025 tarihleri arasında İstanbul'da bir vakıf üniversitesine bağlı özel bir hastanede erişkin kemik kemik iliği nakli ünitesinde yapılmıştır. Araştırma, ön test-son test içeren randomize kontrollü bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, otolog kök hücre nakli yapılan ve çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar oluşturmuştur. Müdahale grubundaki hastalara belirlenen süre boyunca beyaz gürültü uygulaması yapılmış, kontrol grubuna ise rutin bakım uygulanmıştır. Veriler, Tanıtıcı Özellikler Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (YŞÖ) ve Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) kullanılarak toplanmıştır. Ayrıca hastaların fizyolojik bulguları (nabız, kan basıncı, solunum, oksijen satürasyonu, ağrı düzeyi) ve serum kortizol düzeyleri değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t-testi, eşleştirilmiş t-testi ve etki büyüklüğü analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, beyaz gürültü uygulanan müdahale grubundaki hastaların uyku kalitesi puan ortalamaları anlamlı biçimde iyileşmiştir (p<0.05). Müdahale grubunda yorgunluk düzeyi de uygulama sonrasında anlamlı olarak azalmıştır. Algılanan stres düzeyi açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmış; beyaz gürültü uygulanan hastalarda stres puan ortalaması düşmüştür. Fizyolojik parametreler (nabız, solunum, kan basıncı, SpO₂) açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Kortizol düzeyi her iki grupta da uygulama sonrasında azalmış olmakla birlikte, müdahale grubunda düşüşün daha belirgin olduğu belirlenmiştir. Beyaz gürültü uygulaması, otolog kök hücre nakli yapılan hastalarda uyku kalitesini artıran, yorgunluğu azaltan ve stresi hafifleten etkili, güvenli ve non-farmakolojik bir girişimdir. Fizyolojik bulgular üzerinde belirgin bir değişiklik yaratmamakla birlikte, psikolojik rahatlama ve biyolojik stres yanıtının düzenlenmesine katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the effect of white noise on sleep quality, perceived stress, and fatigue levels in patients undergoing autologous stem cell transplantation. The research was conducted between March 26, 2025 and June 30, 2025 in the adult bone marrow transplantation unit of a private hospital affiliated with a foundation university in Istanbul, Türkiye. A randomized controlled trial with a pretest–posttest design was used. The sample consisted of patients who underwent autologous stem cell transplantation and agreed to participate in the study. Patients in the intervention group received white noise for a specified period, while the control group received routine care. Data were collected using the Descriptive Characteristics Form, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Fatigue Severity Scale (FSS), and Perceived Stress Scale (PSS). In addition, physiological parameters (heart rate, blood pressure, respiratory rate, oxygen saturation, and pain level) and serum cortisol levels were evaluated. Data were analyzed using descriptive statistics, independent samples t-test, paired samples t-test, and effect size analyses. The findings indicated that sleep quality scores significantly improved in the intervention group compared to baseline (p<0.05). Fatigue levels significantly decreased following the white noise intervention. A statistically significant difference was found between the groups in terms of perceived stress, with lower stress scores observed in the intervention group. No significant differences were found between the groups regarding physiological parameters. Although serum cortisol levels decreased in both groups after the intervention, the reduction was more pronounced in the white noise group. White noise appears to be an effective, safe, and non-pharmacological nursing intervention that improves sleep quality and reduces fatigue and perceived stress in patients undergoing autologous stem cell transplantation. While no significant changes were observed in physiological parameters, white noise may contribute to psychological relaxation and regulation of the biological stress response
Benzer Tezler
- Otolog kök hücre nakli yapılan multipl myelom hastalarının retrospektif incelenmesi
Retrospective evaluation of patients with multiple myeloma who underwent autologous stem cell transplantation
AYŞE NUR GÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
HematolojiOndokuz Mayıs Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN KELKİTLİ
- Allojenik kemik iliği nakli yapılan hastalarda CMV DNA antijenemi durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of CMV dna antigenemia during allogenic bonerelevant patients
MERVE KESKİNKILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
HematolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNCİ ALACACIOĞLU
PROF. DR. GÜNER HAYRİ ÖZSAN
- Otolog periferik kök hücre transplantında nakil günü çalışılan ürün kan kültürlerinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of product blood cultures that tested on transplantation day in autologous peripheral stem cell transplantation
BEYZA ATAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
HematolojiBursa Uludağ Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAHİR ÖZKALEMKAŞ
- Otolog kök hücre nakli olan multiple myelom tanılı hastalarda oral mukozitin önlenmesinde kriyoterapinin etkisi
The effect of cryotherapy on the prevention of oral mucositis in multiple myeloma patients undergoing autologous stem cell transplantation
EBRU BAYSAL
- Otolog kemik iliği transplantasyonunda mobilizasyon başarısız olan hastalarda pleriksafor (AMD3100) etkisi
Plerixafor (AMD3100) effect in patients who have mobilisation failure in autologous bone marrow transplantation previously
NİHAN IŞIKLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
HematolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNER HAYRİ ÖZSAN