Elazığ ilindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran 50-69 yaş arasındaki bireylerin kolon kanseri taraması hakkındaki bilgi, tutum ve inançlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes, and beliefs regarding colon cancer screening among individuals aged 50-69 who applied to family health centers in Elazığ province
- Tez No: 1002936
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURKAY YAKAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kolon kanseri, tarama, bilgi, tutum, aile hekimliği, Elazığ, Colorectal cancer, screening, knowledge, attitude, family medicine, Elazığ
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamız, Elazığ ilindeki Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 50–69 yaş aralığındaki bireylerin kolon kanseri taraması konusundaki bilgi, tutum ve inanç düzeylerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki araştırmamızın evrenini Elazığ ilinde yaşayan ve aile sağlığı merkezlerine başvuran 50–69 yaş arası bireyler oluşturmuştur. Çalışmamıza gönüllü olarak katılmayı kabul eden 150 birey dâhil edilmiştir. Veriler, literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda geliştirilen anket formu aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler ile değişkenler arası ilişkiler uygun testlerle değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 59.19±5.22 yıl olup, %56'sı erkekti. Katılımcıların %66.7'si kolon kanserini duyduğunu, ancak yalnızca %14'ünün erken tanı testlerinden haberdar olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%90.7) kolon kanserinin önlenebilir olup olmadığı konusunda bilgi sahibi değildir. Gaitada gizli kan testini duyanların oranı %41.3, bu testi yaptırmış olanların oranı ise %34.7'dir. Katılımcıların %99.3'ü hekim önerisi olması durumunda gaitada gizli kan testi yaptırmaya istekli olduklarını belirtmiştir. Kolonoskopi hakkında bilgi sahibi olanların oranı %44.7 iken, bu işlemi yaptırmış olanların oranı yalnızca %1.3'tür. Çalışmamız, bireylerin kolon kanseri tarama yöntemleri hakkındaki bilgi düzeylerinin yetersiz olduğunu, ancak hekim önerisinin tarama davranışlarını olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Bu bulgular, toplumun farkındalığını artırmaya yönelik eğitim programlarının birinci basamak sağlık hizmetlerinde güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Our study was conducted to evaluate the levels of knowledge, attitudes, and beliefs regarding colorectal cancer screening among individuals aged 50–69 years who applied to Family Health Centers in Elazığ Province. This descriptive and cross-sectional study was conducted among individuals aged 50–69 years residing in Elazığ and applying to Family Health Centers. A total of 150 volunteers who agreed to participate were included in the study. Data were collected through face-to-face interviews using a questionnaire developed based on literature review and expert opinions. The data were analyzed using IBM SPSS 22 software. Descriptive statistics and appropriate tests were applied to assess relationships between variables. The mean age of participants was 59.19 ± 5.22 years, and 56.0% were male. While 66.7% of participants had heard of colorectal cancer, only 14.0% were aware of early detection tests. The majority (90.7%) lacked knowledge about the preventability of colorectal cancer. The rate of those who had heard of the fecal occult blood test (FOBT) was 41.3%, and 34.7% had undergone the test. Nearly all participants (99.3%) stated that they would take the FOBT if recommended by a physician. Although 44.7% were familiar with colonoscopy, only 1.3% had undergone the procedure. Our study revealed that individuals have insufficient knowledge about colorectal cancer screening methods; however, physician recommendations significantly and positively influence screening behaviors. These findings emphasize the need to strengthen educational programs within primary healthcare services to raise public awareness and increase participation in colorectal cancer screening.
Benzer Tezler
- Elazığ ilindeki aile hekimlerinin geleneksel ve tamamlayıcı tıp hakkındaki bilgi düzeyleri ve tutumları
The level of knowledge about traditional and complementary medicine of family physicians in Elaziğ and attitudes
MEHMET BELER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiFırat ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURKAY YAKAR
- Kalkınmada öncelikli bölgelerde kadınların işgücü piyasalarında yaşadığı sorunlar: Elazığ ili örneği
Development priority areas of women in the labor market lived problems: Elazığ province example of
DİLAY ÖLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeFırat ÜniversitesiGirişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇE CEREV
- Kronik hepatit C hastalarında pyrosekanslama yöntemi ile hepatit C virusu (HCV) genotiplerinin belirlenmesi
Detection of hepatitis c virus (HCV) genotypes by pyrosequencing in chronic HCV patients
OĞUZHAN HANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
MikrobiyolojiFırat ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN BULUT
- Elazığ ilinde gençlerde şiddete başvurma ya da maruz kalma sıklığı, etkileyen faktörler ve öfke ile ilişkisi
Relation amongst action of violence or suffering from violence in young population in elazig and affecting factors and anger
MURAT AYGEN
- Elazığ ilindeki aile hekimlerinin aydınlatılmış onam hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge level and attitudes of family physicians in Elazıg province towards informed consent
MUHAMMED FURKAN RENA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiFırat ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURKAY YAKAR