Orta gelir tuzağının aşılmasında etkili faktörlerin analizi
Analysis of effective factors in overcoming the middle incometrap
- Tez No: 1003352
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TUBA ŞAHİNOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmada orta gelir tuzağından çıkış sürecini etkileyen temel ekonomik faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 2002–2022 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak iki ayrı ülke grubu için oluşturulan modeller Panel Veri Analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. İlk ülke grubu inceleme döneminde 1950 sonrasında alt-orta gelirli ülke konumundan üst-orta gelirli ülke konumuna yükselen ülkeleri kapsamaktadır; Çin, Malezya, Tayland, Bulgaristan, Türkiye, Kosta Rika ve Umman söz konusu kategorideki ülkelerdir. İkinci grup ise 1950'den sonra üst-orta gelirli ülke düzeyinden yüksek gelirli ülke düzeyine çıkan Hong Kong, Japonya, Güney Kore, Singapur, Avusturya, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Belçika, İrlanda, İtalya, Hollanda, Norveç, Portekiz, İspanya, İsveç, Arjantin, Şili ve İsrail'i kapsamaktadır. Yatay kesit bağımlılığı ve eğim heterojenliği testlerinde elde edilen bulgulara göre her iki modelde de yatay kesit bağımlılığı ve heterojenlik olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda serilerin durağanlık yapısı ikinci nesil panel birimkök testlerinden olan CIPS Panel Birimkök Testiyle incelenmiştir. Uzun dönem ilişkileri analiz etmek amacıyla Westerlund Panel Eşbütünleşme Testi uygulanmış ve değişkenler arasında anlamlı eşbütünleşme ilişkisinin olmadığı belirlenmilştir. Kısa dönem nedensellik ilişkileri Dumitrescu–Hurlin panel nedensellik testi ile analiz edilmiştir. Her iki ülke grubunun karşılaştırmalı olarak incelenmesi, ülkelerin gelir basamakları arasında ilerlerken hangi unsurların belirleyici olduğunu ortaya koymayı amaçlamakta ve bu yönüyle orta gelir tuzağı literatürüne daha bütüncül bir katkı sunmaktadır. Elde edilen bulgular, orta gelir tuzağının ilk aşamalarında büyümenin daha çok nicel üretim ve sermaye temelli faktörler tarafından sürüklenirken yüksek gelir grubuna geçiş sürecinde ise nitel kurumsal faktörlerin belirleyici hale geldiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The study aims to identify the key economic factors influencing the process of escaping the middle-income trap. To this end, annual data for the period 2002–2022 were used, and models were constructed for two separate groups of countries and analyzed using the Panel Data Analysis method. The first group includes countries that moved from a lower-middle-income status to an upper-middle-income status after 1950; these countries are China, Malaysia, Thailand, Bulgaria, Türkiye, Costa Rica, and Oman. The second group comprises countries that transitioned from an upper-middle-income level to a high-income level after 1950, including Hong Kong, Japan, South Korea, Singapore, Austria, Denmark, Finland, France, Germany, Greece, Belgium, Ireland, Italy, Netherlands, Norway, Portugal, Spain, Sweden, Argentina, Chile, and Israel.According to the results of the cross-sectional dependence and slope heterogeneity tests, both models exhibit cross-sectional dependence and heterogeneity. Accordingly, the stationarity of the series was examined using the CIPS Panel Unit Root Test, one of the second-generation panel unit root tests. To analyze long-run relationships, the Westerlund Panel Cointegration Test was applied, which indicated that there was no significant cointegration relationship among the variables. Short-run causality relationships were analyzed using the Dumitrescu–Hurlin panel causality test.The comparative analysis of the two country groups aims to reveal which factors are decisive as countries progress along the income ladder, thereby providing a more comprehensive contribution to the middle-income trap literature. The findings indicate that in the initial stages of the middle-income trap, growth is primarily driven by quantitative production and capital-based factors, whereas during the transition to high-income status, qualitative institutional factors become more decisive.
Benzer Tezler
- Essays on the middle income trap with special emphasis on Turkey
Türkiye özelinde orta gelir tuzağı üzerine makaleler
GÖKHAN YILMAZ
Doktora
İngilizce
2016
EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DÜRDANE ŞİRİN SARAÇOĞLU
- Orta gelir tuzağına doğrudan yabancı yatırımların etkisi, Türkiye değerlendirmesi
The impact of foreign direct investment to the middle income trap, assessment of Turkey
ALİ CEM ÖZTÜRK
- 2008 finansal kriz çerçevesinde orta gelir tuzağı: Türkiye üzerine bir değerlendirme
Medium income trap in the framework of the 2008 financil crisis; an evaluation on Turkey
YAKUP DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
EkonomiKilis 7 Aralık Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET VAHİT EREN
- Eyvah saçlarım
Oh,my hair
BARIŞ ALADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Bilgi ÜniversitesiDR. ÖKTEM BAŞOL
DOÇ. DR. FERİDE ÇİÇEKOĞLU