Kolinesteraz inhibitörü Donepezil'in farklı dozlarının pentylenetetrazol ile oluşturulan konvulsif nöbet aktivitesi ve öğrenme-hafıza üzerine etkileri
The effects of different doses of cholinesterase inhibitor Donepezil on pentylenetetrazol-induced convulsive seizure activity and learning-memory
- Tez No: 1003548
- Danışmanlar: PROF. DR. DENİZ ŞAHİN, DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRİN ÖZTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoloji, Biyokimya, Physiology, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Beyin kaynaklı nörotrofik faktör, Bilişsel performans, Donepezil, Epilepsi-genel, Nöroinflamasyon, Nöroproteksiyon, Oksidatif stres, Pentilentetrazol, Periostin, Sitokinler, Cognitive performance, Donepezil, Epilepsy-generalized, Neuroinflamation, Neuroprotection, Oxidative stress, Pentylenetetrazole, Periostin, Cytokines
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fizyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, asetilkolinesteraz inhibitörü Donepezil'in (DPZ) farklı dozlarının akut ve kronik uygulamalarının, pentylenetetrazol (PTZ) ile indüklenen konvulsif nöbet aktivitesi üzerindeki etkilerini incelemek ve bu etkilerin nöroinflamatuar, nörotrofik ve oksidatif stres belirteçleri ile ilişkisini değerlendirmektir. Ayrıca çalışmada, Donepezil'in sağlıklı sıçanlarda öğrenme-bellek performansı ve nosiseptif yanıtlar üzerindeki etkilerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Çalışmada 126 adet yetişkin erkek Wistar-Albino cinsi sıçan kullanıldı. Deney grupları akut ve kronik (21 gün) olmak üzere iki ana başlıkta düzenlendi. Donepezil'in 2.5, 5 ve 10 mg/kg dozları oral yolla uygulandı. Nöbet aktivitesi, 60 mg/kg dozunda PTZ enjeksiyonu ile indüklendi. Nöbet indüklenen gruplarda nöbet şiddeti gözlemsel olarak Velisek skorlaması ile değerlendirildi. Ayrıca sağlıklı sıçanlarda Donepezi'in öğrenme-bellek ve nosiseptif yanıtlar üzerine etkileri Morris Water-maze (MWM) ve Hot-plate testleri ile değerlendirildi. Deneylerin sonunda her sıçandan alınan serum örneklerinde TNF-α, IL-1β, IL-6, IL-13, BDNF, Periostin, NO, MDA ve GSH düzeyleri analiz edildi. Bulgular: PTZ gruplarında, akut 10 mg/kg Donepezil nöbet başlangıcını geciktirirken (p<0,05), nöbet şiddetini ve süresini azalttı (p<0,05). Kronik tüm dozlar nöbet şiddeti ve süresini düşürdü (p<0,05). PTZ ile artan TNF-α, IL-1β ve IL-6 düzeyleri, Donepezil (akut 10 mg/kg ve tüm kronik dozlar) ile azalırken; IL-13 düzeyleri arttı (p<0,05). PTZ gruplarında Donepezil (akut 10 mg/kg ve tüm kronik dozlar) MDA'yı düşürdü (p<0,05); GSH ise akut ve kronik 10 mg/kg dozlarında arttı (p<0,05). PTZ uygulanan kontrol ve akut 2,5 ve 5 mg/kg gruplarında sham gruplara göre BDNF anlamlı arttı (p<0.05), Donepezil akut 10 mg/kg ve kronik dozlarında bu anlamlı fark görülmedi. PTZ gruplarında Kronik 10 mg/kg ayrıca periostin ve NO düzeylerini düşürdü (p<0,05). Sağlıklı sıçanlarda Donepezil (akut 10 mg/kg ve tüm kronik dozlar), MWM'de belleği güçlendirdi (p<0,05). Hot-plate testinde akut 10 mg/kg ile kronik 5 ve 10 mg/kg dozları analjezik etki gösterdi (p<0,05). Sağlıklı grupta BDNF, akut/kronik Donepezil 10 mg/kg ve kronik 5 mg/kg dozlarında arttı (p<0,05). Sonuç: Donepezil, uygulanan doz ve süreye bağlı olarak PTZ ile oluşturulan nöbet modelinde konvulsif nöbet aktivitesini azaltıcı etki göstermiş; inflamasyonu baskılayıp antioksidan kapasiteyi artırarak nöroprotektif bir profil sergilemiştir. Benzer şekilde, sağlıklı gruplarda (nöbetsiz) da doz ve süre bağımlı olarak öğrenme ve bellek performansını iyileştirip analjezik etki göstermiştir. Sağlıklı koşullarda BDNF artışına bağlı olarak nöronal ve bilişsel işlevleri dengeleyici bir potansiyele sahip olduğunu düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to investigate the effects of acute and chronic administration of different doses of the acetylcholinesterase inhibitor Donepezil (DPZ) on pentylenetetrazole (PTZ)-induced convulsive seizure activity and to evaluate the relationship of these effects with neuroinflammatory, neurotrophic, and oxidative stress markers. Additionally, the study aimed to determine the effects of Donepezil on learning-memory performance and nociceptive responses in healthy rats. Method: A total of 126 adult male Wistar-Albino rats were used in the study. Experimental groups were organized into two main categories: acute and chronic (21 days). Donepezil doses of 2.5, 5, and 10 mg/kg were administered orally. Seizure activity was induced by PTZ injection at a dose of 60 mg/kg. In the seizure-induced groups, seizure severity was evaluated observationally using the Velíšek scoring system. Furthermore, the effects of Donepezil on learning-memory and nociceptive responses in healthy rats were evaluated using Morris Water Maze (MWM) and Hot-plate tests. At the end of the experiments, serum TNF-α, IL-1β, IL-6, IL-13, BDNF, Periostin, NO, MDA, and GSH levels obtained from each rat were analyzed. Results: In PTZ groups, acute 10 mg/kg Donepezil delayed seizure onset (p<0.05) and reduced seizure severity/duration (p<0.05). All chronic doses reduced seizure severity and duration (p<0.05). PTZ-induced increases in TNF-α, IL-1β, and IL-6 decreased with Donepezil (acute 10 mg/kg and all chronic doses), while IL-13 increased (p<0.05). In PTZ groups, Donepezil (acute 10 mg/kg and all chronic doses) decreased MDA (p<0.05); GSH increased at acute/chronic 10 mg/kg doses (p<0.05). BDNF was significantly increased in the PTZ control and acute 2.5–5 mg/kg groups versus sham (p <0.05), but not with acute 10 mg/kg or chronic Donepezil. Chronic 10 mg/kg also reduced periostin and NO levels (p<0.05). In healthy rats, Donepezil (acute 10 mg/kg and all chronic) enhanced memory in MWM (p<0.05). In the hot-plate test, acute 10 mg/kg and chronic 5 and 10 mg/kg doses showed analgesic effects (p<0.05). In healthy groups, BDNF increased at acute/chronic 10 mg/kg and chronic 5 mg/kg doses (p<0.05). Conclusions: Donepezil exhibited dose- and duration-dependent convulsive seizure–reducing effect in the PTZ-induced seizure model, displaying a neuroprotective profile by suppressing inflammation and enhancing antioxidant capacity. Similarly, in healthy (non-seizure) groups, Donepezil dose- and duration-dependently improved learning and memory performance and exerted analgesic effects. Under healthy conditions, these findings suggest a potential role for Donepezil in balancing neuronal and cognitive functions, likely mediated by increased BDNF levels.
Benzer Tezler
- Potansiyel kolinesteraz enzim inhibitörü bir grup piridinyum bileşiklerinin sentez ve biyoaktivite çalışması
Synthesis and bioactivity study of potential cholinesterase enzyme inhibitor a group of pyridinium compounds
HAYATİ OKUR
Doktora
Türkçe
2022
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VİLDAN ALPTÜZÜN
- Sıçanlarda diyabetik nöropatik ağrıya karşı donepezil'in etkisi ve nitrik oksidin rolü
The effect of donepezil on diabetic neuropathic pain in rats and role of nitric oxide
DURMUŞ ALİ ASLANLAR
Doktora
Türkçe
2022
Eczacılık ve FarmakolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiTıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KISMET ESRA NURULLAHOĞLU ATALIK
- Glioblastoma hücresinde hidrojen peroksit ile oluşturulan oksidatif streste quercetin ve donepezilin hücre canlılığı üzerindeki etkinliğinin araştırılması
Investigation of efficacy of quercetin and donepezil on cell viability in oxidative stress generated by hydrogen peroxide in glioblastoma cell
AHMET ALBAYRAK
Doktora
Türkçe
2022
Eczacılık ve FarmakolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
- Koca engerek, Macrovipera lebetinus obtusa (dwigubsky, 1832) venomunun kimyasal profil ve biyolojik aktivite yönünden incelenmesi
Investigation of chemical profile and biological activities of blunt-nosed viper, Macrovipera lebetinus obtusa (dwigubsky, 1832) venom
NOOR SUBHEE AZZ-ALDEEN AZZ-ALDEEN
Doktora
Türkçe
2025
Biyolojiİstanbul ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU GÜREL GÜREVİN
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA TUBA KIYAN
- To elucidate the interaction mechanism of CNS selective carbamate-type cholinesterase (CHE) inhibitor rivastigmine with dsDNA by multi-spectroscopic, electrochemical, and viscosimetric methods
CNS selektif karbamat tipi kolinesteraz (CHE) inhibitörü rivastigmin'in dsDNA ile etkileşim mekanizmasının multispektroskopik, elektrokimyasal ve viskozimetrik yöntemler ile aydınlatılması
NEDA ALIZADEH
