Investments and energy usage at the firm level: Export-related effects on Turkish manufacturing
Firma düzeyinde yatırımlar ve enerji kullanımı: Türk imalat sanayisinde ihracat kaynaklı etkiler
- Tez No: 1003611
- Danışmanlar: PROF. DR. EROL TAYMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Bilim ve Teknoloji, Enerji, Economics, Science and Technology, Energy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'nin yeşil ekonomi paradigması çerçevesinde enerji yoğunluğunu azaltmaya yönelik makro düzeydeki taahhütlerinin, imalat sanayisindeki firma davranışlarıyla ne ölçüde uyumlu olduğunu incelemektedir. Türk ekonomisinin yeniden dengelenmesinde ihracata dayalı büyümenin taşıdığı önem göz önüne alınarak, çevresel amaçların ve rekabetçilik hedeflerinin etkileşimi, ihracat kaynaklı fiziki yatırım dinamikleri üzerine değerlendirilmektedir. Özellikle, ihracata başlama etkilerinin ve dış talep şoklarının, firmaların enerji kullanımı ve yoğunluğu üzerindeki etkileri analiz edilmektedir. Yarı-deneysel araştırma tasarımlarına dayanan bulgular, firmaların ihracatçı olurken sermaye malı – özellikle makine – yatırım oranlarında istatistiki olarak anlamlı artışlar gerçekleştirdiğini ve bu artışların enerji yoğunluğunu yükselttiğini göstermektedir. Ayrıca bu etkiler, ihracatçı firmalara satış yapan ancak doğrudan ihracat yapmayan firmalara yayılmaktadır. Dolayısıyla bu sonuçlar, ihracat kaynaklı yapısal dönüşümün yurtiçi üretim ağları aracılığıyla, daha yüksek enerji yoğunluğu pahasına yayıldığı önermektedir. Buna karşılık, değişim payı analizi, yerleşik ihracatçıların dış talep şokları karşısında makine yatırım davranışlarını anlamlı biçimde değiştirmediğini ortaya koymaktadır. Yatırım temelli teknik gelişmenin gerçekleşmemesi, firmaların ihracat yoluyla öğrenerek enerji yoğunluğunu azaltma becerisini sınırlandırmaktadır. Bu sonuçlar, ayarlamaların esasen – başlangıçta daha düşük enerji yoğunluğuna sahip firmalarda enerji yoğunluğu artışlarına katkı yapacak şekilde – ürün karmasındaki pay değişimleri üzerinden gerçekleştiğini önermektedir. İhracat dinamiklerinin hem kapsama hem yoğunluk marjlarında incelenmesi yoluyla bu tez, makro düzeydeki enerji yoğunluğu azaltma isteği ile firma düzeyindeki ihracat davranışlarının, Türk imalat sektörü için otomatik olarak uyumlu olmadığını ampirik kanıtlarla göstermekte ve bu uyumu güçlendirmeye yönelik politika çıkarımları ve önerileri sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines whether Türkiye's macro-level commitment to reducing energy intensity within the green economy paradigm is compatible with firm-level behaviour in manufacturing. Given the importance of export-led growth in rebalancing the Turkish economy, the study focuses on export-induced physical investment dynamics as a transmission channel through which environmental and competitiveness objectives might interact. Specifically, it analyses how export entry and foreign demand shocks affect firms' energy usage and intensity. Using quasi-experimental research designs, the findings show that firms significantly adjust their capital-goods – particularly machinery – investment rates in the process of becoming exporters, which leads to increases in energy intensity. Moreover, these effects spill over to non-exporter firms that indirectly export via their sales to exporters, suggesting that export-driven structural changes propagate across domestic production networks at the cost of higher energy intensity. In contrast, shift-share analysis reveals that incumbent exporters do not significantly modify their machinery investment behaviour in response to foreign demand shocks. The absence of investment-based technical upgrading limits their ability to benefit from learning-by-exporting in terms of energy-intensity reduction. This suggests that adjustments operate mainly through shifts in product-mix shares, contributing to rising energy intensity among initially less energy-intensive firms. By jointly analysing export dynamics at both the extensive and intensive margins, the thesis provides empirical evidence that macro-level ambitions to reduce energy intensity and firm-level export behaviour are not automatically aligned in Turkish manufacturing. Accordingly, it derives policy implications and recommendations to foster such alignment.
Benzer Tezler
- Lastik sektöründe pazarlama faaliyetlerinin incelenmesi
The Analysis of marketing activities in tire market
MEHMET ÖZDEN
- Türkiye'de karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik lamine masif ahşap mimarisi ve yöntemleri
Laminated mass timber architecture and methods for reducing carbon emissions in Türkiye
ÜLKEM ARTUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN MERT ŞENER
- Bir konfeksiyon işletmesinin verimlilik açısından değerlendirilmesi
Evaluation of an garment company in terms of productivity
EMİNE AKTAŞ
- Elektrik üreticileri perspektifinden uzun dönem elektrik üretimi yatırımlarının planlanmasına yönelik bir karar destek modeli
A decision support model for long-term investment planning of electricity generation from the perspective of generation companies
BERNA TEKTAŞ SİVRİKAYA
Doktora
Türkçe
2016
Enerjiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAN ÇEBİ
- Üretim kaynakları planlaması (MRP II)
Manufacturing resources planning
FERDA ÖÇMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiY.DOÇ.DR. ALPARSLAN FIĞLALI