Aktar kaynaklı tıbbi bitkilerde antioksidan ve fenolik bileşenlerdeki kaynak temelli değişkenliğin incelenmesi (Amasya ve Çorum örneği)
Investigation of source-based variability in antioxidant and phenolic compounds of herbal medical plants (The case of Amasya and Çorum)
- Tez No: 1003645
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EBRU BATI AY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoteknoloji, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bitkisel droglar, geleneksel tıpta ve fonksiyonel gıda üretiminde yaygın olarak kullanılmakta olup, içeriklerindeki flavonoid ve fenolik bileşikler sayesinde güçlü antioksidan aktiviteye sahiptir. Antioksidan kapasitenin yüksek olması, bu bitkilerin serbest radikallerin neden olduğu oksidatif strese karşı korunmada önemli rol oynadığını göstermektedirler. Türkiye'de tıbbi ve aromatik bitkiler açısından zengin bir flora, bu bitkilerin halk arasında kullanımını ve ticaretini artırmaktadır. Bu çalışma, Amasya ve Çorum illerinde faaliyet gösteren aktar işletmelerinde satışa sunulan bazı bitkisel drogların toplam flavonoid, toplam fenolik madde miktarları ve antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öncelikle her iki ilde tıbbi ve aromatik bitki satışı yapan aktarlar tespit edilmiş, ürün çeşitliliği geniş ve satış hacmi yüksek olan Amasya'dan dört (A1, A2, A3, A4), Çorum'dan dört (Ç1, Ç2, Ç3, Ç4) aktar seçilerek araştırmanın amacı hakkında bilgilendirilmiştir. Araştırmada değerlendirilen bitkiler hatmi, rezene, kekik, civanperçemi, nane, lavanta, ıhlamur, adaçayı, haşhaş ve melisa olarak belirlenmiştir. Her bir aktardan 100 g'lık bitki örnekleri temin edilmiş, yabancı materyaller uzaklaştırıldıktan sonra analiz aşamasına kadar oda sıcaklığında uygun koşullarda saklanmıştır. Bitkilerin toplam flavonoid madde miktarı kuersetin standart çözeltisine, toplam fenolik bileşik miktarı Folin–Ciocalteu yöntemi ile, antioksidan aktiviteleri ise DPPH yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, bitkiler arasında biyokimyasal içerik ve antioksidan kapasite açısından farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Toplam flavonoid ve toplam fenolik madde miktarları açısından en yüksek değerler Amasya A1 aktarından temin edilen kekik için belirlenmiş olup, sırasıyla 1985,23 ± 1,82 mg QE/100 g ve 3130,47 ± 2,32 mg GAE/100 g olarak bulunmuştur. Antioksidan aktivite açısından ise en yüksek değer Çorum Ç1 aktarından temin edilen melisada gözlenmiş ve %96,79 ± 0,71 DPPH inhibisyon yüzdesi ile ölçülmüştür. Bu bulgular, farklı aktar işletmelerinden temin edilen bitkisel drogların fitokimyasal içeriklerinin ve antioksidan potansiyellerinin çeşitlilik gösterebileceğini göstermekte olup, kullanım ve kalite açısından önemli veriler sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Herbal drugs are widely used in traditional medicine and functional food production due to their strong antioxidant activities, which are attributed to their flavonoid and phenolic compound contents. High antioxidant capacity indicates that these plants play an important role in protecting against oxidative stress caused by free radicals. Turkey, with its rich flora of medicinal and aromatic plants, enhances the usage and trade of these plants among the public. This study was conducted to determine the total flavonoid content, total phenolic content and antioxidant activities of certain herbal drugs sold in herbal shops in the provinces of Amasya and Çorum. Initially, herbal shops in both provinces were identified and a total of eight shops with high product diversity and sales volume were selected for the study, including four from Amasya (A1, A2, A3, A4) and four from Çorum (Ç1, Ç2, Ç3, Ç4). The evaluated plants included marshmallow, fennel, thyme, yarrow, mint, lavender, linden, sage, poppy and lemon balm. From each shop, 100 g plant samples were collected, foreign materials were removed and samples were stored at room temperature under appropriate conditions until analysis. The total flavonoid content was determined using quercetin standard solution, total phenolic content was measured by the Folin–Ciocalteu method and antioxidant activity was evaluated using the DPPH assay. The results revealed differences in biochemical content and antioxidant capacity among the plants. The highest total flavonoid and total phenolic contents were observed in thyme obtained from Amasya A1, measured as 1985.23 ± 1.82 mg QE/100 g and 3130.47 ± 2.32 mg GAE/100 g, respectively. The highest antioxidant activity was detected in lemon balm obtained from Çorum Ç1, with 96.79 ± 0.71% DPPH inhibition. These findings indicate that the phytochemical contents and antioxidant potentials of herbal drugs can vary depending on the source, providing important data regarding their usage and quality.
Benzer Tezler
- Ankara piyasasında satılan yurt dışı kaynaklı bazı droglarda yüksek basınç sıvı kromatografisi yöntemi ile aflatoksin B1, B2, G1 ve G2 aranması
HPLC studies of aflatoxins B1, B2, G1 and G2 on some drugs abtained from Ankara markets
FÜSUN BAYSAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAKSUT COŞKUN
- Hekimlerde tıbbi uygulama hatası (Malpraktis) korkusunun iş performansına etkisi: Kilis ili örneği
The effect of fear of medical malpractice on doctors' work performance: The case of Kilis province
SEVİLAY AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiKilis 7 Aralık ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM BOZKURT
- Klinik escherichia coli izolatlarında yüksek riskli st131 klonunun araştırılması
Investigation of high-risk st131 clone in clinical escherichia coli isolates
NUR KINA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF AKTAŞ
- Development of multifunctional tick repellent textiles
Multi-fonksiyonel kene kovucu tekstillerin geliştirilmesi
WAZIR AKBAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Makine MühendisliğiÖzyeğin ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL BAHAR BAŞIM DOĞAN
- Mercurialis annua L.'den gümüş nanopartiküllerin biyosentezi, karakterizasyonu ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi
Biosynthesis, characterization and biological activity of silver nanoparticles from mercurialis annua L
AISHA MOHAMUD SALAD
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyoteknolojiGümüşhane ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP AKAR