Çin Kültür Devrimi sonrasında ortaya çıkan Yara İzi Edebiyatı'nın varoluşçu Marksist felsefe çerçevesinden incelenmesi
An examination of Scar Literature emerging after the Chinese Cultural Revolution from an existentialist Marxist perspective
- Tez No: 1003648
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Varoluşçuluk, Marksizm, Yara İzi Edebiyatı, Çin Kültür Devrimi, Existentialism, Marxism, Scar Literature, Chinese Cultural Revolution
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Asya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Asya Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÇİN KÜLTÜR DEVRİMİ SONRASINDA ORTAYA ÇIKAN YARA İZİ EDEBİYATI'NIN VAROLUŞÇU MARKSİST FELSEFE ÇERÇEVESİNDEN İNCELENMESİ Gizem KARAAĞAÇ Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Mart 2026 Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Didem YILMAZ ÖZET Bu çalışmada, Çin Kültür Devrimi (1966-1976) sonrasında ortaya çıkan Yara İzi Edebiyatı akımına ait altı öykü seçilmiş ve söz konusu öyküler varoluşçu Marksist bir perspektif doğrultusunda incelenmiştir. Kültür Devrimi'nin birey ve toplum üzerinde yarattığı travmatik etki, 1970'li yılların sonlarından itibaren Çin Edebiyatında“yara”ve“yara izi”kavramları etrafında şekillenen metaforik bir anlatı evreninin oluşmasına yol açmıştır. Yara İzi Edebiyatı, bu yönüyle yalnızca tarihsel bir tanıklık sunmakla kalmayıp, bireyin toplumsal yapı içindeki varoluşunu, bu varoluşu kuşatan yabancılaşmayı ve sınıfsal eşitsizlikleri görünür kılan çok katmanlı bir anlatı alanı olarak öne çıkmaktadır. Seçilen altı öykü, yara izi metaforu ekseninde hem Marksist hem de varoluşçu temaları bir arada barındırması bakımından çalışmanın inceleme malzemesini oluşturmaktadır. Öykülerin analizi sürecinde, pek çok varoluşçu düşünürün görüşlerine yer verilmiş olmakla birlikte, Marksizm ile varoluşçuluğu diyalektik bir bütünlük içinde ele alan Jean-Paul Sartre'ın (1905-1980) kuramsal yaklaşımı temel alınmıştır. Sartre'ın Diyalektik Aklın Eleştirisi (2004) adlı eseri, daha önce birbirine karşıt kabul edilen bu iki düşünce geleneğini bir araya getirmesi bakımından çalışmanın kuramsal omurgasını oluşturmaktadır. Çalışmada, Yara İzi Edebiyatı'na ait eserler yalnızca ideolojik ya da toplumsal bir eleştiri unsuru olarak değil; bireyin tarihsel süreç içindeki özgürlük ve özneleşme mücadelesine de ışık tutan felsefi bir zeminde ele alınmaktadır. Zira, Kültür Devrimi'nin yıkıcı etkileri, yara metaforuyla, öykülerdeki karakterler aracılığıyla fiziksel ya da psikolojik düzlemde okuyucuya sunulmuştur. Dönemin sosyo-politik değişim süreci, bireysel ve toplumsal travmalara, varoluşsal sıkıntılara yol açmış; aynı zamanda edebi bir alanın inşasına dayanaklık etmiştir. Böylece çalışmada, Çin Edebiyatı araştırmalarına disiplinlerarası bir katkı sunmak ve Sartre'ın varoluşçu Marksist düşüncesinin Kültür Devrimi sonrası edebi üretimi anlamlandırmadaki açıklayıcı gücünü görünür kılmak amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
AN EXAMINATION OF SCAR LITERATURE EMERGING AFTER THE CHINESE CULTURAL REVOLUTION FROM AN EXISTENTIALIST MARXIST PERSPECTIVE Gizem KARAAĞAÇ Erciyes University, Graduate School of Social Sciences PhD Thesis, March 2026 Supervisor: Assist. Prof. Didem YILMAZ ABSTRACT In this study, six short stories from the Scar Literature movement that emerged after the Chinese Cultural Revolution (1966–1976) are selected and examined from an existentialist Marxist perspective. The traumatic impact of the Cultural Revolution on individuals and society led, from the late 1970s onward, to the formation of a metaphorical narrative universe in Chinese literature shaped around the concepts of“wound”and“scar.”In this sense, Scar Literature, not only offers historical testimony but also emerges as a multi-layered narrative field that renders visible the individual's existence within social structures, the alienation surrounding this existence, and class-based inequalities. The six selected short stories constitute the material of analysis as they simultaneously engage with both Marxist and existentialist themes through the metaphor of the scar. During the analytical process, while the ideas of various existentialists are referenced, the theoretical approach of Jean-Paul Sartre (1905–1980), who conceptualizes Marxism and existentialism as a dialectical unity, forms the framework of the study. Sartre's Critique of Dialectical Reason (2004) serves as the theoretical backbone of this research, as it brings together two intellectual traditions previously regarded as incompatible. Within this framework, works of Scar Literature are examined not merely as instruments of ideological or social critique, but as a philosophical ground that illuminates the individual's struggle for freedom and subjectivation within historical processes. The destructive effects of the Cultural Revolution are presented to the reader on both physical and psychological levels through the metaphor of the wound embodied by the characters in these stories. The socio-political transformations of the period generated individual and collective traumas as well as existential crises, while at the same time, laying the foundation for the emergence of a distinct literary field. Accordingly, this study aims to offer an interdisciplinary contribution to Chinese literary studies and to demonstrate the explanatory power of Sartre's existentialist Marxist thought in interpreting literary production in the post–Cultural Revolution period.
Benzer Tezler
- Doğu Avrupa gelişmeleri -Türkiye'ye etkileri-
Başlık çevirisi yok
MEHMET ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENER KARAKARTAL
- Çağdaş Çin sanatında gelenek ve yenilik ilişkisi
The relationship of tradition and innovation in contemporary Chinese art
SEMA YAYLA BOZA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Güzel SanatlarUşak ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZAN DÜZ
- İzmir Selvilitepe su pompa istasyonu mimari koruma projesi
Izmir Selvilitepe water pump station architectural conservation project
NAİDE GİZEMNUR ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP ERES ÖZDOĞAN
- “Vatan için ölmek”: Türkiye'de şehit asker kültünün sosyo-politik inşası ve şehit aileleri dernekleri
“Dying for the motherland”: The socio-political construction of martyr soldier cult and martyr family associations in Turkey
ŞAFAK AYKAÇ