Düşey gradyentin ve çekül eğrisinin eğriliğinin jeodezik ve jeofizik yöntemlerle araştırılması: Sümela manastırı çevresi
Investigation of vertical gradient and curvature of plumb line by geodetic and geophysical methods: Around Sumela monastery
- Tez No: 1003678
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAZAN YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yerçekimi alanının yeryüzündeki dağılımı, jeodezik ve jeofizik uygulamalar açısından büyük önem taşımaktadır. Yerçekimi alanının düşey değişimini ifade eden düşey gravite gradyenti (DGG) ve düşey doğrultu ile yerçekimi etkisinin belirlenmesini sağlayan çekül eğrisi jeoid belirleme, hassas nivelman ve fiziksel jeodezi çalışmalarında temel parametrelerdir. Bu çalışma, DGG ve çekül eğriliğine etki eden kütlelerin jeodezik ve jeofizik yöntemlerle araştırılmasını amaçlamaktadır. Çalışma alanı olarak, Sümela Manastırı ile Meryemana Deresi arasında yaklaşık 1 km uzunluğunda ve 210 m yükseklik farkına sahip dik bir topoğrafya seçilmiştir. İki periyotta eş zamanlı gravite-nivelman ve GNSS ölçüleri gerçekleştirilmiştir. Yersel verilerden gravite indirgemeleri, gerçek DGG, gravite anomalileri, çekül sapma bileşenleri ve çekül eğriliği hesaplanmıştır. Sonuçlar, ICGEM'den elde edilen global yerpotansiyel modellerle karşılaştırılmış ve temel istatistiksel ölçütlerle değerlendirilmiştir. Bulgular, modellerin genel eğilimleri güvenilir biçimde temsil ettiğini; ancak yüksek topoğrafik değişim gösteren alanlarda yerel farkların arttığını göstermiştir. DGG'nin yükseklikle zayıf bir azalma eğilimi sergilediği ve kuadratik modellerin daha iyi uyum sağladığı belirlenmiştir. Çalışma, hassas yükseklik sistemleri ve jeoid belirleme çalışmalarına katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The distribution of the Earth's gravity field is fundamental to geodetic and geophysical applications. The vertical gravity gradient (DGG) and the plumb line curvature are key parameters in geoid determination, precise leveling, and physical geodesy. This study investigates the mass structures influencing DGG and plumb line curvature using geodetic and geophysical methods. The study area, located between the Sümela Monastery and the Meryemana Stream, spans approximately 1 km with a 210 m elevation difference and exhibits steep topography. Simultaneous gravity-leveling and GNSS measurements were conducted in two periods. From terrestrial data, gravity reductions, actual DGG, gravity anomalies, deflection of the vertical components, and plumb line curvature were computed and compared with global geopotential models obtained from ICGEM using statistical indicators. Results show that global models reliably represent general trends, while local discrepancies increase in areas of strong topographic variability. DGG exhibits a weak decreasing trend with height, and quadratic models provide better agreement. The findings support the improvement of precise height systems and geoid determination studies.
Benzer Tezler
- Yersel düşey gravite gradyent verilerinin bölgesel gravimetrik jeoit modellemeye katkısının incelenmesi
Investigation of the contribution of terrestrial vertical gravity gradient data to regional gravimetric geoid modelling
YUNUS AYTAÇ AKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Jeodezi ve FotogrametriHacettepe ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA OKAY AHİ
DOÇ. DR. HASAN YILDIZ
- Marmara bölgesinde mutlak gravite ölçme ve değerlendirmeleri
The absolute gravity measurements and data processing in Marmara region
HASAN ONUR ÖZDİĞER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UĞUR DOĞAN
- Marmara Bölgesi'ndeki yerkabuğu hareketlerinin GPS ve gravite ölçmeleri (2006-2010) ile belirlenmesi
Determining of the crustal movements in Marmara region with GPS and gravity measurements (2006-2010)
AYŞE SELENDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UĞUR DOĞAN
- Güneş toplaçları ve havuzdan oluşan entegre bir sistemin performansının incelenmesi
Investigation of the performance of the integrated solar collector and pond system
İSMAİL BOZKURT
Doktora
Türkçe
2012
Fizik ve Fizik MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET KARAKILÇIK
- Al-Sn-Mg ve Zn-Sn-Mg üçlü metalik alaşımlarının arayüzey enerjilerinin elde edilmesi
Obtaining of interface energies of Al-Sn-Mg and Zn-Sn-Mg ternary metallic alloys
CANAN ALPER BİLLUR
Doktora
Türkçe
2015
Fizik ve Fizik MühendisliğiErciyes ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BUKET SAATÇİ