Türkiye'de X platformunda dijital feminist aktivizm ve adaletsöyleminin inşası: Tematik ve söylem analizi
Digital feminist activism and the construction of justice discourse on the X platform in Turkey: A thematic and discourse analysis
- Tez No: 1003748
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN NİHAT GÜNEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de dijital feminist aktivizmin X platformu üzerinden nasıl örgütlendiğini, adalet söyleminin çevrimiçi alanda hangi temalar etrafında kurulduğunu ve dijital kampanyaların kamusal baskı üretme kapasitesini incelemektedir. Çalışma, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve cinsiyet temelli şiddetin ataerkil normlar, hukuk, siyaset ve medya temsilleri aracılığıyla yeniden üretildiği varsayımından hareketle, dijital mecraların feminist mücadele açısından sunduğu imkanlar ve sınırları birlikte değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda tez, dijital eylemliliğin yalnızca sembolik bir görünürlük mü yarattığı yoksa çevrimdışı toplumsal ve hukuki süreçleri etkileyebilen dönüştürücü bir kamusal baskı oluşturup oluşturamadığı sorusuna odaklanmaktadır. Araştırma nitel bir tasarıma sahiptir ve söylem analizi ile tematik analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Çalışmanın veri kaynağını, X platformunda Şule Çet Olayı, Musa Orhan Davası ve Narin Güran Cinayeti ile ilişkili olarak paylaşılan ve yüksek etkileşim alan gönderiler oluşturmaktadır. Bu paylaşımlar amaçlı örnekleme yoluyla seçilmiş ve veriler öncelikle betimsel düzeyde incelenmiştir. Ardından tematik analiz süreci yürütülmüştür. Tematik analiz kapsamında paylaşımlar açık kodlama yoluyla çözümlenmiş, tekrar eden anlam örüntüleri belirlenmiş ve bu örüntüler temalar altında sınıflandırılmıştır. Analiz sürecinde özellikle adalet talebi, cezasızlık eleştirisi, mağdur temsilleri, failin konumlandırılması, devlet ve yargının sorumluluğu, medya eleştirisi, dijital dayanışma, kolektif öfke ve yas gibi temalar öne çıkmıştır. Söylem analizi, bu temaların hangi dilsel ve söylemsel stratejilerle kurulduğunu ve feminist adalet söyleminin nasıl üretildiğini ortaya koymak amacıyla tematik analizle birlikte değerlendirilmiştir. Sonuç olarak bu tez, Türkiye bağlamında dijital feminist aktivizmin yalnızca çevrimiçi görünürlükle sınırlı kalmadığını belirli koşullar altında kolektif hafıza üreten, adalet söylemini güçlendiren ve kamusal baskı kapasitesi olan bir siyasal müdahale biçimi olarak işlediğini ortaya koymaktadır. Çalışma, dijitalleşen toplumsal hareketler literatürüne Türkiye örnekleri üzerinden nitel bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how digital feminist activism is organized on the X platform in Turkey, the thematic frameworks through which the discourse of justice is constructed in online spaces, and the capacity of digital campaigns to generate public pressure. Based on the assumption that gender inequality and gender-based violence are reproduced through patriarchal norms, law, politics, and media representations, the study aims to evaluate both the opportunities and limitations that digital platforms offer for feminist struggle. In this context, the thesis focuses on whether digital activism merely produces symbolic visibility or whether it can generate transformative public pressure capable of influencing offline social and legal processes. The research adopts a qualitative design and employs discourse analysis and thematic analysis in combination. The data consist of highly engaged posts shared on the X platform in relation to the Şule Çet Case, the Musa Orhan Trial, and the Narin Güran Murder. These posts were selected through purposive sampling and initially examined at a descriptive level, followed by a thematic analysis. Prominent themes include demands for justice, critiques of impunity, representations of victims, the positioning of perpetrators, the responsibility of the state and the judiciary, media criticism, digital solidarity, collective anger, and mourning. Discourse analysis was conducted in conjunction with thematic analysis to reveal the linguistic and discursive strategies through which these themes are constructed and to examine how feminist justice discourse is produced. The findings demonstrate that, in the Turkish context, digital feminist activism is not limited to online visibility but operates, under certain conditions, as a form of political intervention that produces collective memory, strengthens justice discourse, and generates public pressure. This study aims to contribute qualitatively to the literature on digitalized social movements through the case of Turkey.
Benzer Tezler
- Digital borders: A critical discourse analysis of Turkish Twitter/X discourse around immigrants (2023-2025)
Dijital sınırlar: Türkiye'de Twitter/X platformunda göçmenlere yönelik paylaşılan söylemlerin eleştirel söylem analizi (2023-2025)
BATUHAN BULDU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İletişim Bilimleriİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİletişim ve Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL ÖZDORA
- Türkiye'de mikroblogging çağında kadına şiddet haberleri: X platformunda algı ve yayılma dinamikleri
News of violence against women in the era of microblogging in Türkiye: Perception and dissemination dynamics on the X platform
RUMEYSA NUR TAMYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Radyo-Televizyonİstanbul Aydın ÜniversitesiYeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. NUR EMİNE KOÇ
- Thematic analysis of message framing for brand positioning during social crisis including pre-, during and post-COVID-19 periods
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA MURAT CERİT
Doktora
İngilizce
2025
İşletmeİstanbul Teknik ÜniversitesiYönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF KARAOSMANOĞLU
- Paddy-rice leaf area index (LAI) estimation using radar and optical imagery
Radar ve optik görüntüler kullanarak çeltik bitkisi yaprak alan indeks kestirim
ELNAZ NAJATISHENDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
İletişim Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA ERTEN
- Tüketici boykot davranışlarının marka nefreti perspektifinden analizi: Karma yöntem yaklaşımı
Analysis of consumer boycott behavior from the perspective of brand hate: A mixed-methods approach
ELİF GÜNER