Döviz kuru değişimlerinin Türkiye'de tarım ürünleri fiyatlarıüzerine etkisi
The impact of exchange rate fluctuations on agriculturalproduct prices in Turkey
- Tez No: 1003870
- Danışmanlar: PROF. DR. SABRİ AZGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Türkiye'de tarım ürünleri fiyatlarını etkileyen başlıca ekonomik, yapısal ve çevresel faktörler ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. Analiz kapsamında, 2020–2024 yılları arasında seçilmiş değişkenlere ait aylık veriler kullanılmıştır. Çalışmanın temel amacı, gıda fiyat endeksi ile başta tarımsal girdi fiyatları olmak üzere para arzı (M2) ve döviz kuru (Euro/TL) gibi makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek ve bu değişkenlerin kısa ve uzun dönemli etkilerini ortaya koymaktır. Zaman serisi ekonometrisi kapsamında, veri setinin durağanlık özelliklerini belirlemek amacıyla Augmented Dickey-Fuller (ADF) testi gerçekleştirilmiştir. Takip eden aşamada, değişkenler arasındaki ilişkilerin kısa ve uzun vadeli dinamiklerini analiz etmek için Otokorelasyonlu Dağıtılmış Gecikmeli (ARDL) model kullanılmıştır. Ayrıca, belirli ürün gruplarına yönelik olarak panel veri analizleri gerçekleştirilmiş ve modelin genel geçerliliği, QUSUM ile QUSUM Square testleri aracılığıyla sınanmıştır. Elde edilen bulgular, tarım ürünleri fiyatlarının bütün bağımsız değişkenlerdeki dalgalanmalara duyarlı olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle gıda fiyatları, tarımsal girdi fiyat endeksindeki gecikmeli değişiklikler ve para arzındaki bazı gecikmeler tarafından etkilenmektedir. Euro kuru muhtemelen tarımsal girdi fiyat endeksi üzerinden dolaylı olarak gıda fiyatlarını etkilemektedir. Gecikmelerle birlikte çalışıldığında bazı değişkenlerin etkisi hemen değil, birkaç dönem sonra ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede çalışma, karar alıcılar için politika önerileri geliştirme konusunda önemli katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the main economic, structural, and environmental factors affecting agricultural product prices in Türkiye are analyzed in detail. As part of the analysis, monthly data for selected variables covering the period from 2020 to 2024 are used. The primary objective of the study is to identify the relationships between the food price index and key macroeconomic variables such as the agricultural input price index, money supply (M2), and the exchange rate (Euro/TRY), and to reveal the short- and long-term effects of these variables. Within the scope of time series econometrics, the Augmented Dickey-Fuller (ADF) test is applied to determine the stationarity properties of the dataset. In the following stage, the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) model is employed to analyze the short- and long-term dynamics of the relationships among the variables. Additionally, panel data analyses are conducted for specific product groups, and the overall validity of the model is tested using the CUSUM and CUSUM of Squares tests. The findings reveal that agricultural product prices are sensitive to fluctuations in all independent variables. In particular, food prices are affected by lagged changes in the agricultural input price index and certain lags in the money supply. The Euro exchange rate likely influences food prices indirectly through the agricultural input price index. When analyzed with time lags, the effects of some variables do not appear immediately but emerge after several periods. In this context, the study provides valuable insights for policymakers in developing effective policy recommendations.
Benzer Tezler
- Türkiye'de gıda fiyatları endeksinin tarım ürünleri üretici fiyat endeksi ve döviz kuru arasındaki ilişkinin analizi: ARDL model
Analysis of the relationship between agricultural products producer price index and the exchange rate of the food priceindex: ARDL model
İSMET DEMİRAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Ekonometriİskenderun Teknik ÜniversitesiEkonomi ve Finans Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT SAĞIR
- An assessment of the policy shifts of the Turkish Central Banking since 2001
Türkiye'de 2001 sonrası Merkez Bankacılığı politika değişimlerinin değerlendirilmesi
İPEK ŞENYARAR BAYRAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN CÖMERT
- Avrupa Para Birliği ve Türk ekonomisine etkileri
European Monetory Union and its impact on the Turkish economy
VEYİS FERTEKLİGİL
- Türkiyede otomotiv sektörü ve Borsa İstanbulda işlem gören otomotiv işletmelerinin performans analizi
Performance analysis of the automotive sector in Türkiye and automotive companies trading on the Istanbul Stock Exchange
YAHYA KIRMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası TicaretAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM KESKİN
- Uluslararası denizyolu taşımacılığı bağlamında liman etkinliği ve sektör performansının dış ticaret ile ilişkisi: 2035 yılı Türkiye dış ticaret projeksiyonu
The relationship of port efficiency and sector performance with foreign trade in the context of international maritime transportation: Turkey's foreign trade projection for 2035
HATİCE HANDAN ÖZTEMİZ
Doktora
Türkçe
2021
UlaşımAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL VATANSEVER