Şermin Yaşar'ın çocuk kitaplarındaki mizah ögelerinin Türkçe öğretimi açısından incelenmesi
Examination of the humor elements in Şermin Yaşar's children's books in terms of Turkish language acqusition
- Tez No: 1004184
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İPEK KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Mizah, Türkçe öğretimi, Yaşar, Şermin, Çocuk edebiyatı, Humour, Turkish teaching, Yaşar, Şermin, Children’s literature
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, çağdaş çocuk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Şermin Yaşar'ın çocuk kitaplarında yer alan mizah ögelerini dilsel ve anlamsal boyutlarıyla incelemek ve söz konusu mizah kullanımının Türkçe öğretimi açısından taşıdığı eğitsel işlevleri ortaya koymaktır. Nitel araştırma desenine göre yapılandırılan çalışmada, doküman incelemesi yöntemi kullanılmış; yazarın 2015–2024 yılları arasında çocuklar için kaleme aldığı yirmi çocuk kitabı veri kaynağı olarak ele alınmıştır. Araştırmada mizahın dil üzerinden üretildiği varsayımından hareketle, metinlerde yer alan mizahi dil oyunları sistematik biçimde sınıflandırılmış ve içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Bu kapsamda mübalağa, ironi, tezat, benzeşleme, saçmalama, tersine çevirme, dil sürçmesi, çok anlamlılık, alışılmamış bağdaştırma ve argo kullanımı gibi çok sayıda mizahi unsurun kitaplarda yoğun ve işlevsel biçimde kullanıldığı tespit edilmiştir. Bulgular, Şermin Yaşar'ın mizahı yalnızca güldürü unsuru olarak değil; çocuk okurun dil farkındalığını geliştiren, eleştirel düşünme ve anlamlandırma süreçlerini destekleyen çok yönlü bir anlatım stratejisi olarak kullandığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, mizahi unsurların Türkçe öğretiminde okuma motivasyonunu artırma, söz varlığını zenginleştirme, dilsel yaratıcılığı destekleme ve metinlerle kurulan duygusal bağı güçlendirme açısından önemli bir pedagojik işlev üstlenebileceğini göstermektedir. Bu bakımdan çalışma, çocuk edebiyatı ile Türkçe öğretimi arasındaki ilişkiye mizah odaklı bütüncül bir bakış sunmakta ve alan yazına özgün katkılar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the humorous elements found in the children's books of Şermin Yaşar, one of the prominent authors of contemporary children's literature, in terms of their linguistic and semantic dimensions, and to reveal the educational functions of humor within the context of Turkish language teaching. Designed within a qualitative research framework, the study employs the document analysis method, and the data corpus consists of twenty children's books written by the author between 2015 and 2024. Based on the assumption that humor is constructed through language, the humorous linguistic devices identified in the texts were systematically classified and analyzed using content analysis. Within this framework, a wide range of humorous elements—such as exaggeration, irony, contrast, analogy, absurdity, inversion, slips of the tongue, polysemy, unconventional collocations, and the use of slang—were found to be employed frequently and functionally throughout the books. The findings indicate that Şermin Yaşar uses humor not merely as a means of entertainment, but as a multidimensional narrative strategy that enhances children's linguistic awareness and supports their critical thinking and meaning-making processes. The results further demonstrate that humorous elements possess significant pedagogical potential in Turkish language teaching by increasing reading motivation, enriching vocabulary, fostering linguistic creativity, and strengthening the emotional bond established with texts. In this respect, the study offers a humor-oriented and holistic perspective on the relationship between children's literature and Turkish language education, thereby making an original contribution to the existing literature.
Benzer Tezler
- Şermin Yaşar'ın çocuk kitaplarında mizahi unsurlar ve işlevleri
Humour elements and their functions in Şermin Yaşar's children's books
FİRDEVS KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıDüzce ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEVZİ KARADEMİR
- Şermin Yaşar'ın çocuk kitaplarındaki söz varlığının incelenmesi
Analysis of vocabulary in Şermin Yaşar's children's books
MURAT KAVUKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAksaray ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONUR ALP KAYABAŞI
- Şermin Yaşar'ın çocuk kitaplarında Türkçenin söz varlığı unsurları
Vocabulary elements of Turkish language in Şermin Yaşar's children's books
SERPİL GÜLBEYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ KUTAY
- Mert Arık ve Şermin Yaşar'ın çocuk kitaplarının söz varlığı bağlamında karşılaştırmalı incelemesi
Comparative study of Mert Arık and Şermin Yaşar's children's books in the context of vocabulary
PINAR SEVGİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN SEYİT ERTEM
- Şermin Yaşar'ın çocuk kitaplarında kişiler arası çatışma ve çatışma çözme süreci
Interpersonal conflict and the conflict resolution process in Şermin Yaşar's children's books
GİZEM TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA DEMİRTAŞ TOLAMAN