Geri Dön

Clınebell'in Gelişim Danışmanlığı'nın analizi ve Türkiye'de MDR alanında uygulanabilirliği

Analysis of Clinebell's Growth Counseling and its applicability in the field of SCG in Türkiye

  1. Tez No: 1004329
  2. Yazar: ADEM KÖROĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HASAN KAYIKLIK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Din, Psychology, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Din psikolojisi, Dini danışmanlık, Dini rehberlik, Psychology of religion, Religious counseling, Religious guidance
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çukurova Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, Howard Clinebell'in“Gelişim Danışmanlığı”yaklaşımını Türkiye'deki Manevi Danışmanlık ve Rehberlik (MDR) hizmetlerinin kuramsal ve uygulamalı ihtiyaçları bakımından yeniden değerlendirerek yerel bağlama uyarlanabilirliğini tartışır. Türkçe alan yazınında modeli merkeze alan kapsamlı bir incelemenin bulunmaması ve Diyanet İşleri Başkanlığı çatısı altında gelişen MDR'nin bütüncül, önleyici ve gelişimsel bir çerçeveye duyduğu gereksinim çalışmanın hareket noktasıdır. Bu yönüyle çalışma, Türkiye literatüründe kuramsal düzeyde özgün bir katkı üretmeyi ve boşluğu doldurmayı ayrıca böylece amaçlamaktadır. Çalışma teorik ve yorumlayıcı bir tasarımla yürütülmüştür. Clinebell'in birincil eserleri ve seçilmiş ikincil kaynaklar ile Türkiye'de MDR'ye ilişkin akademik literatür üzerinde metin okuması, sistematik tarama ve içerik analizi yapılmıştır. Bulgular, Clinebell'in yaklaşımı ile Türkiye'deki MDR uygulamaları arasında karşılaştırmalı okuma üzerinden yapılandırılmış; sahadan nicel veri toplanmamış, ancak uygulama örnekleri somutlaştırıcı vaka ve program taslakları olarak incelenmiştir. Bulgular, modelin Türkiye bağlamında uygulanabilir olduğunu; ilişki merkezli ve eylem odaklı müdahalelerin, krizlerin gelişim fırsatı oluşu ve“gelişim grupları”gibi bileşenlerin MDR pratiğini güçlendirebileceğini göstermektedir. Çok boyutlu gelişim çerçevesi ve salujenik din anlayışını önceleyen teolojik temel, dinî duyarlılıkları gözeten önleyici ve geliştirici programların tasarımına dayanak sunar; dua, kutsal metin okumaları ve ritüellerin ölçülü kullanımı ilkeli bir uygulama zemini sağlar. Sonuçta tez, Clinebell modeline ilişkin sistematik bir sentez ve yerelleştirme önerileri sunar; DİB personelinin eğitim ve süpervizyonuna gelişim odaklı modüllerin eklenmesini, ADR Merkezlerinde grup temelli önleyici programların pilot uygulanmasını ve gönüllü destek ağlarının yapılandırılmasını önerir. Sınırlılık, verilerin metin ve ikincil kaynaklara dayanması, geniş örneklemli saha verisi ve etki analizlerinin bulunmamasıdır; genellenebilirlik bu nedenle sınırlıdır. Gelecek çalışmalar için ölçme araçları, boylamsal değerlendirmeler ve etki analizleri önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

This thesis re-evaluates Howard Clinebell's“Growth Counseling”approach in relation to the theoretical/practical needs of Spiritual Counseling and Guidance (SCG) services in Türkiye and examines its local adaptability. It is motivated by the lack of a comprehensive Turkish study centered on the model and SCG's need, under the Presidency of Religious Affairs, for a preventive and developmental framework. The study employs a theoretical, interpretive design. Textual reading, systematic literature review, and content analysis were applied to Clinebell's primary works, selected secondary sources, and the academic literature on SCG in Türkiye. Findings were structured through a comparative reading of Clinebell's approach and SCG practices; no quantitative field data were collected, but practice examples were examined as illustrative cases and program outlines. Results suggest that the model is applicable in Türkiye. Relationship-centered and action-oriented interventions, viewing crises as developmental opportunities, and“growth groups”may strengthen SCG practice. The multidimensional developmental framework and the theological grounding that prioritizes a salutogenic understanding of religion support preventive and developmental programs attentive to religious sensitivities; the measured use of prayer, sacred text reading, and rituals supports principled practice. Overall, the thesis offers a systematic synthesis and localization proposals. It recommends adding growth-focused modules to staff training and supervision, piloting group-based preventive programs in Familiy Centers, and structuring volunteer support networks. Limitations include reliance on texts and secondary sources and the absence of large-sample field data and impact analyses, limiting generalizability. Future work should develop measurement tools, conduct longitudinal evaluations, and perform impact analyses across institutional settings.

Benzer Tezler

  1. Urban ecotherapy: A comparative evaluation on the therapy potentials of park features in Istanbul

    Kentsel ekoterapi: İstanbul'daki park özelliklerinin terapi potansiyelleri üzerine karşılaştırmalı bir değerlendirme

    DİDEM KARA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLDEN DEMET ORUÇ