Voleybol sporcularında maksimal oksijen alım değerinin dolaylı olarak belirlenmesi
Indirect determination of maximal oxygen uptake in volleyball players
- Tez No: 1005164
- Danışmanlar: PROF. DR. KEREM TUNCAY ÖZGÜNEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Voleybolda Aerobik kapasite, VO₂mak, Voleybol Saha Testleri, Aerobic capacity in Volleyball, VO₂maks, Volleyball Field Tests
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, voleybolcu kız sporcularda maksimal oksijen alım kapasitesinin (VO₂mak) dolaylı yöntemle tahmin edilmesini amaçlayan branşa özgü bir saha testinin geçerliliğini araştırmaktadır. VO₂mak, sporcunun dayanıklılık performansını belirleyen temel fizyolojik göstergelerden biri olarak kabul edilmekte olup, genellikle laboratuvar koşullarında direkt gaz analizleriyle ölçülmektedir. Ancak bu tür ölçümler yüksek maliyet, teknik uzmanlık ve özel donanım gerektirdiğinden; pratik, ekonomik ve saha koşullarına uygun alternatiflere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kapsamda voleybol gibi yüksek yoğunluklu, aralıklı (intermittent) ve çok yönlü hareket örüntülerine sahip spor branşları için geliştirilen özgül testler, hem antrenörler hem de bilim insanları için önemli bir değerlendirme aracı olabilir. Çalışmada, voleybolun hareket dinamiklerini içeren özel bir saha testi kullanılarak elde edilen mekik sayıları ile laboratuvar ortamında ölçülen VO₂mak değerleri karşılaştırılmıştır. Araştırmaya, düzenli antrenman yapan 21 genç kadın voleybolcu katılmış; katılımcılara hem direkt VO₂mak testi hem de üç eksenli akselerometrelerle desteklenmiş saha protokolü uygulanmıştır. Laboratuvar verileri solunum gazı analizörü ve kalp atım bandı ile yüksek doğrulukta elde edilirken, saha testinde ivmeölçerlerden alınan verilerle sporcu yükü ve kalp atım yanıtları da kaydedilmiştir. İstatistiksel analizler, saha testinde ulaşılan maksimum mekik sayısı ile VO₂mak arasında anlamlı ve pozitif bir korelasyon olduğunu ortaya koymuştur (R² = 0.405, p < 0.01). Bu bulgu, saha testinin VO₂mak tahmini için kullanılabilir olduğunu gösterirken; oluşturulan regresyon modeli (VO₂mak = 28.067 + 0.370 × Mekik Sayısı) aracılığıyla genç voleybolcuların aerobik kapasitelerinin hızlı ve maliyetsiz biçimde değerlendirilebileceğini düşündürmektedir. Ayrıca saha testinde daha düşük koşu hızlarında bile daha yüksek kalp atım sayılarının gözlenmiş olması, testin metabolik zorluk düzeyinin yüksek olduğunu ve gerçek maç koşullarına benzerlik taşıdığını göstermektedir. Sonuç olarak bu tez, branşa özgü saha testlerinin yalnızca performans taraması için değil, aynı zamanda antrenman planlaması ve aerobik kapasite gelişiminin takibi için de geçerli ve uygulanabilir araçlar sunabileceğini göstermektedir. Özellikle çocuk ve genç yaş grubundaki sporcularda uygulanabilirliği yüksek, güvenli ve bilimsel temelli saha testlerinin geliştirilmesi, spora özgü performans izlemeyi daha erişilebilir hale getirmektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the validity of a sport-specific field test aimed at indirectly estimating maximal oxygen uptake capacity (VO₂max) in female volleyball players. VO₂max is recognized as one of the fundamental physiological indicators determining an athlete's endurance performance and is typically measured under laboratory conditions using direct gas analysis. However, such measurements require high costs, technical expertise, and specialized equipment; therefore, practical, economical, and field-appropriate alternatives are needed. In this context, specific tests developed for sports such as volleyball, which involve high-intensity, intermittent, and multi-directional movement patterns, can be an important assessment tool for both coaches and scientists. In this study, shuttle run counts obtained using a specialized field test incorporating volleyball movement dynamics were compared with VO₂max values measured in a laboratory setting. The study included 22 young female volleyball players who engaged in regular training; participants underwent both a direct VO₂max test and a field protocol supported by three-axis accelerometers. Laboratory data were obtained with high accuracy using a respiratory gas analyzer and heart rate monitor, while field test data included athlete workload and heart rate responses recorded from accelerometers. Statistical analyses revealed a significant and positive correlation between the maximum shuttle run count achieved in the field test and VO₂max (R² = 0.405, p < 0.01). This finding indicates that the field test can be used to estimate VO₂max; the regression model created (VO₂max = 28.067 + 0.370 × Sit-Up Count) suggests that the aerobic capacity of young volleyball players can be assessed quickly and inexpensively. Additionally, the observation of higher heart rates even at lower running speeds in the field test indicates that the test has a high metabolic difficulty level and resembles real match conditions. In conclusion, this thesis demonstrates that sport-specific field tests can provide valid and applicable tools not only for performance screening but also for training planning and monitoring aerobic capacity development. The development of field tests that are highly applicable, safe, and scientifically based, especially for children and young athletes, makes sport-specific performance monitoring more accessible.
Benzer Tezler
- Ankara Üniversitesi'nde spor yapan öğrencilerin beslenme durumları ve fiziki performansları üzerinde bir araştırma
A Research on the nutritional status and physical performance of the students who were active in sports at the University of Ankara
BÜLENT ASMA
- 12-18 yaş grubu öğrenci voleybolcuların başarılarını etkileyen bazı faktörler üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
NİLGÜN IŞILAR ERTEKİN
- Farklı spor dallarında yaşanan müsabaka stres düzeylerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
FÜSUN ÖZBEKÇİ
