Birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran kadınlarda meme kanserinde kadercilik algısı ile ilgili tutum ve davranışların değerlendirilmesi
Assessment of attitudes and practices related to the perception of fatalism i̇n breast cancer among women attending primary health care centers
- Tez No: 1005224
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ERDOĞDU CEYLAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULGAFUR ALİM UÇAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran kadınların meme kanserine yönelik sağlık inançları ile kadercilik algılarının erken tanı ve tarama davranışları üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırma, Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 20-69 yaş arası 230 kadın ile yürütülmüştür. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Meme Kanseri Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (SİMÖ) ve Meme Kanseri Kadercilik Ölçeği (MKKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların %72,6'sı kendi kendine meme muayenesi (KKMM) yaptığını, %33,4'si ise en az bir kez mamografi (MG) çektirdiğini belirtmiştir. Eğitim seviyesi ve aktif çalışma durumu arttıkça sağlık motivasyonu ve öz-yeterlik algısının arttığı, kadercilik algısının ise anlamlı derecede düştüğü saptanmıştır. Korelasyon analizinde, kadercilik algısı arttıkça sağlık motivasyonu, öz-yeterlik ve yarar algısının azaldığı (p<0,05); engel algısının ise arttığı görülmüştür. Kadınlarda kadercilik inancı, tarama davranışlarını engelleyen önemli bir psikososyal bariyerdir. Erken tanı oranlarını artırmak için özellikle düşük eğitimli ve çalışmayan gruplarda kaderci algıyı kıracak, bireysel sorumluluk bilincini ve öz-yeterliği güçlendirecek uygulamalı eğitim programları planlanmalıdır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the effects of health beliefs and perception of fatalism regarding breast cancer on early diagnosis and screening behaviors among women applying to a primary health care center. This descriptive and cross-sectional study was carried out with 230 women aged 20-69 who applied to a Family Health Center in Tokat between October 1, 2025, and December 1, 2025. Data were collected through face-to-face interviews using a Personal Information Form, Health Belief Model Scale (HBMS), and the Breast Cancer Fatalism Scale (BCFS). It was found that 72.6% of the participants performed breast self-examination (BSE) and 33.4% had undergone mammography (MG) at least once. As education level and active employment status increased, health motivation and self-efficacy perceptions increased, while the perception of fatalism significantly decreased. Correlation analysis showed that as the perception of fatalism increased, health motivation, self-efficacy, and perceived benefits decreased (p<0.05), while perceived barriers increased. Fatalistic beliefs in women constitute a significant psychosocial barrier hindering screening behaviors. To increase early diagnosis rates, practical training programs should be planned to break fatalistic perceptions and strengthen individual responsibility and self-efficacy, especially for low-educated and unemployed groups.
Benzer Tezler
- Erzurum'da yaşayan kadınlarda meme kanseri taraması ve erken tanısı ile ilgili engellerin saptanması
Determining the barriers of screening and early diagnosis of breast cancer in women, erzurum
MERYEM MERVE ÖREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Biyoistatistikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaBiyoistatistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULBARİ BENER
- Nonsiklik mastaljili 18-40 yaş arası, organik patoloji saptanmayan hastalarda; ağrı depresyon, anksiyete ilişkisi
Pain, derpession and anxiety relationship with the woman aged between 18-41 years who has non-siclik mastalgia whitout organik pathology
FATMA GÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ERKAN YAVUZ
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların kanser taramaları konusunda bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors about cancer screening of patients attending family medicine polyclinic
HAKAN TEKPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
- Emziren annelerde meme başı problemlerinin yaşanma sıklığı, oluşumunu etkileyen faktörler ve emzirme üzerine etkisi
Frequency of breast head problems in breastfeeding mothers, factors affecting their occupation and its effect on breastfeeding
HASİBE ECE GÜLER ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiBaşkent ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTUĞ KUT
- Ankara merkezindeki bazı birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuranların sağlık ve sosyal özelliklerine göre yaşam kalitelerinin karşılaştırılması
Comparison of quality of life of the persons who applied to some primary health care center locating in Ankara province center according to their social and health status features
HAKAN TÜZÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Halk SağlığıGazi ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEFER AYCAN