Transgenik mezenkimal kök hücreler ile eksozom artışına yönelik exosome-boosting teknolojisinin araştırılması
Transgenic mesenchymal stem cells for exosome enhancement research on exosome-boosting technology
- Tez No: 1005527
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAN TAŞTAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoteknoloji, Genetik, Biyoloji, Biotechnology, Genetics, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ekstraselüler veziküller (EV'ler), tüm hücreler tarafından salgılanan heterojen yapıda, fosfolipid zarlı nano boyutlu yapılar olup, hücreler arası iletişimde protein, lipid ve nükleik asit taşımak suretiyle biyolojik süreçlerin düzenlenmesinde önemli rol oynar (Raposo & Stoorvogel, 2013). Bu yapılar, boyut ve oluşum mekanizmalarına göre apoptotik cisimcikler, mikroveziküller ve eksozomlar olarak sınıflandırılır. Eksozomlar, 40–100 nm çapında, zar kökenli doğal veziküller olup, hedef hücrelere moleküler kargo iletme ve farklı biyolojik bariyerleri geçebilme yetenekleri sayesinde biyobelirteç ve ilaç taşıma sistemi olarak önemli potansiyele sahiptir (Aygan et al., 2021; İnanır & Ekici, 2020). Özellikle mezenkimal kök hücre kaynaklı eksozomlar, terapötik uygulamalarda ön plana çıkmaktadır. MKH'lar farklı dokulardan izole edilebilen, bağışıklık sistemi üzerinde etkili ve farklılaşma kapasitesine sahip hücrelerdir. Bu hücrelerden elde edilen eksozomlar, tümör oluşturma riski taşımaması, biyouyumlu ve düşük immünojenik özellikleri ile hedeflenebilir tedavilerde avantaj sağlar (Kou et al., 2022). Bununla birlikte, klinik uygulamalarda yeterli miktarda eksozom üretimi halen en büyük sınırlamadır. Düşük üretim, hedeflenebilirlik ve terapötik etkinliği sınırlamakta, bu nedenle üretimi ve yönlendirilmesi artıracak stratejiler geliştirilmesi gerekmektedir (Wu et al., 2024). Bu tez çalışmasında, MKH'lardan elde edilen eksozomların üretimini ve hedeflenebilirliğini artırmak amacıyla genetik modifikasyon stratejileri araştırılmıştır. STEAP3-SDC4-Cx43 plazmidi kullanılarak eksozom üretimini artıran“exosome-boosting”transgenik MKH'ler oluşturulmuş, CD9-L7ae plazmidi ile eksozomlara terapötik yüklerin hedef hücrelere etkin şekilde iletilmesi sağlanmıştır. Önceki çalışmalarda, STEAP3-SDC4 füzyon proteini ile eksozom üretiminin 15–40 kat artabileceği, L7ae ile mRNA yükleme ve hedefleme veriminin artırılabileceği gösterilmiştir (Kojima et al., 2018; Xu et al., 2024). Bu yaklaşımla, yüksek verimli, hedeflenebilir ve terapötik potansiyeli artırılmış eksozomlar elde edilmesi amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Extracellular vesicles (EVs) are heterogeneous, phospholipid bilayer-enclosed nanoscale structures secreted by all cell types, playing a crucial role in regulating biological processes by transporting proteins, lipids, and nucleic acids for intercellular communication (Raposo & Stoorvogel, 2013). Based on their size and biogenesis, EVs are classified into apoptotic bodies, microvesicles, and exosomes. Exosomes are 40–100 nm in diameter, membrane-derived natural vesicles with the ability to deliver molecular cargo to target cells and cross various biological barriers, making them valuable as biomarkers and drug delivery systems (Aygan et al., 2021; İnanır & Ekici, 2020). Exosomes derived from mesenchymal stem cells (MSCs) have gained particular attention in therapeutic applications. MSCs can be isolated from different tissues, possess differentiation potential, and modulate immune responses. Exosomes obtained from these cells offer advantages such as lack of tumorigenicity, biocompatibility, and low immunogenicity, making them suitable for targeted therapies (Kou et al., 2022). However, a major limitation in clinical applications remains the insufficient production of exosomes, which restricts therapeutic efficacy and targeting capabilities. Therefore, strategies to enhance both exosome production and delivery are critically needed (Wu et al., 2024). In this thesis study, genetic modification strategies were explored to increase the production and targeting efficiency of MSC-derived exosomes.“Exosome-boosting”transgenic MSCs were generated using the STEAP3-SDC4-Cx43 plasmid to enhance exosome production, and CD9-L7ae plasmid was employed to efficiently load therapeutic cargo into exosomes for targeted delivery. Previous studies have shown that STEAP3-SDC4 fusion protein can increase exosome production by 15–40 fold, while L7ae can enhance mRNA loading and targeting efficiency (Kojima et al., 2018; Xu et al., 2024). This approach aims to produce high-yield, targetable exosomes with enhanced therapeutic potential.
Benzer Tezler
- Lentiviral vektör tabanlı genetik modifikasyon ile geliştirilen transgenik mezenkimal kök hücrelerden rekombinant eksozom geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Development of recombinant exosomes from transgenic mesenchymal stem cells developed using lentiviral vector-based genetic modification and evaluation of their efficacy
ŞEYMA BAYBARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
GenetikÜsküdar ÜniversitesiMoleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAN TAŞTAN
PROF. DR. SEVİM IŞIK
- TLR4 knock out C3H/Hej fareler ile oluşturulan alopesi areata fare modelinde adiposit kökenli kök hücre tedavisi
Adipocyte-derived stem cell therapy in alopecia areata mouse model induced by TLR4 knock out C3H/Hej mice
NUR BÜŞRA AKDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiErciyes ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT BORLU
- Yağ dokusu kaynaklı mezenkimal kök hücre ve kemik iliği kökenli mezenkimal kök hücrenin anozmi indüklenmiş fare modeline etkisi
The effectiveness of adipose tissue derived mesenchymal stem cells and bone marrow derived mesenchymal stem cells in an anosmia-induced mice model
BURAK HAZIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER CEYLAN
- Comparison of the molecular mechanisms of melanocyte regeneration and melanoma using the zebrafish
Zebra balığının model organizma olarak kullanılarak melanosit rejenerasyonu ve melanomun moleküler mekanizmalarının karşılaştırılması
ESRA KATKAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
BiyolojiDokuz Eylül ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE GÜNEŞ ÖZHAN
- Investigation of the neuroprotective effect of stable overexpression of DNA topoisomerase IIß in neurally differentiated SH-SY5Y cells as an in vitro model of Alzheimer's disease induced by amyloid β1-42 peptides
Nöral farklılaştırılmış ve amiloid β1-42 peptitleriyle in vitro Alzheimer hastalığı modeli oluşturulmuş SHSY5Y hücrelerinde gen ifadesi kararlı olarak arttırılmış DNA Topoisomerase IIb'nın nöroprotektif etkisinin araştırılması
TAHİRE YURDAKUL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
BiyolojiÜsküdar ÜniversitesiMoleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİM IŞIK
DOÇ. DR. CİHAN TAŞTAN