Türk-Amerikan ilişkilerinde Türk modernleşmesi bağlamında görsel temsiller: Pullar ve karikatürler (1946-1957)
Visual representations in Turkish-American relations in the context of Turkish modernization: Stamps and caricatures (1946-1957)
- Tez No: 1005596
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM AYDOĞMUŞ ÖRDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Türk modernleşmesi, filateli, pul, karikatür, soğuk savaş, Turkish modernization, philately, stamp, caricature, cold war
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modernleşmenin yalnızca ekonomik ve kurumsal değişimlerle sınırlı kalmadığı, görsel söylem ve kültürel sembollerle kamuoyuna aktarılan ideolojik bir süreç olduğu görülmektedir. Bu çalışma, 1946-1957 yılları arasındaki Türk-Amerikan ilişkilerinde yaşanan siyasal ve sosyal dönüşümü, dönemin posta pulları ve karikatürleri üzerinden, görsel söylem analizi yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, bu görsel materyalleri modernleşme kuramı ve görsel iletişim perspektifinden ele almaktadır. İkinci Dünya Harbi'nin ardından oluşan yeni dünya düzeninde Türkiye'nin çok partili yaşamı benimseyerek Batı Blokuna yönelmesi, özellikle ABD ile kurduğu stratejik ve politik iş birliğinin temelini oluşturmuştur. Sovyet tehdidi karşısında Türkiye'nin jeopolitik konumu, ABD ile ilişkilerin gelişmesinde belirleyici olmuş; bu süreç Missouri Zırhlısının İstanbul'a gelişi, Truman Doktrini, Marshall Planı, Fullbright Anlaşması, Kore Savaşı'na katılım ve NATO üyeliği gibi gelişmelerle somutlaşmıştır. Araştırma, adı geçen bu görsel materyalleri modernleşme kuramı ve görsel iletişim perspektifinden ele almaktadır. Söz konusu görsel materyaller, sembolik, içeriksel ve işlevsel kategoriler doğrultusunda analiz edilerek, Türkiye'deki dönüşüm süreci eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Nitel bir yaklaşımla, seçilen pul ve karikatürler üzerinde sembolik, işlevsel ve içeriksel çözümleme yapılmıştır. Bulgular, dönemin resmî modernleşme ve Batı'ya entegrasyon söyleminin pullar aracılığıyla nasıl propagandasının yapıldığını; buna karşın, karikatürlerin bu sürece dair nasıl eleştirel ve ironik bir kamuoyu oluşturduğunu göstermektedir. Çalışma öngörülen sonuçları ve literatüre katkısı yönüyle hem tarihsel bir analiz sunmakta hem de alternatif görsel kaynakların siyasal ve toplumsal değişimi yansıtmadaki işlevselliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Modernization is seen not only as a process of economic and institutional change, but also as an ideological process conveyed to the public through visual discourse and cultural symbols. This study aims to examine the political and social transformation in Turkish-American relations between 1946 and 1957 through the use of postage stamps and cartoons from the period, using visual discourse analysis. This research examines these visual materials from the perspective of modernization theory and visual communication. In the new world order that emerged after the Second World War, Turkey's adoption of multi-party life and its orientation towards the Western Bloc, especially the strategic and political cooperation it established with the USA, formed the basis of its foundation. Turkey's geopolitical position in the face of the Soviet threat was decisive in the development of relations with the United States; this process was embodied in developments such as the arrival of the Battleship Missouri in Istanbul, the Truman Doctrine, the Marshall Plan, the Fulbright Agreement, participation in the Korean War, and NATO membership. The research examines these visual materials from the perspective of modernization theory and visual communication. These visual materials were analyzed through symbolic, contextual, and functional categories, critically assessing the transformation process in Turkey. A qualitative approach was employed to conduct symbolic, functional, and contextual analyses on selected stamps and cartoons. The findings demonstrate how the official discourse of modernization and integration with the West was propagated through stamps, while the cartoons, in turn, generated a critical and ironic public opinion regarding this process. With its anticipated results and contribution to the literature, the study offers both a historical analysis and demonstrates the functionality of alternative visual sources in reflecting political and social change.
Benzer Tezler
- Sounding the people: Populist logic and music politics in Early Republican Türkiye (1923-1952)
Halkı seslendirmek: Erken Cumhuriyet Türkiye'sinde popülist mantık ve müzik siyaseti (1923-1952)
GÖKHAN PARLAKTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BELMA OĞUL
- 1950'li yıllarda ABD ile buluşma: Anti-komünizm, modernleşmecilik, maneviyatçılık
Turkey encounters the United States in the 1950s: Anti-communism, modernization and spirituality
CANGÜL ÖRNEK
Doktora
Türkçe
2010
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
DOÇ. DR. AHMET DEMİREL
- Soğuk savaş sonrası düzende Amerikan ittifakları: Türkiye ve Güney Kore örnekleri (1991-2021)
American alliances in the post-cold war order: The cases of Turkey and South Korea (1991-2021)
FATİH BAYEZİT
Doktora
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerYalova ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ALAKEL
- Siyasal iletişimde şarkı kullanımı: 2019 yerel seçimlerinde AK Parti örneği
The use of songs in political communication: The case of AK Parti in 2019 local elections
HAKAN SİPAHİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN GÜVENLİ
- Toplumsal travma ve basın: Türkiye-ABD ilişkilerinin toplumsal travma bağlamında incelenmesi
Collective trauma and press: Analysis of Turkey-USA relations in the context of collective trauma
MEHMET EMİN SATIR
Doktora
Türkçe
2022
İletişim BilimleriSelçuk ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR GÖLCÜ