Geç ergenlik dönemindeki üniversite öğrencilerinin obsesif-kompulsif belirtileri ve yeme tutumları arasındaki ilişkide bilişsel ve psikolojik esnekliğin aracı rolü
The mediating role of cognitive and psychological flexibility in the relationship between obsessive-compulsive symptoms and eating attitudes of late adolescent university students
- Tez No: 1005595
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ERDOĞDU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Işık Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, geç ergenlik dönemindeki üniversite öğrencilerinde obsesif-kompulsif belirti düzeyleri ile yeme tutumları arasındaki ilişkide bilişsel ve psikolojik esneklik düzeylerinin aracı rolünü değerlendirmeyi amaçlamıştır. Ayrıca bu değişkenlerin sosyodemografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini de incelenmiştir. Örneklem, 18-24 yaş aralığındaki 373 üniversite öğrencisinden oluşmuştur. Veriler, Sosyodemografik Bilgi Formu, Maudsley Obsesif Kompulsif Belirtiler Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Psikolojik Esneklik Ölçeği ve Yeme Tutumu Testi doldurularak çevrimiçi olarak toplanmıştır. Analizler SPSS 26. Versiyonu kullanılarak yapılmış ve Pearson korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, obsesif-kompulsif semptomlar ile bilişsel esneklik arasında zayıf negatif bir korelasyon ve psikolojik esneklik ile orta düzeyde negatif bir korelasyon olduğunu göstermiştir. Obsesif-kompulsif semptomlar, yeme tutumlarıyla zayıf ve pozitif bir şekilde ilişkilidir. Bilişsel esneklik, yeme tutumlarıyla orta düzeyde negatif bir ilişki gösterirken, psikolojik esneklik zayıf negatif bir ilişki göstermiştir. Sosyodemografik değişkenler incelendiğinde yeme tutumu ve bilişsel esneklik cinsiyete göre, obsesif-kompulsif belirti düzeyi ailede psikiyatrik tanı varlığına göre farklılaşırken psikolojik esneklik hiçbir değişken için farklılaşmamıştır. Ayrıca, regresyon analizleri obsesif-kompulsif semptomların, bilişsel esnekliğin ve psikolojik esnekliğin yeme tutumlarını önemli ölçüde yordadığını göstermiştir. PROCESS aracı analizinin dördüncü modelinde, obsesif-kompulsif semptomların yeme tutumlarını her iki esneklik değişkeni aracılığıyla etkilediği ortaya çıkmıştır. Bilişsel esneklik bu ilişkiyi kısmen aracılık ederken, psikolojik esneklik tam bir aracı görevi görmüştür; her iki değişken de modele aynı anda dahil edildiğinde, birlikte tam bir aracı etki göstermiştir. Bu bulgular, üniversite öğrencilerinin yeme davranışlarında esneklikle ilgili süreçlerin önemini vurgulamakta ve hem akademik araştırmalara hem de pratik uygulamalara katkıda bulunması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
This research aimed to evaluate the mediating role of cognitive and psychological flexibility levels in the relationship between obsessive-compulsive symptom levels and eating attitudes in university students in late adolescence. It also examined whether these variables differed according to sociodemographic variables. The sample consisted of 373 university students aged 18-24. Data were collected online by completing a Sociodemographic Information Form, the Maudsley Obsessive-Compulsive Symptoms Scale, the Cognitive Flexibility Scale, the Psychological Flexibility Scale, and the Eating Attitudes Test. Analyses were conducted using SPSS version 26, and Pearson correlation analyses were performed. Results showed a weak negative correlation between obsessive-compulsive symptoms and cognitive flexibility, and a moderate negative correlation with psychological flexibility. Obsessive-compulsive symptoms were weakly and positively associated with eating attitudes. Cognitive flexibility was moderately negatively related to eating attitudes, while psychological flexibility showed a weak negative relationship. When sociodemographic variables were examined, eating attitudes and cognitive flexibility differed according to gender, the level of obsessive-compulsive symptoms differed according to the presence of a psychiatric diagnosis in the family, while psychological flexibility did not differ for any variable. Furthermore, regression analyses indicated that obsessive-compulsive symptoms, cognitive flexibility, and psychological flexibility significantly predicted eating attitudes. In the fourth model of the PROCESS mediation analysis revealed that obsessive-compulsive symptoms influenced eating attitudes through both flexibility variables. Cognitive flexibility partially mediated this relationship, whereas psychological flexibility served as a full mediator; when both variables were entered into the model simultaneously, they jointly demonstrated a full mediating effect. These findings underscore the significance of flexibility-related processes in university students' eating behaviors and are expected to contribute to both academic research and practical applications.
Benzer Tezler
- Geç ergenlik döneminde prososyal davranış, sosyal kaygı düzeyi ve öngörülemezlik inançları: Doğrusal tahmin modeli
Prosocial behavior,social anxiety level and beliefs in unpredictability in late adolescene: A linear prediction model
ÇAĞLA DİLARA SİPAHİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN KIRAL
- Üniversite öğrencilerinin arkadaşlık ilişkilerinin ve arkadaş gruplarının incelenmesi
A study about friendship relations and friend groups of univesity students
ŞEYMA TOZLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVAL ERDEN
- Üniversite öğrencilerinde duygusal yeme davranışı, benlik saygısı ve sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between emotional eating behavior, self-esteem and social appearance anxiety in university students
MELİS ŞEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANİFE YILMAZ ÇENGEL
- Examining the role of culture, attachment to parents and peers, and parental peer management practices on the qualities of friendships among Turkish university students
Kültürün, ebeveyne ve akrana bağlanmanın ve ebeveyn akran yönetimi uygulamalarının Türk üniversite öğrencilerinin arkadaşlık niteliğindeki rolünün incelenmesi
PELDA ÇOKO ŞEHİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
PsikolojiÖzyeğin ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASİYE KUMRU
- Geçmişteki akran zorbalığının geç ergenlik dönemindeki benlik saygısı, duygu düzenleme ve psikopatolojiye etkisi
Geçmişteki akran zorbaliğinin geç ergenlik dönemindeki benlik saygisi, duygu düzenleme ve psikopatolojiye etki̇si
SILA TUNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN ÇUHADAROĞLU