Geri Dön

Yenilenebilir enerji kullanımını etkileyen değişkenlere dayalı ekonometrik modeller: OECD ülkeleri için bir uygulama

Econometric models based on variables affecting renewable energy use: An application for OECD countries

PDF İndir

  1. Tez No: 1005628
  2. Yazar: HANDE ŞAHİN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÜLSEN KIRAL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ekonometri, Econometrics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çukurova Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Ekonometri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yenilenebilir enerji, güneş ışığı, rüzgar, su, jeotermal ısı ve biyokütle gibi, insan zaman ölçeğinde yenilenen doğal kaynaklardan elde edilen enerjiyi ifade etmektedir. Fosil yakıtlardan farklı olarak, yenilenebilir enerji kaynakları çok az veya hiç sera gazı emisyonu üretmez, bu da onları iklim değişikliğiyle mücadelede hayati bir araç haline getirir. Aynı zamanda hava kirliliğini azaltmaya, enerji güvenliğini iyileştirmeye (enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesiyle) ve sürdürülebilir ekonomik kalkınmayı desteklemeye yardımcı olurlar. Teknolojik ilerlemelerle birlikte, yenilenebilir enerji giderek daha maliyet rekabetçi hale gelmekte ve küresel enerji geçişinin önemli bir itici gücü olmaktadır. Bu çalışma, OECD ülkelerinde yenilenebilir enerji tüketimini etkileyen faktörleri analiz etmeye yönelik ekonometrik modelleri ele almakta ve söz konusu tüketimin ekonomik, çevresel ve politik belirleyicilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. 2002-2021 yılları arasında 37 OECD ülkesine ait yıllık veriler kullanılarak yapılan bu çalışmada, yenilenebilir enerji kullanımının sürekliliğini ve ülkeye özgü faktörlerin etkisini göz önünde bulundurabilmek amacıyla statik ve dinamik panel veri analizi yöntemleri tercih edilmiştir. Analizde yer alan değişkenler; yenilenebilir enerji tüketimi (bağımlı değişken), CO2 emisyonları, kişi başına düşen GSYİH (ekonomik büyüme), kentleşme, doğrudan yabancı yatırımlar, ticari açıklık ve kurumsal değişkenler olarak hukukun üstünlüğü, hükümet etkinliği,politik istikrar ve düzenlemelerin kalitesi (bağımsız değişkenler) olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, ekonomik büyümenin özellikle gelişmekte olan ülkelerde yenilenebilir enerji tüketimini pozitif ve anlamlı biçimde etkilediğini; buna karşın gelişmiş ülkelerde bu etkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığını göstermektedir. CO2 emisyonlarının tüm ülke gruplarında yenilenebilir enerji tüketimini negatif ve anlamlı şekilde etkilemesi, artan karbon salınımının çevresel bozulmayı derinleştirerek enerji dönüşüm sürecini engellediğini ortaya koymaktadır. Doğrudan yabancı yatırımların yenilenebilir enerji tüketimi üzerindeki etkisi genel olarak negatif olup, bu durum yabancı sermayenin çoğunlukla enerji yoğun sektörlerde yoğunlaştığını göstermektedir. Kentleşme değişkeni tüm modellerde negatif ve anlamlı bulunmuş, bu da kentleşmenin fosil yakıtlara dayalı enerji talebini artırdığına işaret etmektedir. Ticari açıklığın tüm modellerde pozitif ve anlamlı etkiye sahip olması, dışa açıklığın yenilenebilir enerji teknolojilerinin transferini kolaylaştırdığını göstermektedir. Son olarak, kurumsal kalite değişkeni tüm ülkelerde ve gelişmiş ülkelerde anlamlı bir etkiye sahip olup, gelişmekte olan ülkelerde anlamsız bulunması, kurumsal altyapının yetersizliğine işaret etmektedir. Bu çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın gerekçesi, önemi, amacı ve kapsamı detaylı bir şekilde açıklanmıştır. İkinci bölümde enerji kavramı ve türleri ile yenilenebilir enerjinin dünya ve ülkeler açısından önemi ele alınmakta; ayrıca yenilenebilir enerji kaynaklarının çevresel etkileri ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkıları incelenmektedir. Üçüncü bölümde Türkiye açısından yenilenebilir enerjinin önemi kapsamlı bir biçimde değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde OECD ülkelerinde yenilenebilir enerji politikaları ele alınmıştır. Beşinci bölümde araştırma konusuna ilişkin literatür incelemesi yer almakta, mevcut çalışmalar ve bulgular tartışılmakta ve farklı yaklaşımlar ile yöntemler karşılaştırılmaktadır. Ayrıca, bu bölümde araştırmada kullanılan veri seti, model ve yöntemler ayrıntılı bir şekilde açıklanmış ve elde edilen ampirik bulgular sunulmuştur. Altıncı ve son bölümde ise genel sonuçlar özetlenmekte, çalışmanın temel bulgularına dayalı politika önerileri ile gelecekteki araştırmalara yönelik yönlendirmeler sunulmaktadır.

Özet (Çeviri)

Renewable energy refers to energy derived from natural resources that are replenished on a human timescale, such as sunlight, wind, water, geothermal heat, and biomass. Unlike fossil fuels, renewable energy sources produce little to no greenhouse gas emissions, making them a vital tool in combating climate change. At the same time, they help reduce air pollution, enhance energy security through diversification of energy sources, and support sustainable economic development. With technological advancements, renewable energy has become increasingly cost-competitive and serves as a key driving force in the global energy transition. This study examines econometric models designed to analyze the factors affecting renewable energy consumption in OECD countries and aims to identify the economic, environmental, and political determinants of such consumption. Using annual data from 37 OECD countries for the period 2002–2021, the study employs both static and dynamic panel data analysis methods to account for the persistence of renewable energy use and the influence of country-specific factors. The variables included in the analysis are renewable energy consumption (dependent variable), CO2 emissions, GDP per capita (economic growth), urbanization, foreign direct investment (FDI), trade openness, and institutional variables such as the rule of law, government effectiveness, political stability, and regulatory quality (independent variables). The findings reveal that economic growth positively and significantly affects renewable energy consumption, particularly in developing countries, whereas the effect is statistically insignificant in developed countries. CO2 emissions negatively and significantly influence renewable energy consumption across all country groups, indicating that rising carbon emissions exacerbate environmental degradation and hinder the energy transition process. The impact of foreign direct investment on renewable energy consumption is generally negative, suggesting that foreign capital tends to concentrate in energy-intensive sectors. The urbanization variable is found to be negative and significant across all models, implying that urbanization increases fossil fuel–based energy demand. Trade openness exerts a positive and significant effect in all models, indicating that greater openness facilitates the transfer of renewable energy technologies. Finally, institutional quality is found to have a significant effect in developed countries and across the full sample, while the insignificant relationship in developing countries points to deficiencies in institutional infrastructure. This study consists of six chapters. The first chapter provides a detailed explanation of the research rationale, significance, objectives, and scope. The second chapter discusses the concept and types of energy, the importance of renewable energy from both global and national perspectives, and examines the environmental impacts of renewable energy sources and their contributions to sustainable development goals. The third chapter offers a comprehensive evaluation of the importance of renewable energy in the context of Turkey. The fourth chapter focuses on renewable energy policies in OECD countries. The fifth chapter presents a literature review related to the research topic, discusses existing studies and findings, compares different approaches and methodologies, and details the dataset, models, and methods employed in the analysis alongside the presentation of empirical results. The sixth and final chapter summarizes the overall conclusions, provides policy recommendations based on the study's key findings, and suggests directions for future research.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    736597

    Effect of lignin, extractive matter, holocellulose, and alpha cellulose of biomass on calorific value

    Biyokütlenin içeriğindeki lignin, ekstraktif madde, holoselüloz ve alfa selülozun kalorifik değer üzerindeki etkisi

    ÖZLEM ECEM KAYNAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SERDAR YAMAN

  2. Tez No

    904411

    Elektrikli araçların kullanımına yönelik yük tahmini ve karar destek sistemi

    Load forecasting and decision support system for electric vehicles use

    HATİCE MENEKŞE KÖSEMEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    EnerjiSakarya Üniversitesi

    Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. ORHAN TORKUL

  3. Tez No

    1017872

    Determining the cleaning period of PV solar panels using image-processing simulation

    Görüntü işleme ve simülasyon kullanılarak fotovoltaik güneş panellerinin temizlik periyodunun belirlenmesi

    MALİK CEBRAIL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CEYDA AKSOY TIRMIKÇI

  4. Tez No

    713714

    Effectiveness of interventions on energy and cost to convert efficient building by considering hourly statistical analysis of building envelope retrofitting

    Bina kabuğunda yapılacak iyileştirmelerin enerji verimliliğine etkisinin saatlik istatistiksel analizlerle incelenmesi

    MAHDIYEH ZAFARANCHI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Enerjiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Enerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HATİCE SÖZER

  5. Tez No

    496617

    Türkiye'nin 2023 yılında toplam elektrik enerjisi talebini karşılamak için optimum güneş enerjisi seçeneğinin araştırılması

    Investigation of the optimum solar energy preference of Turkey in order to meet total electricity demand in 2023

    NURİ ŞİŞMAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    EnerjiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAYDAR ARAS

Geri Dön