18. yüzyıl Osmanlı uleması (1700-1790): İstanbul ulemasının servet ve demografik yapısı
The Ottoman ulama in the 18th century (1700–1790): The wealth and demographic structure of the Istanbul ulama
- Tez No: 1005640
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH BOZKURT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, 18. yüzyıl İstanbul'unda kadı sicillerine yansıyan tereke defterleri ekseninde, Osmanlı toplum yapısının önemli bir zümresi olan ilmiye sınıfını prosopografik bir yöntemle analiz edilmiştir. Başkentte yargı, eğitim ve bürokrasi kurumlarında görev yapmış ulemanın servet düzeyleri, demografik özellikleri, unvan-servet ilişkileri ve kitap sahipliği tereke defterleri üzerinden incelenmiştir. Bunu yaparken öncelikle, Osmanlı ulemasının toplumsal konumu ile tereke defterlerinin kaynak değeri ele alınmış, ardından terekelerden elde edilen veriler tematik olarak tasnif edilerek başkent ulemasının toplumsal, ekonomik ve kültürel görünümleri ortaya konulmuştur. Ulemanın servet yapısı, aile ilişkileri ve demografik özellikleri analiz edilmiş; ayrıca tereke defterlerinde yer alan kitaplar konu başlıklarına göre sınıflandırılarak ilmiye mensuplarının entelektüel dünyasına dair bulgular sunulmuştur. Sonuç olarak çalışma, 18. yüzyıl İstanbul'u bağlamında Osmanlı ilmiye zümresinin sosyal ve ekonomik yapısını bütüncül bir perspektifle değerlendirmeyi ve bu seçkin grubun gündelik hayatına, maddi kültürüne ve bilgi dünyasına ışık tutmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the ilmiye class, an important social stratum of Ottoman society, is analyzed through a prosopographical method on the basis of probate inventories recorded in the kadı registers of eighteenth-century Istanbul. The wealth levels, demographic characteristics, title-wealth relationships, and book ownership of the ulema who served in the judicial, educational, and bureaucratic institutions of the capital are examined through these probate inventories. In doing so, the social position of the Ottoman ulema and the source value of probate inventories are first discussed; subsequently, the data obtained from the inventories are classified thematically, and the social, economic, and cultural profiles of the capital's ulema are revealed. The wealth structure, family relations, and demographic characteristics of the ulema are analyzed; in addition, the books recorded in the probate inventories are classified according to subject headings, and findings concerning the intellectual world of the members of the ilmiye are presented. As a result, the study aims to evaluate the social and economic structure of the Ottoman ilmiye class in the context of eighteenth-century Istanbul from a holistic perspective and to shed light on the daily life, material culture, and world of knowledge of this distinguished group.
Benzer Tezler
- Osmanlı klasik hukukunda ribh-i şer'î (1500-1700)
Ri̇bh-i şer'î in Ottoman classical law (1500-1700)
BİRNUR DENİZ
Doktora
Türkçe
2024
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURTEZA BEDİR
- The scramble for Iran: Ottoman military and diplomatic engagements during the Afghan occupation of Iran, 1722 - 1729
İran'ı paylaşmak: Afgan işgali sırasında (1722 - 1729) Osmanlıların İran'a yönelik askeri ve diplomatik politikaları
MEHMET YILMAZ AKBULUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
TarihBoğaziçi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DERİN TERZİOĞLU
- Sheyhulislams during the reign of Mahmud I. (1730-1754)
I. Mahumud dönemi (1730-1754) şeyhülislamları
ELİF ÖZSARI
- Osmanlı Döneminde hadis ilmi
The hadith science in the Ottoman Period
MUSTAFA CELİL ALTUNTAŞ
Doktora
Türkçe
2018
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN HANSU
- Devrimci dinamikler açısından Osmanlı ve İran çağdaşlaşması
Ottoman and İranian modernization in terms of revolutionary dynamics
HÜSEYİN TOLGA GÜRAKAR