Geri Dön

Osmanlı hatırat geleneği bağlamında Milli Mücadele Dönemi'nde Antep Savunması'nı konu alan Türkçe hatıratlar

Turkish-language memoirs on the Defense of Antep during the National Struggle in the context of the Ottoman memoir tradition

  1. Tez No: 1005656
  2. Yazar: ALİ GEZGİNCİ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA CAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Millî Mücadele Dönemi'nin şehir ölçeğindeki en uzun ve en yıpratıcı savunmalarından biri olan Antep Savunması'na ilişkin Türkçe kaleme alınmış hatıratları değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Tezin temel amacı, Antep Savunması literatüründe genellikle askerî safhalar ve cephe hareketleri etrafında şekillenen hâkim anlatının ötesine geçerek savunmanın gündelik hayat, cephe gerisi, moral ve motivasyon boyutlarını görünür kılmaktır. Bu doğrultuda, Antep Savunması'na ilişkin Türkçe hatıratlar ilk kez müstakil ve sistematik bir akademik incelemeye tâbi tutulmuştur. Hatıratlar yalnızca içerikleri bakımından değil; üretim biçimleri, yazılma nedenleri ve metinlere yapılan müdahale düzeyleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, Antep Savunması'na ilişkin Türkçe hatıratlar; müellif tarafından kaleme alınan metinler, sözlü anlatım veya röportaj yoluyla kayda geçirilen anlatılar ve üçüncü şahısların müdahalesiyle şekillenen metinler olmak üzere üç ana kategoride tasnif edilmiştir. Bu tasnif, hatıratların tarihsel değerinin ve anlatı niteliğinin daha sağlıklı biçimde okunmasına imkân tanımıştır. Tezde ayrıca İngiliz, Fransız ve Ermeni unsurlara yönelik düşman algısının hatıratlar üzerinden nasıl inşa edildiği, bu algının zaman içinde hangi katmanlar üzerinden derinleştiği incelenmiştir. Bunun yanında, iaşe sorunları, kadınlar ve çocukların gündelik hayattaki rolleri ile cephe gerisinde şekillenen toplumsal seferberlik pratikleri ele alınmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, Antep Savunması'nı yalnızca askerî bir direniş olarak değil, bir toplumsal tecrübe olarak değerlendirmeyi hedeflemektedir.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine Turkish-language memoirs related to the Defense of Antep, one of the longest and most arduous urban defenses of the National Struggle period. The principal objective of the thesis is to move beyond the dominant narrative in the existing literature on the Defense of Antep, which has largely been shaped around military phases and frontline operations, and to render visible the dimensions of everyday life, the home front, morale, and motivation during the defense. In this context, Turkish memoirs on the Defense of Antep are subjected, for the first time, to a distinct and systematic academic analysis. The memoirs are evaluated not only in terms of their content but also with regard to their modes of production, the motivations behind their composition, and the degree of intervention involved in their formation. Accordingly, Turkish memoirs on the Defense of Antep are classified into three main categories: texts written directly by their authors, narratives recorded through oral accounts or interviews, and accounts shaped through the intervention of third parties. This classification enables a more nuanced and reliable reading of both the historical value and the narrative character of the memoirs. The thesis further analyzes how perceptions of the enemy -specifically toward British, French, and Armenian actors- were constructed through these memoirs and how such perceptions deepened over time through different layers. In addition, issues of provisioning, the roles of women and children in everyday life, and the forms of social mobilization that emerged on the home front are examined in detail. Ultimately, this study seeks to interpret the Defense of Antep not merely as a military resistance but as a social experience.

Benzer Tezler

  1. Türk romanında Üsküdar (1871-1950)

    Üsküdar in Turkish novel (1871-1950)

    FİKRİ KULA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Türk Dili ve EdebiyatıMarmara Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET GÜNEŞ

  2. Münevver Ayaşlı'nın eserlerinde dini ve manevi unsurlar

    Religious and spiritual elements in Münevver Ayaşlı's works

    ASENA ELİF ŞAHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DinMarmara Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ ULVİ MEHMEDOĞLU

  3. Erken Cumhuriyet Dönemi'nde Rumeli nostaljisini anlamlandırmak

    Understanding the Rumelian Nostalgia in Early Republican Era

    AHMET EROĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    SosyolojiHacettepe Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. METİN YÜKSEL

  4. İttihat ve Terakki Cemiyet üyelerinin kaleme almış olduğu hatıralarda 1. Dünya Savaşı

    In the memories written by the members of the committee of Union and Progress, The First World War

    MAHMUT SONKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    TarihVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERCÜMENT TOPUZ

  5. İlköğretim sosyal bilgiler dersinde Osmanlı Devleti`nin XIX. ve XX. yüzyıllarının öğretiminde hatıra ve hikayelerin kullanılması

    The use stories and memories in taching XIXth and XXth Centuries of Ottoman Empire in social science courses in primary education

    ALPER KOÇAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Eğitim ve ÖğretimSelçuk Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÜLCAN