Mobil bankacılıkta sürdürülebilir kararları teşvik etmek: Etkileşim mekanizmalarının rolü
Promoting sustainable decision-making in mobile banking: The role of interaction mechanisms
- Tez No: 1005663
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NUR CEMELELİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri Ürünleri Tasarımı, Industrial Design
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnteraktif Medya Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel iklim krizi ve artan çevresel sorunlar, bireysel finansal kararların sürdürülebilirlik perspektifiyle yeniden şekillendirilmesini zorunlu kılmıştır. Bu tez çalışması, mobil bankacılık uygulamalarında kullanılan etkileşim tasarımı mekanizmalarının, kullanıcıları sürdürülebilir tüketim ve yatırım tercihlerine yönlendirme potansiyelini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın kuramsal çerçevesini COM-B Modeli, Fogg Davranış Modeli ve Öz Belirleme Kuramı oluşturmaktadır. Bu modeller ışığında, kullanıcıların motivasyonunu artıracak, yetkinliklerini destekleyecek ve uygun fırsatlar sunacak“Deneko”adlı bir mobil bankacılık prototipi tasarlanmıştır. Yöntem olarak karma araştırma deseni benimsenmiş; Tasarım Yoluyla Araştırma ve Tasarım Odaklı Düşünme yaklaşımları entegre edilmiştir. 30 aktif kullanıcı ile yürütülen ihtiyaç analizi anketi ve ABACUS ölçeği ile gerçekleştirilen vaka analizlerinden elde edilen verilerle kurgulanan prototip, 12 katılımcı ile test edilmiştir. Kullanıcı testlerinde“Sesli Düşünme Protokolü”ve Likert tipi değerlendirme anketi kullanılarak veri toplanmıştır. Elde edilen bulgular, karbon ayak izi takibi gibi eko-geri bildirim araçlarının ve“Yeşil Yolculuk”isimli oyunlaştırma unsurlarının, finansal verileri çevresel etkiyle somutlaştırarak kullanıcı farkındalığını önemli ölçüde artırdığını ortaya koymuştur. Katılımcıların %91,6'sı ekolojik farkındalıklarının arttığını belirtirken; uygulamanın alışkanlık kazandırma, rehberlik ve sürdürülebilirliğe yönelik ilgiyi teşvik etme başarısı tüm katılımcılar (%100) tarafından onaylanmıştır. Araştırma sonucunda; dijital dürtme, kişiselleştirilmiş geri bildirim ve sosyal karşılaştırma mekanizmalarının entegrasyonunun, mobil bankacılığı pasif bir işlem platformundan aktif bir davranış değişikliği aracına dönüştürdüğü saptanmıştır. Çalışma, etkileşim tasarımı ve bankacılık sektörü için sürdürülebilirlik odaklı kullanıcı deneyimi (UX) tasarımı konusunda stratejik bir rehber niteliği taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The global climate crisis and increasing environmental problems have necessitated the reshaping of individual financial decisions from a sustainability perspective. This thesis aims to investigate the potential of interaction design mechanisms used in mobile banking applications to guide users towards sustainable consumption and investment choices. The theoretical framework of the research is based on the COM-B Model, the Fogg Behavioral Model, and Self-Determination Theory. In light of these models, a mobile banking prototype called“Deneko”has been designed to increase user motivation, support their competencies, and offer suitable opportunities. A mixed research design was adopted as the method; Research through Design (RtD) and Design Thinking approaches were integrated. The prototype, constructed with data obtained from a needs analysis survey conducted with 30 active users and case analyses performed with the ABACUS scale, was tested with 12 participants. Data was collected in user tests using the“Think-aloud Protocol”and a Likert-type evaluation questionnaire. The findings revealed that eco-feedback tools such as carbon footprint tracking and gamification elements called“Green Journey”significantly increased user awareness by concretizing financial data with environmental impact. 91.6% of participants stated that their ecological awareness had increased; the application's success in fostering habits, providing guidance, and encouraging interest in sustainability was confirmed by all participants (100%). The research concluded that the integration of digital nudge, personalized feedback, and social comparison mechanisms transformed mobile banking from a passive transaction platform into an active behavioral change tool. This study serves as a strategic guide for interaction design and sustainability-focused user experience (UX) design for the banking sector.
Benzer Tezler
- Uluslararası ticaret ve lojistik bölümü öğrencilerinin kripto para ve finansal okuryazarlık düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of international trade and logistics students' cryptocurrency and financial literacy levels
SÜREYYA KOYUNCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MaliyeÇağ ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KURTULGAN
- Impact of digitalization on organizational performance: A decision-making perspective in banking sector
Dijitalleşmenin örgüt performansına etkisi: Karar verme bakış açısıyla bankacılık sektörü uygulaması
SALTUK BUĞRA SÜRÜEL
- Optimizing customer experience (CX) through digital transformation in the Arab banking sector
Arap bankacılık sektöründe dijital dönüşüm ile müşteri deneyimi (CX) optimizasyonu
ABDALMJIED MOHAMED SALEM AMLIEHA
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Uluslararası TicaretKonya Gıda ve Tarım ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ETLİOĞLU
- Dijital bankacılık kapsamında Türkiye'de fintech inovasyonu ve uygulaması: Rusya sektör karşılaştırması
Fintech inovation and its implementation in Turkey within the context of digital banking: Russi̇a sector compari̇son
OĞUZHAN KAYMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Bankacılıkİstanbul ÜniversitesiPara Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARİF SALDANLI
- Z kuşağının bankaların dijital dönüşümlerinden beklentileri üzerine bir araştırma: MAKÜ İİBF örneği
A research on the expectations of generation Z from the digital transformation of banks: The example of MAKÜ FEAS
BEKTAŞ OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BankacılıkBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN KÜRŞAT ONAT