Teraslama çalışmaları için gerçekleştirilen ölçümlerde insansız hava araçlarının (İHA) kullanım olanakları
Assessing the potential of unmanned aerial vehicles (UAVs) for terrace measurement in regeneration sites
- Tez No: 1005686
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CAN VATANDAŞLAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkemiz ormanları genellikle eğimli arazilerde bulunduğu için ağaçlandırma ve yapay gençleştirme çalışmalarında teras yapımı gerekli olabilmektedir. Teraslar yüzeysel akışı yavaşlatarak toprak ve su kaybını azaltmakta, dolayısıyla bitki gelişimini desteklemektedir. Teraslama yapılmış arazilerde yetişen fidanların yaşama yüzdesi ve büyüme hızı teraslama yapılmamış arazilerdekine göre daha fazladır. Ancak ağaçlandırma ve gençleştirme çalışmalarında tam başarının sağlanabilmesi için arazi hazırlığının ve teras tesisinin tekniğine uygun ve hassas bir şekilde yapılması gerekmektedir. Geleneksel teras ölçüm yöntemleri, özellikle geniş ve ulaşımı zor alanlarda zaman/işgücü kaybına ve ölçüm hatalarına yol açabilir. Bu durum, teraslama projelerinde daha hızlı, hassas ve ekonomik veri toplama yöntemlerine olan ihtiyacı artırmıştır. Son yıllarda giderek gelişen insansız hava araçları (İHA) teknolojisi; yüksek çözünürlüklü konumsal veri üretimi, düşük maliyet ve pratik haritalama gibi avantajlarıyla ormancılık çalışmalarında önemli bir araç haline gelmiştir. Bu tez çalışmasında da İHA teknolojisinin, teras ölçümleri ve teras haritalarının üretiminde etkili şekilde kullanılıp kullanılamayacağı araştırılmıştır. Bu amaçla, Şenyuva Orman İşletme Şefliği'nin (OİŞ) iki farklı bölmesindeki teras sahalarında uçuş gerçekleştirilmiş ve ortofoto haritalar üretilmiştir. Bu haritalar üzerinden çeşitli teras parametreleri manuel (ekrandan sayısallaştırma) ve otomatik (görüntü sınıflandırma) olarak ölçülmüş ve Coğrafi Bilgi Sistemleri'nde (CBS) terasların vektör tabanlı haritaları yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, 159 ve 135 numaralı bölmelerdeki birinci ve ikinci teras projesine ait genel saha büyüklüğü, toplam teras uzunluğu, sıralar arası ort. yatay mesafe ve teras yoğunlukları sırasıyla; 44,51 ha, 21,40 km, 7 m, 0,48 km/ha ve 22,83 ha, 12,19 km, 7 m, 0,53 km/ha'dır. 2026 yılı birim fiyat cetveline göre gerçekleştirilen zaman-maliyet analizi sonucunda söz konusu terasların ölçümünün İHA haritalama yöntemiyle bir günde tamamlanabildiği ve işin maliyetinin 38.919,39 TL olduğu görülmüştür. Aynı iş geleneksel yöntemle dört işçinin üç gün çalışmasını gerektirmekte ve 46.500,00 TL'ye malolmaktadır. Ancak, bu maliyetler toplam saha büyüklüğü, ölçülen teras uzunluğu ve coğrafi bölgeye göre değişim gösterebilir. Bulgular, 50 ha'dan daha büyük teras sahalarında İHA haritalama yönteminin daha ekonomik olduğunu göstermiştir. 50 ha'dan küçük sahalarda ise, işin erken bitirilme gerekliliği ve iş güvenliği riski yoksa, geleneksel yöntem (işçiyle yersel ölçüm) tercih edilebilir. Bu çalışmada ayrıca teras uzunluklarının CBS'de manuel sayısallaştırma yerine kontrollü görüntü sınıflandırma yöntemiyle otomatik olarak belirlenebileceği de gösterilmiştir. Bu olanak, İHA haritalama yönteminin hızını daha da arttıracaktır ve özellikle binlerce hektarlık çok geniş teras sahalarında tercih edilmelidir. Çalışmanın sonunda, teraslama amaçlı ölçümlerin ve teras haritalarının İHA teknolojisiyle pratik şekilde gerçekleştirilebileceği ve böylece ağaçlandırma ve yapay gençleştirme çalışmaları için yapılacak teras projelerinin daha ekonomik, hızlı ve etkili şekilde sonuçlandırılabileceği değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Forestlands in Turkey are generally located on sloping terrain. Terrace construction is therefore required in afforestation and artificial regeneration sites. Terraces reduce soil and water loss by slowing surface runoff and support plant growth. The survival rate and growth performance of seedlings growing on terraced sites are generally higher than those on non-terraced sites. However, to achieve full success in afforestation and regeneration activities, site preparation and terrace construction must be carried out accurately and in accordance with technical standards. Traditional terrace measurement methods may result in time and labor losses, as well as measurement errors, especially on large and steep slopes. This has increased the need for faster, more accurate, and more cost-effective data collection methods in terracing projects. In recent years, unmanned aerial vehicle (UAV) technology has become an important tool in various forestry applications due to its advantages, including high-resolution spatial data production, low cost, and practical mapping capabilities. In this thesis, the potential of UAV technology for effective use in terrace measurements and terrace map production was investigated. To this end, UAV flights were conducted over terraced sites located in compartments 135 and 159 of the Şenyuva Forest Planning Unit (FPU), and orthophoto maps were produced. Based on these maps, several terrace parameters were measured using manual (on-screen digitizing) and automated (supervised classification) methods, and vector-based terrace maps were generated in Geographic Information System (GIS) environment. According to the results, the area coverage, total terrace length, average horizontal spacing between rows, and terrace density for the first and second projects in compartments 159 and 135 were 44,51 ha, 21,40 km, 7 m, 0,48 km/ha; and 22,83 ha, 12,19 km, 7 m, 0,53 km/ha, respectively. According to the 2026 unit price schedule, the time–cost analysis indicated that the measurement of the terraces in question could be completed in one day using the UAV mapping method, at a total cost of 38.919,39 TRY. The same task, when carried out using the traditional method, requires four workers working for three days and costs 46.500,00 TRY. However, these costs may vary depending on the project area, the total terrace length, and the geographical region. The findings demonstrated that the UAV mapping method is more economical for terrace projects larger than 50 ha. For projects smaller than 50 ha, the tradional method (ground-based measurement by field workers) may be preferred, provided that there is no urgency to complete the work and no significant occupational safety risk. This study also demonstrated that terrace lengths can be determined automatically through a supervised image classification method in GIS, rather than by manual on-screen digitization. This capability will further increase the speed of the UAV mapping method and should be preferred, especially in very large project areas covering hundreds of hectares. At the end of the study, it is concluded that terrace measurements and terrace map production can be effectively performed using UAV technology, and that terrace projects for afforestation and artificial regeneration activities can be completed in practical and efficient manners.
Benzer Tezler
- 3D Metaverse platformunda gerçekleştirilen farklılaştırılmış fen öğretiminin özel yetenekli öğrencilerin katılımlarına, öz-düzenleyici öğrenme becerilerine ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisi
The effect of differentiated science instruction in the Metaverse on gifted students' engagement, self-regulated learning skills and scientific creativity
YUNUS EMRE AVCU
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ YAMAN
- Modelling of earthquake history of the Knidos fault zone using in situ chlorine-36 surface exposure dating
Knidos fay zonu'nun deprem geçmişini klor-36 yüzey yaş tayini yöntemiyle modelleme
SEFA ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENGİZ YILDIRIM
- Gıdaların elementel analizlerinde lazer indüklü plazma spektroskopisi
Laser induced breakdown spectroscopy on the elemental analysis of foods
GONCA BİLGE
Doktora
Türkçe
2016
Gıda MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI BOYACI
YRD. DOÇ. KEMAL EFE ESELLER
- Paddy-rice leaf area index (LAI) estimation using radar and optical imagery
Radar ve optik görüntüler kullanarak çeltik bitkisi yaprak alan indeks kestirim
ELNAZ NAJATISHENDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
İletişim Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA ERTEN
- Çoklu kaynak ıslahı uygulanmış çeliklerin yapısal ve mekanik karakterizasyonu
Structural and mechanical characterization of repair welded steel
BERK ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAİZ MUHAFFEL