Osmanlı iktisat tarihi araştırmalarına farklı bir yaklaşım Mehmet Genç ve yöntemi
A different approach to Ottoman economic history research Mehmet Genç and his method
- Tez No: 1005787
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM GÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Mikro iktisat teorisi, Yeni kurumsal iktisat, Micro economy theory, New institutional economics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Osmanlı iktisadi yapısını iktisat tarihinin sunduğu kavramsal ve metodolojik çerçeve içerisinde ele alarak, Mehmet Genç'in Osmanlı ekonomisine yaklaşımını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, öncelikle iktisat tarihinin iktisat bilimi içindeki yeri kısaca değerlendirildikten sonra, Osmanlı iktisat tarihi yazımında benimsenen metodolojik yaklaşımlar üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmayı desteklemesi amacıyla tezin konusu olan Mehmet Genç'in araştırma yöntemini ve ulaştığı bulguları sağlıklı biçimde değerlendirerek, Osmanlı iktisat tarihine önemli katkılarda bulunan Ömer Lütfi Barkan, Halil Sahillioğlu ve Sabri Fehmi Ülgener'in çalışmalarına yer verilmektedir. Bu isimlerin ortaya koyduğu yaklaşımlar, Mehmet Genç'in metodolojik çerçevesinin ve düşünsel arka planının anlaşılmasına imkân sağlamaktadır. Mehmet Genç'in arşiv belgelerine dayalı titiz araştırmaları ve bu araştırmalardan elde ettiği bulgular, onun Osmanlı ekonomisini nasıl kavramsallaştırdığını açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu çerçevede iaşecilik, fiskalizm ve provizyonizm ilkeleri, Osmanlı iktisat anlayışının temel belirleyicileri olarak öne çıkmaktadır. Devletin, halkın temel ihtiyaçlarını güvence altına alma, mali dengeyi koruma ve piyasa işleyişini düzenleme yönündeki müdahaleleri bu ilkeler üzerinden açıklanmaktadır. Tezdeki bulgulara göre Mehmet Genç'in Osmanlı iktisat sistemi üzerine yalnızca betimleyici bir analiz sunmakla kalmadığı, aynı zamanda bu sisteme ilişkin özgün ve ilk kez ortaya konmuş hipotezler geliştirerek bunları teorik bir çerçeveye kavuşturduğu görülmektedir. Bu yönüyle Genç, Osmanlı iktisat tarihine ilişkin açıklamaları sistematik bir bütünlük içinde ele alarak alana kalıcı bir teorik katkı sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine Mehmet Genç's approach to the Ottoman economy by analyzing the Ottoman economic structure within the conceptual and methodological framework offered by economic history. The study first briefly evaluates the place of economic history within economics as a discipline, and then focuses on the methodological approaches adopted in writing Ottoman economic history. To support this study, the work of Ömer Lütfi Barkan, Halil Sahillioğlu, and Sabri Fehmi Ülgener, who have made significant contributions to Ottoman economic history by evaluating Mehmet Genç's research methodology and findings, is included. The approaches presented by these scholars enable an understanding of Mehmet Genç's methodological framework and intellectual background. Mehmet Genç's meticulous research based on archival documents and the findings he obtained from this research clearly reveal how he conceptualized the Ottoman economy. In this context, the principles of provisioning, fiscalism, and provisionism stand out as fundamental determinants of the Ottoman economic understanding. The state's interventions to secure the basic needs of the people, maintain fiscal balance, and regulate market functioning are explained through these principles. According to the findings in this thesis, Mehmet Genç not only provides a descriptive analysis of the Ottoman economic system but also develops original and previously unstated hypotheses regarding this system, thus establishing a theoretical framework for them. In this respect, Genç has made a lasting theoretical contribution to the field by systematically addressing explanations of Ottoman economic history.
Benzer Tezler
- Osmanlı Devleti'nden Cumhuriyete Osmanlı İtibar-ı Millî Bankası (1917-1927)
The Ottoman Credit National Bank from the Ottoman to the Republic (1917-1927)
HALUK ŞENGÜL
- Evkaf-ı Hümayun Müfettişliği Mahkemesi kayıtlarına göre para vakıfları ve işleyiş tarzları
Cash waqfs and their operation forms according to recordings of Inspectorship Court of Evkaf-i Humayun
BETÜL BAHŞİ
- Bir aile işletmesi olarak Gelibolu Peksimethanesi Bulgaroğulları ailesi (1710-1861)
The rusk bakery of Gallipoli as a family business Bulgarogullari family (1710-1861)
HASAN SAYBİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Tarihİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİDUN MUSTAFA EMECEN
- Osmanlı bürokrasisinde başmuhasebe kalemi (XVIII. Yüzyıl)
Chief accounting office in the Ottoman bureaucracy (XVIIIth Century)
ENGİN ÇETİN