Elmalı (Antalya) yöresinde doğal olarak yetişen cevizlerin (Juglans regia l.) seleksiyonu
Selection of walnuts (Juglans regia l.) naturally growing in Elmali (Antalya) region
- Tez No: 1005818
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET RAMAZAN BOZHÜYÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkemiz farklı iklim ve coğrafik koşullara sahip olduğu için birçok meyve çeşidinin yetiştiği bir konumda yer almaktadır. Ülkemizde doğal olarak yetişen ve kapama bahçelerde de yetiştiriciliği yapılan en önemli meyve türlerinden biri cevizdir (Juglans regia L.). Çok eski ceviz kültürüne sahip olan ülkemiz, cevizin anavatanı ve doğal yayılma alanları arasında yer almaktadır. Ülkemiz ceviz ağacı varlığı bakımından çok zengin bir popülasyona sahiptir. Meyve içi, yeşil kabuğu ve sert kabuğu ile meyvesi; yaprağı, kökü ve gövdesi ile her kısmı yararlı şekilde kullanılabilen cevizin gerek dünyada gerek ülkemizde yetiştiriciliği büyük bir ekonomik önem arz etmektedir. Bu araştırmada Antalya ilinin Elmalı ilçesinde tohumdan yetişmiş ceviz popülasyonu içerisinden seleksiyon yoluyla ümitvar çeşit adayı ceviz genotiplerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2023-2024 yılları arasında yürütülmüş, 2023 yılında 63 genotip belirlenmiş, tartılı derecelendirme sonucunda 20 genotip ümitvar olarak görülmüş ve 2024 yılında 20 genotipte analizler devam etmiştir. Araştırmada cevizlerdeki fenolojik ve pomolojik analizlerin yanı sıra yağ asidi profilleri GC-FID analizleriyle ortaya konulmuştur. İki yıllık ortalama değerlere göre seçilen ümitvar genotiplerde kabuklu meyve ağırlığı 10,75–15,91 gram, iç ağırlığı 5,1–7,56 gram, kabuk kalınlıkları 0,90–1,80 mm, iç oranları %44,88 ile %62,87 arasında değişim göstermiştir. Genotiplerin kabuk ve iç renklerinin genel olarak esmer olduğu değerlendirilmiştir. 7 genotip yuvarlak ve 13 genotip oval formda sınıflandırılmıştır. Çiçeklenme bakımından 14 genotip protandry, 4 genotip homogamy ve 2 genotip protogeny özellik göstermiştir. Ceviz genotiplerinin yan dallarda meyve verme oranları ortalama %51 olarak hesaplanmıştır. Toplam yağ asidi oranları %42,40 (07ELM53) ile %65,39 (07ELM17) arasında değişmiştir. Yağ asidi profillerine göre baskın yağ asitlerinin ω6-Linoleik asit, ω9–Oleik asit ve ω3-a-Linolenik asit (ALA) olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmayla yöredeki ceviz varlığının doğru şekilde tanımlanmasında önemli bir yol kat edilmiştir. Araştırma sonuçlarının ceviz ıslah çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Turkiye has different climate and geographical conditions, it is located in a location where many types of fruits are grown naturally. In Turkiye one of the most important fruit species is walnut (Juglans regia L.) that grows naturally and is also cultivated. Turkiye has a very old walnut culture, is among the homeland and natural distribution areas of walnut. Turkiye has a very rich population in terms of walnut trees. The cultivation of walnuts, which can be used beneficially in every part including the nut, green peel, hard shell, leaves, roots and trunk, is of great economic importance both in the world and in Turkiye. In this research, it was aimed to identify promising cultivar candidate walnut genotypes through selection from the seed-propogated walnut population in Elmali district of Antalya province. The study was conducted between 2023 and 2024. In 2023, 63 genotypes were identified, and based on weighted grading, 20 genotypes were deemed promising. Analyses continued on 20 walnut genotypes in 2024. In the study, phenological and pomological analyses of walnuts were performed, and fatty acid profiles were determined using GC-FID analysis. Based on two-year average values, selected promising genotypes showed the following variations: shell weight between 10.75–15.91 grams, kernel weight between 5.1–7.56 grams, shell thickness between 0.90–1.80 mm, and kernel percentage between 44.88% and 62.87%. The genotypes were generally assessed to have a brown shell and interior color. 7 genotypes were classified as round and 13 genotypes as oval. In terms of flowering, 14 genotypes showed protandry, 4 genotypes showed homogamy and 2 genotypes showed protogeny. The average fruit-bearing rate on lateral branches of walnut genotypes was calculated as 51%. Total fatty acid percentages ranged from 42.40% (07ELM53) to 65.39% (07ELM17). Based on fatty acid profiles, the dominant fatty acids were determined as ω6-Linoleic acid, ω9-Oleic acid, and ω3-α-Linolenic acid (ALA). This study has represented significant step in accurately identifying the walnut population in the region. It is believed that the research results will contribute to walnut breeding studies.
Benzer Tezler
- Korkuteli'nin beşeri ve ekonomik coğrafyası
The human and economic geography of Korkuteli
İBRAHİM CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
CoğrafyaSelçuk ÜniversitesiCoğrafya Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ADNAN DOĞAN BULDUR
- Elmalı-Antalya yöresinde“Red Chıef”elma çeşidinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the yield and quality characteristics of“Redd Chief”apple type in Elmali-Antalya region
ARİF ARIKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH ÜLGER
- Antalya Elmalı yöresinde tespit edilen yörük dokumaları
Agreed stotement of facts of the nomati̇c texti̇le in around Antalya - Elmalı
EROL SET
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
El SanatlarıAkdeniz ÜniversitesiHalı, Kilim ve Eski Kumaş Desenleri Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ÖMER ZAİMOĞLU
- Antalya Türkmen Alevileri'nde dini ve sosyal hayat
Religious and social life of Antalya Turkmen Alevist
MUKADDER ZANCO
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinAkdeniz ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK TEBER
- Elmalı yöresinde yayla yetiştiriciliği yapılan domates (Solanum lycopersicum L.) seralarının beslenme durumlarının belirlenmesi
Determination of nutritional status of tomato (Solanum lycopersicum L.) plants grown in springs greenhouses in elmali region
HATİCE TUBA SELÇUK IŞIKHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAHRİYE SÖNMEZ