Adalet Ağaoğlu'nun“Dar Zamanlar”üçlemesinde militarizm ve erkeklik inşaları
Mi̇li̇tari̇sm and the constructi̇on of masculi̇ni̇ti̇es i̇n Adalet Ağaoğlu's Dar Zamanlar tri̇logy
- Tez No: 1006002
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BENGÜ VAHAPOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Ağaoğlu, Adalet, Dar Zamanlar, Erkeklik, Militarizm, Ağaoğlu, Adalet, Dar Zamanlar, Masculinity, Militarism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Adalet Ağaoğlu (1929-2020), Cumhuriyet sonrası Türk edebiyatının en önemli yazarlarından birisidir. Tiyatro oyunu, öykü, roman, deneme, anı, mektup gibi pek çok türde eserler vermiş, 1970'ten sonra özellikle öykü ve roman türlerine odaklanmıştır. Romanlarında iç monolog, bilinç akışı gibi modernist tekniklerden yararlanmıştır. Türkiye tarihinin en çalkantılı dönemlerine tanıklık etmiş olan yazar, romanlarında toplumsal sorunların birey üzerindeki etkisini işler. Yalnızlaşma, yabancılaşma, iletişimsizlik, göç olgusu, kadın sorunlarını romanlarına konu eder. Bu çalışmada yazarın romanları eleştirel erkeklik çalışmaları çerçevesinden değerlendirilecektir. Romanlardaki erkeklik kurguları incelenecek ve 1960'tan sonra topluma yansıyan militaristleşmenin romanlarda nasıl işlendiği, romanlarındaki erkeklik kurgularının inşasını nasıl etkilediği çözümlenecektir. Arka arkaya yapılan askerî darbelerin ardından Türk toplumunun siyasal, toplumsal ve kültürel ortamının nasıl değiştiğini ve dönüştüğünü ilk elden gözlemleyen Adalet Ağaoğlu'nun romanlarında militarizm ve bu bağlamda erkeklik temsilleri merkezi nitelikte konulardır. Bu çalışmada, yazarın bir üçleme olarak kabul gören Ölmeye Yatmak, Bir Düğün Gecesi ve Hayır… romanlarından oluşan“Dar Zamanlar”üçlemesi üzerinden, erkeklik inşasının ve militaristleşmenin toplumda nasıl karşılandığı ve bu iki kavramın doğrudan bir ilişki içinde birbirini nasıl şekillendirdiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Az sayıda müstakil makale bulunmakla birlikte, yazarın romanları eleştirel erkeklik ve militarizm bağlamında toplu hâlde ele alınmamıştır. Bu tezle amacım, Adalet Ağaoğlu'nun edebiyatı ve Türk romanı üzerine yapılan çalışmalara eleştirel erkeklik kuramları aracılığıyla nitelikli bir katkı sunmaktır.
Özet (Çeviri)
Adalet Ağaoğlu (1929–2020) is one of the most significant figures of post-Republican Turkish literature. She produced works in a wide range of genres, including theatre, short stories, novels, essays, memoirs, and letters, and after 1970 she primarily focused on fiction, especially short stories and novels. In her novels, she makes extensive use of modernist narrative techniques such as interior monologue and stream of consciousness. Having witnessed some of the most turbulent periods in Turkish history, Ağaoğlu explores in her fiction the impact of social problems on the individual. Themes such as loneliness, alienation, lack of communication, migration, and women's issues occupy a central place in her novels. This study examines Ağaoğlu's novels within the framework of critical masculinity studies. The constructions of masculinity in her fiction are analyzed, and the ways in which the militarization of Turkish society after 1960 is represented in her novels—and how this process shapes the formation of masculine identities—are explored. Having directly observed how the political, social, and cultural environment of Turkish society transformed following successive military coups, Ağaoğlu places militarism and representations of masculinity at the center of her literary world. Focusing on the“Dar Zamanlar”trilogy—composed of Ölmeye Yatmak, Bir Düğün Gecesi and Hayır…—this thesis seeks to demonstrate how masculinity construction and militarization are received in society and how these two concepts directly interact and shape one another within these three novels. Although a limited number of individual studies exist, Ağaoğlu's novels have not been examined collectively in terms of militarism and critical masculinity. The aim of this thesis is therefore to make a substantive contribution to studies on Adalet Ağaoğlu and the Turkish novel through the use of critical masculinity theories.
Benzer Tezler
- Adalet Ağaoğlu'nun Dar Zamanlar üçlemesinde“kimlik”sorunsalı
"Identity problematic in Adalet Ağaoğlu's Dar Zamanlar trilogy
BERNA AKKIYAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. TALÂT HALMAN
- Adalet Ağaoğlu'nun Dar Zamanlar üçlemesinde sol muhafazakârlık ve kadın
Left conservatism and women in trilogy of Zar Zamanlar by Adalet Ağaoğlu
SILA AYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN ATILGAN
- Adalet Ağaoğlu'nun dar zamanlar üçlemesinde postmodern yansımalar
Postmodern reflections on Adalet Ağaoğlu's narrow-time trilogy
OYA ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA AYDEMİR
- Adalet Ağaoğlu'nun Dar Zamanlar'ında yabancılaşan birey
Alienation of the individual in Dar Zamanlar by Adalet Ağaoğlu
DERYA ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Türk Dili ve EdebiyatıBoğaziçi ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. DR. HALİM KARA
- Studying woman problematic cases sociologically over Aysel character appearing in the Short Time series
Dar Zamanlar üçlemesindeki kadın problematiğinin Aysel karakteri üzerinden sosyolojik yansımaları üzerine bir inceleme
MENEKŞE UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞEYMA BÜYÜKKAVAS KURAN