Sami diller çalışmalarında Arapçaya ve İbraniceye Batı'da ve Arap dünyasındaki yaklaşımlar (XVIII. - XXI. yy.)
Approaches to Arabic and Hebrew in semitic studies in the West and the Arab world (18th - 21st century)
- Tez No: 1006061
- Danışmanlar: PROF. DR. BEDRETTİN AYTAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arapça, Batı, İbranice, Arabic, West, Hebraic
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sami diller arasındaki benzerlikler ilk defa Orta Çağ'da Yahudi ve Arap dilbilimcilerin ana dilleri üzerine yaptıkları çalışmalar ile ortaya çıkmıştır. Bu çalışmalar daha çok Arapça ve İbranice ekseninde oluşmuştur ancak bu çalışmalar bu dil ailesinin varlığını tespit etmeye neden olacak nitelikte olmamıştır. Avrupa'da ise XIX. yüzyıldan itibaren dillerin karşılaştırılmasına yönelik yeni bir dil metodu gelişti. İlk defa XVIII. yüzyılda ortaya atılan Sami diller kavramı, XIX. yüzyılda dillerin karşılaştırmalı çalışmaları ile farklı bir boyut kazandı, bu yüzyılda dilbilimin bağımsız bir bilim dalı olması ile beraber Sami diller bir dil ailesi olarak kabul edilmeye başlandı. Bu yüzyıldan itibaren Batı'da yapılan çalışmlarda, Orta Çağ Arap dünyasına benzer şekilde Arapça ve İbranice genellikle beraber değerlendirilmiştir. Bu iki dile karşı birbirinden çok farklı yaklaşımlar geliştirilmiştir. XIX. yüzyıldan sonra Arap dünyasında yaşanan değişimler ile beraber, Batı'nın da etkisiyle Arapla bu konuya eğilmiş ve aynı şekilde Arapça ve İbraniceye yönelik çalışmlar yapmıştır. Ancak Arap dünyasında İsrail devletinin kurulması, Arapların İsarail ile var olan çatışmalarının ortaya çıkması ve Siyonizm düşmanlığı ile beraber daha çok İbranice karşıtlığı olarak bir dil ekolünün ortaya çıktığını görüyoruz, Bu yüzden Araplarda da Arapça ve İbraniceye yönelik ortak bir düşünce yapısından ziyade bir birinden zıt olarak niteleyebileceğimiz farklı yaklaşımların mevcut olduğunu görüyoruz. Bu çalışmada Orta Çağ Arap dünyasında Yahudi ve Arapların çalışmaların özet mahiyetinde açıklanmış, daha sonra XIX. Yüzıldan itbaren söz konuusu dillerin filolojik ve karşılaştırmalı dilbilimsel açıdan incelenmesinde uygulanan yöntemler ele alınıp Arapça ve İbranicenin bu çalışmalardaki konumu anlatılmıştır. Konunun girişi ve tarihsel arka planı mahiyetinde olan bu iki bölümden sonra Önce Avrupa'da bu konuda yapılan çalışmalarda söz konusu dillere olan yaklaşımların, daha sonra Arap dünyasında var olan yaklaşımların açıklanması hedeflenmiştir
Özet (Çeviri)
The similarities among Semitic languages were first revealed during the Middle Ages through the studies conducted by Jewish and Arab linguists on their native languages. These studies mainly focused on Arabic and Hebrew, but they were not sufficient to identify the existence of a distinct language family. In Europe, however, a new linguistic methodology for the comparison of languages began to emerge in the 19th century. The concept of Semitic languages, which was first proposed in the 18th century, gained a new dimension in the 19th century with the development of comparative linguistic studies. During this period, as linguistics became an independent scientific discipline, Semitic languages came to be recognized as a language family. From that point on, Western studies often treated Arabic and Hebrew together, similar to the scholarly tradition in the medieval Arab world. Nevertheless, very different approaches were developed toward each of these two languages. Following the transformations in the Arab world after the 19th century, and under the influence of the West, Arabs also began to engage in similar linguistic studies focusing on Arabic and Hebrew. However, with the establishment of the state of Israel, the emergence of the Arab-Israeli conflict, and the rise of anti-Zionism, a linguistic school characterized by opposition to Hebrew began to emerge in the Arab world. As a result, rather than a shared intellectual framework regarding Arabic and Hebrew, we observe the existence of opposing approaches that can be described as mutually contradictory. This study first provides a summary of the works of Jewish and Arab scholars in the medieval Arab world. Then, it discusses the methodologies applied in the philological and comparative linguistic examination of these languages from the 19th century onward, and the role of Arabic and Hebrew within these studies. Following these two introductory and historically contextual sections, the study aims to present the approaches to these languages in European scholarship, followed by an analysis of the perspectives that have developed in the Arab world
Benzer Tezler
- Arap dilinde Ta'rîb olgusu açısından Garîbu'l-Kur'ân
Garibu'l-Qur'an in terms of arabization in the Arabic language
ÖMER ACAR
- İletişim bağlamında Arapçada terim oluşturma yöntemleri
Methods of forming Arabic terms in the context of communication terminology
MUHAMMED TECEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Doğu Dilleri ve EdebiyatıÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALİ AYTEKİN
- Milli Savunma Bakanlığı tercümanının bilmesi gereken kelimeler düzeyinde Libya Trablus lehçesinin fonetik ve semantik açıdan incelenmesi
Examination of the Libyan Tripoli dialect's phonetic and semantic at the level of words that required for interpreters in the ministry of national defense
ŞÜKRÜ SÜNBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İZZET MARANGOZOĞLU
- Kur'ân'ın gramer sistematiğinin tahlili (Sarf, nahiv ve kırâat)
Analysis of the Qur'an's grammar system (Morfoloji, syntax and qiraat)
TAREQ ABDULQADER HUSSEİN
Doktora
Türkçe
2023
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN KUDAT
- Sümer ve Türk kültürünün mukayesesi ve çıkan sonuçlar
Comparison of Sumerian and Turkish cultures and the results seen
OĞUZHAN ABACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
TarihNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KÜRŞAT KOÇAK