Uluslararası rekabet gücünü belirleyen faktörlerin incelenmesi: TR81 Düzey 2 Bölgesi örneği
International competitiveness factors review: Example of TR81 NUTS 2 Region
- Tez No: 1006289
- Danışmanlar: PROF. DR. FERİDE ÖZTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Batı Karadeniz bölgesi, Bölgesel rekabet, Uluslararası rekabet, West Black Sea region, Regional competitiveness, International competition
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uluslararası rekabet gücü, ilgili literatürde çoğunlukla ulusal düzeyde geliştirilen endeksler ve sektör bazlı performans analizleri çerçevesinde incelenmektedir. Buna karşılık bölgesel ve il düzeyinde ihracatçı sektörlerin rekabet gücünü belirleyen faktörlere ilişkin ampirik çalışmalar sınırlı kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, uluslararası rekabet gücünün bölgesel ölçekte hangi faktörler tarafından belirlendiğini ortaya koymak ve rekabet avantajının oluşum mekanizmalarını sektörel düzeyde analiz etmektir. Çalışma, Türkiye'de TR81 Düzey 2 Batı Karadeniz Bölgesi'nde (Zonguldak, Karabük ve Bartın) faaliyet gösteren ihracatçı sektörlere odaklanmaktadır. Analizde 2013–2023 dönemine ait, ISIC Rev.2 sınıflandırmasının dört haneli düzeyinde tanımlanan ve düzenli ihracat kaydı bulunan 123 sektöre ilişkin il–sektör–yıl panel veri seti kullanılmıştır. Uluslararası rekabet gücü simetrik açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük (RSCA) göstergesi ile ölçülmüş ve rekabet gücünün belirleyicileri panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. Modelde bölgesel uzmanlaşma, verimlilik, maliyet yapısı, kapasite kullanımı, dış ticaret dengesi, pazar yoğunlaşması ve sektörlerin teknoloji düzeyi gibi değişkenler kullanılmıştır. Bulgular, TR81 Düzey 2 Bölgesi'nde rekabet gücünün iller ve sektörler arasında farklı mekanizmalar üzerinden şekillendiğini göstermektedir. Dış ticaret dengesinin üç ilde de rekabet gücünü pozitif ve anlamlı biçimde etkilediği belirlenmiştir. Buna karşılık verimlilik ve bölgesel uzmanlaşma gibi üretim yapısına ilişkin faktörlerin etkisi iller arasında farklılaşmaktadır. Sonuçlar ayrıca teknoloji düzeyinin sektörler arası rekabet farklılıklarını ayrıştırmada önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, bölgesel rekabet politikalarının il ve sektör düzeyindeki yapısal farklılıklar ile sektörlerin teknoloji profilleri dikkate alınarak tasarlanması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
International competitiveness is widely examined in the literature through national-level indices and sector-based performance analyses. However, determinants of competitiveness in exporting sectors at the regional and provincial levels remain limited. This study aims to identify the structural factors shaping international competitiveness at the regional scale and to analyze the mechanisms through which sectoral competitive advantage emerges. The analysis focuses on exporting sectors operating in the TR81 NUTS-2 Western Black Sea Region of Türkiye (Zonguldak, Karabük and Bartın). The study employs a province–sector–year panel data covering the period 2013–2023 and comprising 123 sectors defined at the four-digit level of the ISIC Rev.2 classification with regular export activity. International competitiveness is measured using the Revealed Symmetric Comparative Advantage (RSCA) index, and its determinants are examined through panel data analysis. The model incorporates variables including regional specialization, productivity, cost structure, capacity utilization, trade balance, market concentration, and sectoral technological level. The findings indicate that competitiveness in the TR81 NUTS-2 Region is shaped by different mechanisms across provinces and sectors. Trade balance exerts a positive and statistically significant effect on competitiveness in all three provinces, whereas the effects of production-related factors—such as productivity and regional specialization—vary across provinces. The results also demonstrate that technological level plays a significant role in explaining differences in competitiveness across sectors. Overall, the findings suggest that regional competitiveness policies should account for structural differences at the provincial and sectoral levels as well as sectoral technological profiles.
Benzer Tezler
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Türkiye'de yapısal uyum politikalarının emek piyasası ve gelir dağılımına etkileri
The Effects of structural adjustment policies on labor market and income distribution in Turkey
ÖZLEM ONARAN
- Türkiye için Kuzey Makedonya'da inşaat sektörü yatırım fırsatlarının incelenmesi ve Porter'ın Elmas Modeliyle değerlendirilmesi
Investigation of the construction sector investment opportunities in North Macedonia for Turkey and evaluation with Porter's Diamond Model
MELİS ÇAVUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SITKI SAYGILI
- Pazarlama ve mevzuatı açısından A.T ile Türkiye'nin karşılaştırmalı incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ARIL CANSEL