Türk balesinde 1950–1990 yılları arası kültürel entegrasyon, estetik melezleşme ve koreografik dönüşüm
Cultural integration, aesthetic hybridization, and choreographic transformation in Turkish ballet between 1950 and 1990
- Tez No: 1006544
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAĞMUR ARINLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 1950–1990 yılları arasında Türk balesinde gözlenen kültürel entegrasyon sürecini, ulusal kültürel motiflerin nasıl dönüştürüldüğü çerçevesinde incelemektedir. Cumhuriyet dönemiyle birlikte sanatın ulusal kimlik inşasındaki rolü, sahne sanatlarında belirgin ve çok katmanlı bir dönüşüm yaratmıştır. Bu dönemde halk oyunları, halk müziği ve geleneksel anlatılar, Batı kökenli klasik bale estetiğiyle bütünleşerek özgün ve yerel bir sahne dili oluşturmuştur. Söz konusu dönüşüm yalnızca biçimsel bir uyarlama olarak değil, aynı zamanda kültürel belleğin ve toplumsal değerlerin sanatsal ifade yoluyla yeniden üretilmesi süreci olarak ele alınmıştır. Araştırmada, bu kültürel melezleşme sürecinin koreografik yansımaları Çeşmebaşı, Köçekçe, Yoz Döngü, İnsan İnsan, Düğün, Hıdrellez ve Deli Dumrul gibi seçilmiş bale yapıtları üzerinden analiz edilmiştir. Bu eserler, yerel ritimlerin, hareket motiflerinin ve anlatı temelli yapıların çağdaş bale dili içerisinde nasıl dönüştürüldüğünü ortaya koyan önemli örnekler sunmaktadır. Bulgular, 1950–1990 döneminde Türk balesinin yalnızca Batı etkisiyle biçimlenen bir sanat anlayışından uzaklaşarak, Anadolu kültürünün sembolik, ritmik ve dramatik kodlarını sahneye taşıyan özgün bir kimlik formuna dönüştüğünü göstermektedir. Bu bağlamda, ulusal kimliğin estetik temsili, halk dansları ve yerel müzik unsurlarının koreografik dile aktarılmasıyla bale sahnesinde görünür kılınmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the process of cultural integration observed in Turkish ballet between 1950 and 1990 within the framework of how national cultural motifs were transformed. With the Republican period, the role of art in the construction of national identity generated a distinct and multi-layered transformation in the performing arts. During this period, folk dances, folk music, and traditional narratives merged with Western-based classical ballet aesthetics, giving rise to an original and localized stage language. This transformation is addressed not merely as a formal adaptation, but as a process of artistic reconstruction through which cultural memory and social values were rearticulated on stage. The research analyzes the choreographic reflections of this cultural hybridization through selected ballet works such as Çeşmebaşı, Köçekçe, Yoz Döngü, İnsan İnsan, Düğün, Hıdrellez, and Deli Dumrul. These works provide significant examples of how local rhythms, movement motifs, and narrative-based structures were translated into contemporary ballet language. The findings indicate that between 1950 and 1990, Turkish ballet evolved beyond an art form shaped solely by Western influence and transformed into a distinctive identity-based expression that incorporated the symbolic, rhythmic, and dramatic codes of Anatolian culture. In this context, the aesthetic representation of national identity became visible on the ballet stage through the choreographic integration of folk dance movements and local musical elements.
Benzer Tezler
- Construction risk management in developing countries
Gelişmekte olan ülkelerde inşaat risk yönetimi
TUNA ERATA
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA HEYECAN GİRİTLİ
- Monetary and multidimensional poverty analysis for the period 2003-2022 in Türkiye
Türkiye'de 2003-2022 dönemi için parasal ve çok boyutlu yoksulluk analizi
MUHAMMET EMRE BİLGİÇ
Doktora
İngilizce
2025
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. QUENTİN XAVİER MARİN STOEFFLER
- Serological investigation of peste des petits ruminants in lambs in Iraq-Kirkuk region
Irak–Kerkük bölgesinde kuzularda küçük ruminant vebası (pestedes petits ruminants ppr)'ın seroprevalansı
SARWAT KHORSHED RAHEEM
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Sağlık YönetimiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiSağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN KOZAT
- Yatırım teşvik tedbirlerinin kapsamı ve Kahramanmaraş ilinde tekstil sektörüne verilen yatırımı teşvik tedbirleri
Başlık çevirisi yok
AHMET NURİ KAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MİTHAT DİREK
- Ankara'da 1970-2000 yılları arasında rock müzik icra mekânları
Rock music venues in Ankara between 1970-2000
ÖMER EMRE ŞENDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MüzikBaşkent ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADİLE NURAY BAYRAKTAR