Türkiye'de tıbbi çay olarak kullanılan lamiaceae familyasından çeşitli bitkilerin fenolik asit miktarlarının ve biyolojik etkilerinin araştırılması
Investigation of phenolic acid contents and biological activities of selected lamiaceae species used as medicinal teas in Türkiye
- Tez No: 1006707
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE UZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmakognozi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmakognozi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lamiaceae familyasına ait birçok bitki, hoş aromaları ve terapötik potansiyelleri nedeniyle halk arasında bitki çayı olarak yaygın şekilde tüketilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de doğal yayılış gösteren ya da kültürü yapılan 12 Lamiaceae türünün bitki çayı olarak kullanılan sulu demleme (infüzyon) ve %80 (h/h) etanol ekstrelerinde; tıbbi önemi yüksek fenolik asitler olan rozmarinik asit ve klorojenik asit miktarlarının Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (YPSK) ile tayin edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, bu ekstrelerin antidiyabetik potansiyelleri α-glukozidaz ve dipeptidil peptidaz-4 (DPP-4) enzim inhibisyonları ile; cilt lekelenmesini giderici potansiyelleri ise tirozinaz enzim inhibisyonu üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, en yüksek rozmarinik asit içeriği M. officinalis %80 etanol ekstresinde 29,808 mg/g (kuru drog) olarak saptanırken; en yüksek klorojenik asit içeriği L. × intermedia %80 etanol ekstresinde 1,573 mg/g (kuru drog) olarak belirlenmiştir. Biyolojik aktivite analizlerinde; DPP-4 enzimi üzerinde en yüksek inhibisyonu M. × piperita (%44,379) sulu infüzyon ekstresi sergilerken, α-glukozidaz enzimi üzerinde en yüksek inhibisyonu M. officinalis sulu infüzyonu çalışılan tüm konsantrasyonlarda %99 inhibisyon göstererek en güçlü antidiyabetik etkinliği sergilemiştir. Tirozinaz enzim inhibisyonunda ise en yüksek aktivite, %64,19 inhibisyon oranı ile S. officinalis sulu infüzyon ekstresinde belirlenmiştir. Yüksek fenolik içerik ve enzim inhibisyonu bulguları, Lamiaceae üyelerinin stratejik hammadde potansiyelini ve ileri araştırmalarla desteklenmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Many plants in the Lamiaceae family are widely consumed as herbal teas due to their aromatic properties and therapeutic potential. This study aimed to determine the content of rosmarinic acid and chlorogenic acid, two phenolic acids of high medicinal importance, using High-Performance Liquid Chromatography (HPLC) in aqueous infusions and 80% (v/v) ethanol extracts of twelve Lamiaceae species naturally growing or cultivated in Türkiye. Additionally, the antidiabetic potential of these extracts was evaluated using α-glucosidase and dipeptidyl peptidase-4 (DPP-4) inhibition assays, while their depigmenting potential was assessed through tyrosinase enzyme inhibition. According to the results, the highest rosmarinic acid content was detected in the 80% ethanol extract of Melissa officinalis (29.808 mg/g dry weight), whereas the highest chlorogenic acid content was determined in the 80% ethanol extract of Lavandula × intermedia (1.573 mg/g dry weight). In biological activity analyses, the aqueous infusion extract of Mentha × piperita exhibited the highest inhibition of the DPP-4 enzyme (44.379%), while the Melissa officinalis aqueous infusion demonstrated the highest inhibition of the α-glucosidase enzyme (>99% in all tested concentrations), displaying the strongest antidiabetic activity. Regarding tyrosinase enzyme inhibition, the highest activity was observed in the Salvia officinalis aqueous infusion extract, with an inhibition rate of 64.19%. The findings regarding high phenolic content and enzyme inhibition highlight the potential of Lamiaceae members as strategic natural raw materials and suggest that they should be supported by further research.
Benzer Tezler
- Türkiye'de adaçayı olarak satılan bitkiler üzerinde fitoterapi yönünden araştırmalar
Researches on the plants sold as ?Adaçayi? in turkey in terms of phytotherapy
ELİF BAKİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKAY ORHAN
- Ülkemizin doğu bölgesinde halk arasında kullanılan bazı yabani kekik türlerinin kimyasal ve biyolojik yönden incelenmesi
Chemical and biological analysis of some wild thyme species used among the population in eastern part of our country
MEHMET VEYSİ ÇAĞLAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
KimyaDicle ÜniversitesiAnalitik Kimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULSELAM ERTAŞ
- Türkiye' de Lamiaceae (Labiatae) familyasına ait baharat veya çeşni olarak kullanılan bazı bitkilerin fenolik bileşenleri ile antioksidan ve antimikrobiyal etkilerinin belirlenmesi
Determination of phenolic components, antioxidant and antibacterial effects of some plants used herb or condiment belonging to Lamiacea (Labiatea) family in Turkey
GÜLCAN ÖZKAN
Doktora
Türkçe
2007
Gıda MühendisliğiSelçuk ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MUSA ÖZCAN
- Sideritis lycia boiss. alfa heldr. üzerinde farmakognozik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
YELDA AKCOŞ
- Kızılcahamam ilçesi halk ilaçları
Folk medicines of Kizilcahamam district
GİZEM ÖZATKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GALİP AKAYDIN
DOÇ. DR. İLHAN GÜRBÜZ