Ekolojik iktisat perspektifinden enerji geçişi: OECD ülkelerinde faktörler arası ikame olanakları
Energy transition from an ecological economics perspective: Possibilities of inter-factor substitution in OECD countries
- Tez No: 1006859
- Danışmanlar: PROF. DR. ARZU TAY BAYRAMOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ekolojik iktisat perspektifinden fosil kaynaklardan temiz ve yenilenebilir enerjiye geçiş sürecini analiz etmektedir. Fosil yakıtlara dayalı üretim yapısı, artan karbon salınımları nedeniyle sürdürülebilir büyüme tartışmalarının merkezinde yer almaktadır. Paris İklim Anlaşması'na taraf olan ülkeler, fosil yakıt kullanımını azaltmayı ve enerji kompozisyonlarında temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklarının payını arttırmayı taahhüt etmiştir. Bu çerçevede, üretim sürecinde kullanılan fosil yakıtların hangi enerji kaynaklarıyla ve ne ölçüde ikame edilebileceği sorusu önem kazanmaktadır. Çalışma, enerjinin üretim sürecindeki fiziksel sınırlarını dikkate alarak faktörler arası ikame, tamamlayıcılık olanaklarını ve göreli faktör verimliliklerini analiz etmektedir. OECD ülkelerinin 1995-2023 dönemi yıllık verileri kullanılarak Translog üretim fonksiyonu tahmin edilmiştir. Modeldeki çoklu doğrusal bağlantı sorunu nedeniyle Ridge regresyon tahmincisi tercih edilmiştir. Ridge regresyon sonuçlarına dayanarak çıktı esneklikleri, ikame esneklikleri ve göreli faktör verimlilikleri hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular, kömürün diğer üretim faktörleriyle tamamlayıcılık ilişkisine sahip olduğunu göstermektedir. Göreli faktör verimliliklerine ilişkin bulgular, fosil yakıtlar ile temiz ve yenilenebilir enerji kaynakları arasında en yüksek verimliliğe sahip enerji kaynağının petrol olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, petrolün enerji dönüşüm sürecinde geçiş yakıtı niteliği taşıdığını göstermektedir. Yenilenebilir enerji kaynakları arasında en yüksek verimlilik rüzgâr enerjisine aitken, nükleer enerji ikinci sırada yer almaktadır. Sonuç olarak, OECD ülkelerinde en yüksek verimliliğe sahip enerji kaynağı hâlen petrol olmakla birlikte rüzgâr ve nükleer enerjinin sağladığı verimlilik düzeyleri enerji geçişi hedefleri açısından olumlu bir bulgu olarak değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the transition from fossil fuels to clean and renewable energy sources from an ecological economics perspective. Fossil fuel-based production structures remain central to sustainability debates due to rising carbon emissions. Countries that are parties to the Paris Agreement have committed to reducing fossil fuel use and increasing the share of clean and renewable energy sources in their energy mix. In this context, the question of which energy sources can substitute fossil fuels in the production process, and to what extent, has gained increasing importance. Accordingly, this study examines the possibilities of substitution and complementarity among production factors, as well as their relative productivity across energy inputs, while accounting for the physical constraints of the production process. Using annual data for OECD countries over the period 1995-2023, a Translog production function is estimated. Due to the presence of multicollinearity in the model, the Ridge regression estimator is employed. Based on the estimation results, output elasticities, substitution elasticities, and relative factor productivities are calculated. The findings indicate that coal exhibits a complementary relationship with other production factors. The findings on relative factor productivity indicate that petroleum is the most efficient energy source among fossil fuels as well as clean and renewable energy sources, suggesting its role as a transition fuel in the energy transformation process. Among renewable energy sources, wind energy demonstrates the highest level of efficiency, followed by nuclear energy. Overall, although petroleum remains the most efficient energy source in OECD countries, the efficiency levels associated with wind and nuclear energy provide supportive evidence for ongoing energy transition efforts.
Benzer Tezler
- İklim değişikliği ekseninde yenilik tabanlı yeşil büyüme: AB ülkeleri ve Türkiye karşılaştırması
Innovation based green growth in the axis of climate change: A comparision of EU countries and Turkey
ORÇUN SUNAL
- Economic and environmental impacts of alternative energy sources on oil exporting countries: An empirical application on African countries
Alternatif enerji kaynaklarının petrol ihracatçısı ülkeler üzerindeki ekonomik ve çevresel etkileri: Afrika ülkeleri üzerine ampirik bir uygulama
STEPHEN TAİWO ONIFADE
- Antroposen'de sürdürülebilirlik ve sosyal adalet perspektifinden iklim krizi
The climate crisis from the perspective of sustainability and social justice in the Anthropocene
DUYGU TÜTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
EkonomiAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL BUKET İNCE ÇAŞKURLU
- Sürdürülebilir kalkınma perspektifinden tarımda inovasyon
Innovation in agriculture from the perspective of sustainable development
BANU ÇELTİKLİ
- Çevresel faktörler ve yaşam beklentisi
Environmental factors and life expectancy
MAHAMAT ABAKAR HASSANE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
EkonomiBilecik Şeyh Edebali Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED BENLİ
