Sporcuların öz yeterliğini belirleme: Ebeveyn tutumları ve öz yeterlik eğitiminin etkisi
Determining self efficacy of athletes: The effects of parental attitudes and self efficacy training
- Tez No: 1006913
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA ENGÜR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Psikoloji, Sports, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan ebeveynlik biçimleri, Ebeveyn öz yeterliliği, Müdahale programları, Perceived parenting styles, Parental self-efficacy, Intervention programs
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sporda Psikososyal Alanlar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, sporcu çocukların öz yeterlik düzeyleri ile ebeveynlerinin genel öz yeterlik düzeyleri ve ebeveynlik tutumları arasındaki ilişkiler ile öz yeterlik müdahalesinin etkisi incelenmiştir. Çalışmaya 12-17 yaş aralığında 60 sporcu ve ebeveynleri gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılar; ebeveyn ve sporcuya müdahale uygulanan, yalnızca ebeveyne müdahale uygulanan, yalnızca sporcuya müdahale uygulanan ve müdahale uygulanmayan grup olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Veri toplama sürecinde katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, sporculara Çocuklar için Öz Yeterlik ve Anne Baba Tutum Ölçekleri, ebeveynlere ise Genel Öz Yeterlik Ölçeği uygulanmıştır. Öz yeterlik müdahale programı 8 hafta, haftada bir oturum şeklinde gerçekleştirilmiştir. Veri analizinde bağımsız örneklem t-testi, karma ANOVA ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular, ebeveyn ve sporcuya müdahale uygulanan gruptaki sporcuların öz yeterlik puanlarında diğer gruplara göre en fazla artış olduğunu göstermiştir. Yalnızca sporcuya yönelik müdahalede anlamlı ama sınırlı bir artış, yalnızca ebeveyne müdahalede ise sınırda anlamlı ve olumlu bir artış eğilimi gözlenmiştir; müdahale uygulanmayan grupta anlamlı değişim saptanmamıştır. Ebeveyn ve sporcuların öz yeterlik düzeyleri arasında orta düzeyde pozitif, ebeveyn öz yeterliği ile sporcuların algıladıkları anne-baba tutumu arasında ise düşük düzeyde ama anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Anne-Baba Tutum Ölçeği bulguları, yalnızca ebeveyn ve sporcuya müdahale uygulanan grupta anlamlı bir artış göstermiştir. Karma ANOVA, zaman ana etkisi ve zaman x müdahale etkileşiminin anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, sporcu çocukların öz yeterlik gelişimi ve algıladıkları ebeveyn tutumlarındaki değişimin, ebeveyn ve sporcunun birlikte dahil edildiği müdahalelerle daha etkili olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine that relationships between young athletes' self-efficacy levels, their parents' general self-efficacy, and parenting attitudes, while evaluating the effects of a self-efficacy-based intervention. A total of 60 athletes (aged 12-17) and their parents participated. Participants were divided into four groups: a parents-and-athlete intervention group, a parents-only intervention group, an athlete-only intervention group, a no-intervention group. During data collection, all participants completed a Personal Information Form, athletes completed the Self-Efficacy Scale for Children and the Parental Attitude Scale, while parents completed the General Self-Efficacy Scale. The eight-week intervention program consisted of weekly one-hour sessions. Data were analyzed using independent samples t-tests, mixed ANOVA, and correlation analyses. Findings indicated that athletes in the parents -and-athlete intervention group showed the most pronounced increase in self-efficacy compared to other groups. A significant but more limited increase was observed in the athlete-only group. In the parents -only group, a marginally significant positive trend in athletes' self-efficacy emerged, while no significant change was found in the control group. Moderate positive correlations were identified between parents' and athletes' self-efficacy levels, while low but significant relationships were found between parents' self-efficacy and perceived parenting attitudes. Results form the Parental Attitude Scale showed a significant increase only in the joint intervention group. Mixed ANOVA revealed significant main effects of time and a significant time x intervention interaction. Overall, the findings indicate that improvements in young athletes' self-efficacy and parenting attitudes are most effective when interventions jointly involve both parents and athletes.
Benzer Tezler
- Kick boks sporcularının kişilik özellikleri ile saldırganlık davranışları arasındaki ilişkide öz yeterliliğin aracı rolü
The mediating role of self-efficacy in the relationship between personality traits and aggressive behaviors of kickboxers
HAYRULLAH ALEMDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporTrabzon ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK KURAL
- Sporcularda psikolojik yeterlik ve profesyonelizm arasındaki ilişki: Sporda tutku, adanma ve sporcu kimliğinin aracı rolü
The relationship between psychological effi̇cacy and professionalism among athletes: The mediating role of passion, commitment, and athlete identity in sport
BARIŞ MERGAN
Doktora
Türkçe
2026
SporTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARGÜN
DOÇ. DR. SİNAN UĞRAŞ
- Sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarının antrenörlerin yeterliğiyle ilişkisinin incelenmesi
The investigation of the relationship between perceived coaching behaviors by athletes and coaching efficacy
BELEMİR ÇİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL KÜÇÜK
- Okuma okuryazarlığına yönelik soru sorma eğitiminin Türkçe öğretmeni adaylarının PISA tarzı soru hazırlamalarına etkisi
The effect of questioning teaching for reading literacy on PISA-style questioning of pre-service Turkish language teachers
ELİF İSTANBULLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN ARI
- Üniversite takımlarında spor yapan öğrencilerin madde bağımlılığından korunmada öz yeterliliklerinin incelenmesi: İstanbul ili örneği
Examination of self-efficacy in preventing substance dependency among university athletes: a case study of İstanbul province
ÖZCAN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporÜsküdar ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAFİZE HİKMET SEVİL ATASOY