Enacting cultural infrastructure in the 21st century: Konya as an urban assemblage
21. yüzyılda kültürel altyapıyı icra etmek: Kentsel bir asamblaj olarak Konya
- Tez No: 1006939
- Danışmanlar: PROF. DR. İNCİ BASA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, kültürün kent içerisinde nasıl mekânsal bir düzene dönüştüğünü ve bu düzenin kentsel formu nasıl yapılandırdığını incelemektedir. Kültür karmaşık bir olgu olsa da kentte okunabilirliğini korur; yapılı çevreye anlam kazandıran gösterge sistemleri ve kentsel–mimari biçimlenme aracılığıyla kent ve kültür, yaşanan kentsel gerçekliği karşılıklı olarak üretir. Bu karşılıklı ilişkiyi işlevselleştirmek üzere çalışma, kültürel altyapı sistematiğini benimser; kültürel söylemin kentsel mekânda nasıl eklemlendiğini ve bir araya geldiğini, mimarlığın ise kültürel konfigürasyonları nasıl okunabilir ve yönetilebilir bir kentsel düzene çevirebildiğini sorgulamaktadır. Tez, kentsel mekânda kültürü sürekliliğin ve değişimin taşıyıcısı olarak ele alır; meta-kültürel bir perspektifle kültürel eklemlenmenin söylemsel düzleminden kentsel asamblajın uyarlanabilirliğine yönelmektedir. Bu çerçevede, makro–mezo–mikro düzeylerde çok ölçekli özgün bir kültürel altyapı modeli önerir ve kültürel sürdürülebilirliği, 21. yüzyılın değişken kültürel ekosistemi içinde kentsel formu yapılandıran yapısal bir dayanak olarak yeniden kurgular. Geliştirilen model, Konya'yı bir kültür arketipi olarak ele alır ve çalışma, Karatay, Selçuklu ve Meram merkez ilçeleri ile Sille Mahallesi'ni kapsayan çok katmanlı kültürel haritalama yöntemiyle yürütülmüştür. Haritalama; makro ölçekte kültürel anlatıları, gelişim akslarını ve hareketlilik altyapılarını; mezo ölçekte ilçeleri, düğümleri ve koridorları; mikro ölçekte ise gündelik pratikleri, mekânsal arayüzleri ve değer sistemlerini birbirine bağlayarak baskın, hegemonik ve tabi kılınan katmanları izler ve bu katmanları kültürel planlama mantığıyla okur. Uygulanan metodoloji, Konya'nın kültürel-altyapısal ağlarının, tarihsel süreklilikleri çağdaş kentsel gerçekliklere nasıl dönüştürdüğünü göstermektedir. Sonuç olarak tez, kültürel katmanları görünür ve karşılaştırılabilir kılan; kültürel altyapıyı kentsel kültürel oluşum ve sürdürülebilirlik için yönlendirici bir metabolik sistem olarak konumlandıran, aktarılabilir bir analitik model ve haritalama metodolojisiyle mimarlık disiplinine katkıda bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates how culture is translated into spatial ordering that configures urban form. Culture's complexity remains legible in the city: through signifying systems and urban-architectural formation, city and culture mutually constitute lived urban reality. The study adopts the systematics of cultural infrastructure to operationalize that reciprocity—asking how cultural discourse becomes spatially articulated and assembled in urban space, and how architecture can translate cultural configurations into a governable urban order. The thesis treats culture in urban space as a carrier of continuity and change and adopts a meta-cultural perspective that moves from discursive articulation to the adaptability of urban assemblage, proposing a multi-scalar(macro–meso–micro) cultural infrastructure model and reframing cultural sustainability as a structural pillar for configuring urban form within the shifting cultural ecosystem of the 21st century. Methodologically, the model is implemented through multi-layered cultural mapping in Konya, covering the central districts of Karatay, Selçuklu, and Meram, as well as the Sille neighborhood. The mapping traces dominant, hegemonic, and subordinated layers by linking macro-scale cultural narratives, development axes, and mobility infrastructures; meso-scale districts, nodes, and corridors; and micro-scale everyday practices, spatial interfaces, and value systems—read through cultural planning logic. The applied methodology demonstrates how Konya's cultural-infrastructural networks metabolize historical continuities into contemporary urban realities. Ultimately, the thesis contributes to the discipline of architecture a transferable analytical model and mapping methodology that makes cultural layers observable and comparable, and positions cultural infrastructure as a guiding metabolic system for urban cultural formation and sustainability in the urban realm.
Benzer Tezler
- The worst forms of child labor in Türkiye: Assessing progress using 2012 and 2019 child labor surveys
Türkiye'de çocuk işçiliğin en kötü biçimleri: 2012 ve 2019 çocuk işçi verileri ile ilerleme değerlendirmesi
BUSE BOZKURT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL KAYAOĞLU YILMAZ
- Yeni bir beden politikasına doğru Siborg bedenleşme
Towards a new politics of the body: Cyborg embodiment
İBRAHİM EMRE GÜNAY
Doktora
Türkçe
2026
FelsefeMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ŞİRAY
- Effect of national cultural values on corporate environmental disclosures: A comparative study
Ulusal kültürel değerlerin kurumsal çevresel açıklamalara etkisi: Karşılaştırmalı bir araştırma
AKEEL ALMAGTOME
- Following TikTok: Emerging user practices in Turkey
TikTok'u takip etmek: Türkiye'de ortaya çıkan kullanıcı pratikleri
İREM ŞOT
Doktora
İngilizce
2024
İletişim BilimleriKoç ÜniversitesiTasarım, Teknoloji ve Toplum Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK AZİME ÇELİK RAPPAS
- Fikri haklarda serbest yararlanma ilkesinin karşılaştırmalı hukuk açısından değerlendirilmesi
Analysis of the fair use doctrine in intellectual property rights within the perspective of comparative law
NURULHÜDA ERDEVE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Hukukİstanbul ÜniversitesiTicaret Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH AYDOĞAN