Eleştirel politik ekonomi perspektifinden eşitsizlik ve güncel eşitsizlik tartışmaları
Inequality and current debates on inequality from the perspective of critical political economy
- Tez No: 1007112
- Danışmanlar: PROF. DR. RECEP KORAY YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, güncel ekonomik eşitsizlik yazınını iktisadi düşünce tarihinden hareketle ele almayı amaçlamaktadır. Bu amaçla tez, güncel eşitsizlik literatürü içinde önemli katkıları olan Piketty ve Milanović'in çalışmaları temel alınarak, eleştirel politik ekonomi perspektifinden bu yazına bakmaktadır. Bölüşüm sorununu merkeze alarak ana akım iktisada eleştirel bir konum belirleyen güncel eşitsizlik yazını, 1980 sonrası dönemde eşitsizliklerin ulusal düzeyde artışı, fakat 1990 sonrasında küresel eşitsizliğin azalışı etrafında bir tartışma yürütmektedir. Eşitsizlikteki artış ya da azalışın nedenlerini inceleyen söz konusu çalışmalar, politik, kurumsal ya da teknolojik etkenlere vurgu yaparken birbirleriyle ilişki halinde fakat keskin bir ekonomik ve politik alan ikiliğine dayanmaktadır. Eşitsizlik artışına çözüm önerileri getiren Piketty, Milanović ve aynı belirlenim hattını takip eden yazarların eleştirel politik ekonomi geleneğinden ayrıldığı en temel nokta, gelir ve servet dağılımını incelerken üretim alanıyla -ve üretimin kapitalist niteliğiyle- ilişki kurmamalarıdır. Eleştirel politik ekonominin eşitsizliklere ilişkin kavrayışı ise üretim ve mülkiyet ilişkilerinden doğan, toplumsal yaşamın her alanına ve anına yayılan tarihsel bir çözümlemeye işaret etmektedir. Böylesi bir çözümleme, ekonomik ve politik alan ayrımını aşan, birleşik bir sosyal bilim merceğine ihtiyaç duymaktadır. Marx ve Engels'in çalışmalarında eşitsizlik, eserlerin neredeyse bütününe sirayet eden bağlayıcı bir örge olarak yer almaktadır. Bu tez, eleştirel politik ekonomi perspektifinde eşitsizliğin, üretim, mülkiyet, yabancılaşma ve özgürlük bağlamlarında ele alındığını ve bu bağlamların Marx'ın değer kuramına yaslandığını öne sürmektedir. Söz konusu bağlamların Piketty ve Milanović'in çalışmalarında aranmasıyla, eleştirel politik ekonominin güncel tartışmaları aşan çok yönlülüğü vurgulanmakta ve bu tartışmalara ilişkin özgün bir eleştiri sunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the contemporary literature on economic inequality through the lens of the history of economic thought. To this end, it approaches this literature from a critical political economy perspective, focusing on the influential contributions of Thomas Piketty and Branko Milanović. The recent inequality literature, which positions itself critically against mainstream economics by placing the distributional problem at its center, revolves around the debate on rising inequality at the national level since the 1980s and declining global inequality after the 1990s. While these studies investigate the causes of increasing or decreasing inequality by emphasizing political, institutional, or technological factors, they remain grounded in a strict dichotomy between the economic and the political spheres. The essential point at which Piketty, Milanović, and other scholars on this trajectory diverge from the critical political economy tradition is their failure to relate income and wealth distribution to the sphere of production and to the capitalist nature of production itself. The critical political economy approach, by contrast, conceives inequality as a historically grounded phenomenon that originates from production and property relations and permeates every sphere and moment of social life. Such an analysis requires an integrated social science perspective that transcends the separation between the economic and political spheres. In the works of Marx and Engels, inequality constitutes a unifying motif that runs through nearly the whole of their corpus. This thesis argues that, from the perspective of critical political economy, inequality must be understood in relation to production, property, alienation, and freedom—contexts that are rooted in Marx's theory of value. By examining these contexts in the works of Piketty and Milanović, the thesis highlights the multidimensionality of critical political economy that transcends contemporary debates and offers an original critique of this literature.
Benzer Tezler
- Eleştirel politik ekoloji açısından bir değerlendirme: Yatağan Yermik Santrali
An evaluation from the perspective of critical political ecology: Yatağan Thermal Power Plant
EMRE BOZ
- Guiding place-based plans with local participation to address urban inequality: The case of İstanbul city council and its katilim kafe initiative
Kentsel eşitsizliği gidermek için yerel katılımla mekânsal planları yönlendirmek: İstanbul kent konseyi ve katilim kafe girişimi örneği
SALEH MALEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAK DEMİREŞ ÖZKUL
- Sağlık iletişimi perspektifinden Türkiye'deki 65 yaş ve üstü bireyleri anlamak: Sağlık ve yaşlanmaya ilişkin algı, tutum ve davranışlar üzerine bir araştırma
Understanding people aged 65 and over in Türkiye from a health communication perspective: A Study on perceptions, attitudes, and behaviors regarding health and aging
YAŞAR ŞEKERCİ
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN
- 1973-2001 Japon dış politikasında Orta Doğu: Enerji ekonomi-politiği
The Middle East in 1973-2001 Japanese foreign policy: Political economy of energy
MÜRSEL DOĞRUL
Doktora
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerMilli Savunma ÜniversitesiUluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ÇEMREK
- Medyanın ekonomi politiği bağlamında geleneksel ve yeni medyada patronsuz gazetecilik olgusu: Demokrat ve Birgün gazeteleri örneği
The phenomenon of journalism without patrons in the context of the political economy of the media: The case of Demokrat and Birgün newspapers
ŞÜKRAN ARZU GÖNÜLERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halkla İlişkilerİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHSEN DENİZ MORVA KABLAMACI