İbn Adil tefsirinde kırâat
Qira'at in Ibn Adil's commentary
- Tez No: 1007351
- Danışmanlar: PROF. DR. HACI ÖNEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Birbirleriyle ilişkili olmaları hasebiyle İslâmî ilimlerin bir alanını diğer alanlarından tamamen ayırmak mümkün değildir. Bu durum; İslâmî ilimlerden Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelam ve Kıraat gibi Kur'an'ı ve Sünnet'i daha kapsamlı bir şekilde anlamak için birlikte ele alınmayı gerekli kılmaktadır. Buna göre Tefsir Kur'an'ı açıklar, Hadis bu açıklamaları doğrular, Fıkıh Allah veya Peygamberinin doğru ya da yanlış olarak belirttiği hükümlere yer verir, Kıraat ise kelimelerin ve dolayısıyla anlamın farklılık gösterdiği ayetlerin belirli ferşî ve usûlî vecihlerini ele alır. Bu hususları ele alan eserlerden biri de İbn Âdil'in el-Lübâb fî ʿulûmi'l-Kitâb isimli tefsiridir.“İbn Âdil'in Tefsirinde Kırâat”başlığıyla söz konusu eser üzerine yaptığımız çalışma, bu alandaki disiplinler arası araştırmalar kategorisine girmektedir. Çalışmada İbn Âdil'in tefsirinde yer verdiği hem rivayet hem de dirayet temelli kıraat farklılıkları ele alınmış ve bu farklılıkların ayetlerin anlamı ile İslâmî ilimler üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur. Araştırmada temel amaç, sadece kıraat farklılıklarının tefsirdeki ve Arap grameri üzerindeki etkisini ortaya koymak değil, aynı zamanda söz konusu farklılıkların fıkıh ve kelam açısından da nasıl ele alındığını ortaya koyarak klasik İslâm ilimlerine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bu amaç doğrultusunda el-Lübâb fî ʿulûmi'l-Kitâb öncelikle kıraatler açısından irdeleyici bir şekilde incelenmiş, Tefsirde yer alan kıraat farklılıkları tespit edilmiş ve bunların metin tahlili yapılmıştır. Araştırma, özellikle İbn Âdil'in mütevatir, meşhur ve şaz kıraatlere dair görüşlerine, ele aldığı kıraat örneklerine, takip ettiği yönteme, kıraat anlayışına, Ebû Ca'fer kıraatine yönelik eleştirilerine, ferşî ve usûlî farklılıklara ve kıraatleri nasıl gerekçelendirdiği gibi konulara odaklanmıştır. Bununla birlikte 'el-Lübâb fî ʿulûmi'l-Kitâb'ın kaynakları, yaklaşımı ve özellikleri incelenmiştir. Müfessirin şaz kıraatleri değerlendirme şekli, kıraat vecihlerinin fıkhî veya kelâmî hükümlere etkisi ve özellikle sahih kıraatler hakkındaki görüşü ortaya konulmuştur. Ayrıca yazarın hayatı, yetiştiği ilmî çevre ile kültürel ve sosyal koşullara da yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Islamic sciences are interconnected, making it impossible to completely separate one field from the others. This necessitates considering religious sciences—such as tafsir (Quranic exegesis), hadith (prophetic traditions), fiqh (Islamic jurisprudence), kalam (Islamic theology), and qira'at (recitation)—to understand the Quran and Sunnah more comprehensively. For example: Tafsir explains the Quran, Hadith confirms these explanations, Fiqh deals with the rulings that Allah or His Prophet has stated as right or wrong, and qira'at examines specific verses with differing words and consequently varying meanings. The study titled 'Qira'at in Ibn Âdil's Tafsir' falls into the category of interdisciplinary research in this field. The study examines the differences in qira'at based on both narration and reasoning in Ibn Âdil's tafsir and reveals the effects of these qira'at differences on the meaning of the verses. The primary aim of this research is not only to reveal the impact of differences in recitation on exegesis and Arabic grammar, but also to contribute to classical Islamic scholarship by demonstrating how these differences are addressed from the perspectives of jurisprudence and theology. To this end, 'al-Lubab fi 'ulum al-Kitab' has been examined in detail, primarily from the perspective of recitations, identifying the differences in recitation found in the exegesis and conducting a textual analysis of these differences. The research focuses particularly on Ibn Âdil's views on mutawatir, mashhur, and shadh recitations, the examples of recitations he examines, his methodology, his understanding of recitation, his views on the Abu Ja'far recitation, the differences in its foundational and methodological aspects, and how he justifies the recitations. Furthermore, the sources, approach, and characteristics of 'al-Lubab fi 'ulum al-Kitab' have been examined. The commentator's method of evaluating anomalous readings, the influence of different reading variations on jurisprudential or theological rulings, and especially his view on authentic readings are explained. Furthermore, the author's life, the scholarly environment in which he grew up, his social standing, and the cultural and social conditions are also discussed.
Benzer Tezler
- İbn Ebî Zemenîn ve“Tefsîru'l-Kur'âni'l-'Azîz”adlı eserinin filolojik açıdan incelenmesi
Examination of Ibn Abi Zemenin's“Tafsir al-Qur'an al-Aziz”in philological perspective
EMİN CENGİZ
Doktora
Türkçe
2017
DinBozok ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET ALTUNTAŞ
- Vâhidî'nin el-Vasît adlı tefsirinde Ferşu'l-Hurûf açıklamalarının tespit ve değerlendirmesi
Determination and evaluation of Fersu'l-Hurūf explanations in al-Wahidi's tafsir al-Wasit
EMİNE ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Dinİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSKENDER ŞAHİN
- Kalem Sûresi'nin Arap dili ve belâgatı açısından incelenmesi
Examination of Surah al-Qalam in terms of Arabic language and rhetoric
AYŞE NURAN CANSIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİT ZAVALSIZ
- Muhammed Emin el-Herarî'ye ait tefsir Mukaddimesi'nin Ulûmu'l-Kur'an açısından tahlili
Analysis of Muhammad Amin al-Harari's tafsir introduction in terms of Ulum al-Qur'an
HALENUR YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dinİbn Haldun ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN KAHVECİ
- Müfessirlerin Nur Suresinin yorumları ve karşılaştırılması
Interpretations and exepetes on Surah al-Nur and its comparisons
ALİ MURADASİLOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKIN
PROF. DR. AHMET NEDİM SERİNSU