2018 ve 2024 matematik öğretim programlarına göre hazırlanan 5. sınıf matematik ders kitaplarındaki soruların PISA matematik okuryazarlığı bağlamları açısından incelenmesi
An analysis of questions in 5th grad mathematics textbooks prepared according to the 2018 and 2024 mathematics teaching programs in the context of PISA mathematics literacy
- Tez No: 1007474
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA İNCEOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada 2018 ve 2024 matematik öğretim programlarına göre hazırlanan 5. sınıf ders kitaplarındaki sorular PISA matematik okuryazarlığı bağlamında“kişisel, mesleki, toplumsal, bilimsel”açısından incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemiyle yürütülen çalışmada, 2018 yılı matematik ders kitabında 798 soru, 2024 yılı matematik ders kitabında ise 454 soru bağlam kategorilerinde sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgular üç başlıkta incelenmiştir: Genel bağlam dağılımı, yapısal ve içeriksel değişikler ve öğrenme alanları. Genel bağlam dağılımlarına göre incelendiğinde 2024 kitabında köklü bir pedagojik dönüşüm olduğu anlaşılmıştır. 2018 kitabında soruların %71,8'i soyut bilimsel bağlamda yer alırken bu oran 2024'te %56,83'e düşmüştür. Buna karşılık öğrencinin günlük yaşamıyla ilişkili kişisel bağlamın oranı yaklaşık iki katına (%13,28'den %24,67'ye) çıkmıştır. Yapısal ve içeriksel değişiklere göre incelendiğinde ünite temelli yaklaşımdan tema temelli bütünleşik bir yapıya geçilmiştir. Öğrenme alanlarına göre incelendiğinde ise kesirler, alan-çevre ve veri işleme konularında gerçek yaşam bağlamları belirgin şekilde artmış ancak cebirsel düşünme ve olasılık gibi alanlarda soyutluk devam etmiştir. Sonuç olarak bu araştırma 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin, matematik öğretiminde soyut ve disipliner odaklı bir yaklaşımdan gerçek yaşamla ilişkilendirilmiş, bağlam temelli ve öğrenci merkezli bir pedagojik modele doğru belirgin bir paradigma kaymasını temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Bu dönüşüm, uluslararası eğitim eğilimleri ve PISA çerçevesiyle uyumludur. Çalışmanın bulguları, bu yenilikçi yaklaşımın sınıf içi uygulamalara yansıtılması, öğretmen eğitimiyle desteklenmesi ve özellikle soyut konularda bağlam geliştirme çabalarının sürdürülmesi gerektiğini işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, questions in 5th grade textbooks prepared according to the 2018 and 2024 mathematics teaching programs were analyzed comparatively in terms of PISA mathematics literacy contexts (personal, professional, social, scientific). Using the document review method, one of the qualitative research methods, 798 questions in the 2018 textbook and 454 questions in the 2024 textbook were classified into context categories. The findings were examined under three headings: general context distribution, structural and content changes, and learning areas. When examined according to general context distribution, it was understood that there was a radical pedagogical transformation in the 2024 book. While 71.8% of the questions in the 2018 book were in an abstract scientific context, this rate dropped to 56.83% in 2024. In contrast, the rate of personal context related to students' daily lives approximately doubled (from 13.28% to 24.67%). When examined in terms of structural and content changes, there has been a shift from a unit-based approach to a theme-based integrated structure. When examined according to learning areas, real-life contexts have increased significantly in fractions, area-perimeter, and data processing, but abstractness has continued in areas such as algebraic thinking and probability. In conclusion, this research reveals that the 2024 Turkey Century Education Model represents a clear paradigm shift in mathematics education from an abstract and discipline-focused approach to a context-based, student-centered pedagogical model linked to real life. This transformation is consistent with international education trends and the PISA framework. The findings of the study indicate that this innovative approach should be reflected in classroom practices, supported by teacher training, and that efforts to develop context, especially for abstract topics, should be sustained.
Benzer Tezler
- 2018 ve 2024 ortaokul matematik öğretim programlarına göre hazırlanan 5. sınıf matematik ders kitaplarındaki görevlerin bilişsel istem düzeylerinin karşılaştırmalı incelenmesi
Comparative analysis of the cognitive demand levels of tasks in 5th grade mathematics textbooks prepared according to the 2018 and 2024 middle school mathematics curricula
ASLIHAN DOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZİN SEÇER
- Beşinci sınıf matematik ders kitaplarının K12 matematiksel alan becerileri bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative analysis of fifth grade mathematics textbooks in the context of K12 mathematical content skills
BELGİN KÖRMUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAT YENİLMEZ
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 5. sınıf fen bilimleri dersi kitabı“maddenin doğası”ünitesi sonunda yer alan değerlendirme sorularının yenilenmiş bloom taksonomisine göre incelenmesi
“An examination of the assessment questions at the end of the 'nature of matter' unit in the 5th grade science textbook of the Türkiye Yüzyili Maarif Model according to the revised bloom's taxonomy”
YASEMİN ULUCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE GÜNGÖR SEYHAN
- 2018 ve 2024 öğretim programlarına göre hazırlanan matematik ders kitaplarındaki etkinliklerin matematiksel potansiyel düzeylerinin karşılaştırılması
A comparison of the mathematical potential of activities in mathematics textbooks prepared according to the 2018 and 2024 curricula
ŞEYMA KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM KEPCEOĞLU
- 9. sınıf matematik ders kitaplarında bulunan soruların öğrenme alanları ve Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi
The analysis of 9th grade mathematics textbook's questions according to learning areas and Revised Bloom's Taxonomy
BAHAR KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL DUMAN