Etno-ulusal çatışmaların federalizmle yönetimi: İspanya ve Belçika'da kurumsal tasarım ve yasama dinamikleri üzerine karşılaştırmalı bir analiz
Managing ethno-national conflicts through federalism: A comparative analysis of institutional design and legislative dynamics in Spain and Belgium
- Tez No: 1007488
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMÜR AYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Siyasal Bilimler, Law, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Federalizm, çatışma çözümü, karşılaştırmalı siyaset, yönetişim, veto mimarisi, gündem oluşturma, yasama, Belçika, Federalism, ethnic conflict, multilevel governance, comperative politics, Regional Authority Index, Comparative Agendas Project, agenda-setting, initiative origin, legislative success, veto architecture, Belgium, Spain
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, etno-ulusal çatışmaların federalizm aracılığıyla yönetiminin performansını, İspanya ve Belçika örnekleri üzerinden karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Çalışmanın temel problemi, federal ve federal-benzeri düzenlemelerin kısa vadede çatışmayı şiddet dışı kurumsal kanallara yönlendirebilmesine karşın, uzun vadede yeni taleplerin kurumsal olarak yeniden üretilmesi ve karar alma süreçlerinde tıkanma riskinin artması şeklinde beliren ikili etkiye odaklanmaktadır. Bu çerçevede tez, federalizmin başarısını çatışmanın ortadan kalkmasıyla değil; etno-ulusal taleplerin yasama alanında ifade edilebilirliği, bu taleplerin gündem başlatma kapasitesi üzerinden temsil niteliği ve sistemin taleplere kurumsal yanıt üretebilme kapasitesi üzerinden kavramsallaştırmakta ve ölçmektedir. Araştırma, açıklayıcı sıralı karma yöntem tasarımına dayanmaktadır. Nicel aşamada, Comparative Agendas Project kapsamında hükümetler arası ilişkiler temalı yasa girişimleri ile Regional Authority Index göstergeleri birleştirilerek, İspanya (1977-2018) ve Belçika (1988-2018) için yasama talebi hacmi, inisiyatifin kaynağı ve yasama başarısı modellenmiştir. Sayım verileri negatif binom, ikili sonuçlar lojistik regresyonla analiz edilmiş; zaman bağımlılığına karşı dayanıklı tahminler raporlanmıştır. Nitel aşamada ise kritik durum örneklemesiyle seçilen yasa girişimleri üzerinden belgesel analiz ve süreç izleme yürütülerek nicel bulguların arkasındaki mekanizmalar açıklanmıştır. Bulgular, bölgesel otoritenin genişlemesinin yasama talebini azaltmadığını; aksine, ortak karar alma kanalları arttıkça konuların daha sık gündeme taşınabildiğini göstermektedir. Buna karşın yasama başarısı, yürütmenin gündem kontrolü ve veto mimarisi tarafından güçlü biçimde sınırlandırılmakta; parlamenter inisiyatifle başlayan girişimler sistematik biçimde daha düşük kabul olasılığı sergilemektedir. Karşılaştırmalı sonuçlar, Belçika'da taleplerin koalisyon içi ön-uzlaşıyla emilim eğilimi gösterdiğini, İspanya'da ise hukuki-yargısal filtrelerin belirli eşiklerde dışlayıcı etkiler üretebildiğini ortaya koymaktadır. Tez, federalizmin çatışma yönetme kapasitesinin yetki devrinin niceliğinden ziyade, bu yetkinin hangi kurumsal mimari içinde yapılandırıldığına bağlı olduğunu ileri sürmektedir.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the performance of federalism in managing ethno-national conflict through a comparative analysis of Spain and Belgium. The central problem concerns a dual dynamic: federal and quasi-federal arrangements can channel conflict into non-violent institutional arenas, yet over time they may also reproduce new demands and increase the risk of decision-making deadlock. Accordingly, the study defines federal success not as the elimination of conflict, but as the capacity of democratic institutions to process ethno-national demands through three observable dimensions: legislative articulation of demands, representative agenda initiation, and institutional responsiveness measured by the ability to convert demands into legislative outcomes. The research follows an explanatory sequential mixed-methods design. In the quantitative stage, legislative data from the Comparative Agendas Project, focusing on intergovernmental relations bills, are integrated with indicators from the Regional Authority Index. The analysis covers Spain (1977-2018) and Belgium (1988-2018) and operationalizes legislative demand volume, initiative origin, and legislative success. Count outcomes are modeled using negative binomial regression and binary outcomes using logistic regression, with robust inference to address time dependence. In the qualitative stage, documentary analysis and process tracing of critically selected bills are conducted to identify the mechanisms that produce the quantitative patterns. Findings show that expanding regional authority does not automatically reduce conflict-related legislative demand; instead, agenda activity may intensify as channels for shared decision-making widen. At the same time, legislative success is strongly conditioned by executive agenda control and veto architectures, and proposals initiated through parliamentary channels display systematically lower adoption probabilities. The cross-case comparison suggests that Belgium tends to absorb conflict through coalition-level pre-negotiation and procedural compromise, whereas Spain's legal and judicial gatekeeping can become exclusionary at specific thresholds. Overall, the dissertation argues that federal conflict-management capacity depends less on the level of decentralization itself than on the institutional design through which authority is processed and on where demands are absorbed or blocked within the legislative process.
Benzer Tezler
- The role of the state and the transformation of Ukrainian political elite in the resurrection of ethnic conflict: Euro-maidan and the civil war in post-Soviet Ukraine
Etnik çatışmanın oluşumunda devlet ve siyasal elitin rolü: Euro-maıdan ve Sovyet sonrası Ukrayna'da iç savaş
ONURHAN PEHLİVANOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HANDE SÖZER
- Soğuk savaş sonrası eski SSCB coğrafyasında görülen etnik ve dinsel çatışmalar
Ethnic and religeous conflicts territory of former USSR after the cold war
GÜLER KALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Uluslararası İlişkilerAtılım ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ULVİ KESER
- Afganistan'ın etnik yapısı ve kimlik sorunu
Ethnic structure of Aghanistan and the problem of identity
FARHAD HAJIYARALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Uluslararası İlişkilerAkdeniz ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RAMAZAN İZOL
- Conflict resolution processes towards ending ethno-nationalist conflicts: A comparative analysis of The Northern Irish and Turkey's Kurdish peace processes
Etno-ulusalcı çatışmaları sona erdirmede çatışma çözümü süreçleri: Kuzey İrlanda ve Türkiye'nin Kürt sorunu çözüm süreçlerinin karşılaştırmalı analizi
İBRAHİM AYTAÇ KADIOĞLU
Doktora
İngilizce
2017
Uluslararası İlişkilerThe Unıversıty Of NottınghamSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ANDREW MUMFORD
- Türkiye'de ulus devletin dönüşüm sürecinde etnik kimlikler: Sakarya ili örneği
Ethnic identity in the transition of the nation-state in Turkey: case of Sakarya province
HANDAN AKYİĞİT