Geri Dön

Görsel sanatların 27 Mayıs 1960 darbesindeki rolü ve önemi

The role and importance of visual arts in the May 27 1960 coup

  1. Tez No: 1007489
  2. Yazar: HİLAL FATMA ARISOY
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SİBEL YILDIZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Fine Arts, Art History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Araştırma, 1946-1960 yılları arasındaki Türk siyasal hayatında yaşanan yapısal kırılmaları, görsel sanatların toplumsal hafıza ve siyasi meşruiyet inşasındaki stratejik rolü üzerinden analiz etmektedir. Araştırmanın temel sorunsalı, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin yalnızca bürokratik bir yönetim değişikliği değil; aksine afiş, karikatür ve grafik tasarım gibi görsel materyaller aracılığıyla zihinsel düzeyde meşrulaştırılan bir“estetik zorunluluk”süreci olduğunu ortaya koymaktır. Bu bağlamda, darbe olgusunun toplumsal rızaya dayalı zeminini kuran görsel üretimler, siyasal olayların edilgen bir yansıması olarak değil; kitlelerin algı dünyasını yeniden organize eden aktif birer aktör olarak tanımlanmaktadır. Araştırma; afiş, karikatür ve dergi kapaklarından oluşan toplamda 38 adet birincil görsel kaynak üzerinde, Edmund Burke Feldman'ın dört aşamalı sanat eleştirisi yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Bulgular; dönemi“Umut”,“Boğulma”ve“Meşrulaştırma”olmak üzere üç temel estetik evreye ayırmaktadır. Özellikle müdahale öncesi süreçte iktidarın görsel düzeyde itibarsızlaştırılması ve müdahale sonrasında askeri gücün bir“hürriyet tecellisi”olarak kodlanması, görsel sanatların siyasal değişimin zihinsel altyapısını kuran stratejik bir operasyonel aygıt olduğunu ispatlamaktadır. Sonuç olarak çalışma, literatürdeki“görsel kırılma”boşluğunu doldurarak Türk siyasi tarihine“görsel rejimler”üzerinden özgün bir perspektif sunmaktadır. Görsel materyallerin, toplumsal yas süreçlerini yönetme ve yeni rejimin sembolik dünyasını inşa etmedeki kurucu gücü metodolojik olarak ortaya konulmuştur.

Özet (Çeviri)

This study analyzes the structural ruptures in Turkish political life between 1946 and 1960 through the strategic role of visual arts in the construction of social memory and political legitimacy. The central problem of the research is to demonstrate that the May 27, 1960 military intervention was not merely a bureaucratic change of administration, but rather a process of“aesthetic necessity”legitimized at a mental level through visual materials such as posters, cartoons, and graphic designs. In this context, visual productions-which established the consent-based ground for the coup-are defined not as passive reflections of political events, but as active“agents”that reorganize the perceptual world of the masses. The research was conducted on a total of 38 primary visual sources, including posters, cartoons, and magazine covers, utilizing Edmund Burke Feldman's four-step art criticism method. The findings categorize the period into three fundamental aesthetic phases.“Hope,”“Suffocation,”and“Legitimation.”Specifically, the visual discredit of the government prior to the intervention and the subsequent coding of military power as a“manifestation of freedom”prove that visual arts functioned as a strategic operational apparatus establishing the mental infrastructure of political change. In conclusion, the study fills the“visual rupture”gap in the existing literature and offers a unique perspective on Turkish political history through“visual regimes.”The constitutive power of visual materials in managing social mourning processes and constructing the symbolic world of the new regime has been methodologically established.

Benzer Tezler

  1. Değişik derim zamanı ve önsoğutmanın Bursa siyahı incir çeşidinin meyve kalitesi ve pazarlama süresi üzerine etkileri

    Effects of haruest time and precooling on fruit quality and shelf-life of the fig variety“Bursa siyahı”

    FÜSUN GÜRSEL ÇELİKEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Ege Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  2. Ön işlemenin ve askorbik asitin dondurularak depolanan yılan balıklarının (Anguilla anguilla) kalitesine etkileri

    Başlık çevirisi yok

    H.VOLKAN GÖKSEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Ege Üniversitesi

    Su Ürünleri Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  3. Batı tesirine kadar Osmanlı mimarisinde estetik kriterler

    Başlık çevirisi yok

    LEYLA BAYDAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Gazi Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  4. Çekirdeksiz kuru üzümlerde aflatoksin B1, B2, G1, G2 tayini için mevcut bazı metotların karşılaştırılması üzerinde bir çalışma

    Başlık çevirisi yok

    DİLEK BOYACIOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Ege Üniversitesi

    Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  5. Le Refus du reel dans la porte etroite d'Andre Gide

    Başlık çevirisi yok

    M.SERDAR ÜNAL

    Yüksek Lisans

    Fransızca

    Fransızca

    1986

    Cumhuriyet Üniversitesi

    Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...