Görsel sanatların 27 Mayıs 1960 darbesindeki rolü ve önemi
The role and importance of visual arts in the May 27 1960 coup
- Tez No: 1007489
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİBEL YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Fine Arts, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, 1946-1960 yılları arasındaki Türk siyasal hayatında yaşanan yapısal kırılmaları, görsel sanatların toplumsal hafıza ve siyasi meşruiyet inşasındaki stratejik rolü üzerinden analiz etmektedir. Araştırmanın temel sorunsalı, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin yalnızca bürokratik bir yönetim değişikliği değil; aksine afiş, karikatür ve grafik tasarım gibi görsel materyaller aracılığıyla zihinsel düzeyde meşrulaştırılan bir“estetik zorunluluk”süreci olduğunu ortaya koymaktır. Bu bağlamda, darbe olgusunun toplumsal rızaya dayalı zeminini kuran görsel üretimler, siyasal olayların edilgen bir yansıması olarak değil; kitlelerin algı dünyasını yeniden organize eden aktif birer aktör olarak tanımlanmaktadır. Araştırma; afiş, karikatür ve dergi kapaklarından oluşan toplamda 38 adet birincil görsel kaynak üzerinde, Edmund Burke Feldman'ın dört aşamalı sanat eleştirisi yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Bulgular; dönemi“Umut”,“Boğulma”ve“Meşrulaştırma”olmak üzere üç temel estetik evreye ayırmaktadır. Özellikle müdahale öncesi süreçte iktidarın görsel düzeyde itibarsızlaştırılması ve müdahale sonrasında askeri gücün bir“hürriyet tecellisi”olarak kodlanması, görsel sanatların siyasal değişimin zihinsel altyapısını kuran stratejik bir operasyonel aygıt olduğunu ispatlamaktadır. Sonuç olarak çalışma, literatürdeki“görsel kırılma”boşluğunu doldurarak Türk siyasi tarihine“görsel rejimler”üzerinden özgün bir perspektif sunmaktadır. Görsel materyallerin, toplumsal yas süreçlerini yönetme ve yeni rejimin sembolik dünyasını inşa etmedeki kurucu gücü metodolojik olarak ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the structural ruptures in Turkish political life between 1946 and 1960 through the strategic role of visual arts in the construction of social memory and political legitimacy. The central problem of the research is to demonstrate that the May 27, 1960 military intervention was not merely a bureaucratic change of administration, but rather a process of“aesthetic necessity”legitimized at a mental level through visual materials such as posters, cartoons, and graphic designs. In this context, visual productions-which established the consent-based ground for the coup-are defined not as passive reflections of political events, but as active“agents”that reorganize the perceptual world of the masses. The research was conducted on a total of 38 primary visual sources, including posters, cartoons, and magazine covers, utilizing Edmund Burke Feldman's four-step art criticism method. The findings categorize the period into three fundamental aesthetic phases.“Hope,”“Suffocation,”and“Legitimation.”Specifically, the visual discredit of the government prior to the intervention and the subsequent coding of military power as a“manifestation of freedom”prove that visual arts functioned as a strategic operational apparatus establishing the mental infrastructure of political change. In conclusion, the study fills the“visual rupture”gap in the existing literature and offers a unique perspective on Turkish political history through“visual regimes.”The constitutive power of visual materials in managing social mourning processes and constructing the symbolic world of the new regime has been methodologically established.
Benzer Tezler
- Hükümet programlarının ve milli eğitim şuralarında alınan kararların ilkokul görsel sanatlar dersi öğretim programlarına yansıması (1923-2016)
The reflection of government programs and the decisions taken in the national education councils on elementary school visual arts course curriculums (1923-2016)
SEVGİ KAYALIOĞLU
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ALTINTAŞ
- Kültürel değerleri açısından edirne el sanatları ve folklorik giyim tarzlarındaki çeşitliliğe bakış
A view at the diversity of edirne handcrafts and folkloric clothing in terms of culturel values
FATMA ÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
El SanatlarıTrakya ÜniversitesiGörsel Kültür Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM DİNÇELİ
- Schommer'in epistemolojik inançları bakımından görsel sanatlar dersi öğretiminde öğretmenlerin inanç ve görüşlerini yordama
Prediction of beliefs and views of teachers in the education of visual arts lesson in terms of schommer's epistemological beliefs
BELGİN KIRKULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUBA GÜLTEKİN
- Optimizing artistic process: Exploring efficient environment creation workflows in gaming industry
Sanatsal sürecin optimizasyonu: Oyun endüstrisinde verimli çevre oluşturma süreçlerinin incelenmesi
EMRAH ÖZÇİÇEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. LEMAN FİGEN GÜL
- Die Suche nach einer terminologischen Äquivalenz zum Begriff Der Metapher im Türkischen durch Vergleich von Rhetorik und belâgat
Metafor Kavramına Retorik- Belâgat Mukayesesi İçinde ve Belâgat Terminolojisinde Kavramsal Karşılık Arayışları
MEHMET AKİF DUMAN
Doktora
Almanca
2018
FelsefeJohannes Gutenberg-Unıversıtat MaınzTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HENDRİK BOESCHOTEN