Türkiye'de sağlık çalışanlarının psikiyatri imajı algıları: Ölçek uyarlaması ve psikiyatri imajını yordayan faktörler
Healthcare professionals' perceptions of the image of psychiatry in Türkiye: Scale adaptation and factors predicting the image of psychiatry
- Tez No: 1007543
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NECLA YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Sosyoloji, Healthcare Management, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Psikiyatri İmajı, Psikiyatrist İmajı, Toplumsal Algı, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Image of Psychiatry, Image of Psychiatrists, Social Perception, Scale Adaptation, Validity, Reliability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma Türkiye'deki sağlık çalışanlarının psikiyatri disiplinine yönelik toplumsal imaj algılarını ve bu algıları yordayan etkenleri incelemek amacıyla nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde iki aşamalı olarak tasarlanmıştır. İlk aşamada, kolayda örnekleme tekniğiyle ulaşılan 327 tıp fakültesi öğrencisinden elde edilen verilerle Stuart vd. (2014) tarafından geliştirilen Psikiyatri İmajı Ölçeği Türkçe'ye uyarlanarak aracın psikometrik sağlamlığı doğrulanmıştır. Betimsel ve yordayıcı korelasyonel modelde tasarlanan ikinci aşamada ise; örneklem belirleme sürecinde kota, kolayda ve kartopu örnekleme tekniklerinin birlikte kullanıldığı hibrit bir yaklaşım izlenmiş, meslek gruplarının temsili gözetilerek ulaşılan 548 sağlık çalışanına bu ölçek uygulanarak temel ilişkiler test edilmiştir. Araştırma bulguları, sağlık çalışanlarının psikiyatriye yönelik tutumlarının genel olarak olumlu olduğunu göstermiştir. İmaj algısı üzerinde cinsiyet ve medeni durum gibi demografik özelliklerin anlamlı bir etkisi bulunmazken; regresyon modellerine göre toplam tutum puanındaki değişimi açıklamada sosyal medya deneyimleri (%14,7) en güçlü yordayıcı grup olarak öne çıkmıştır. Tutumlar üzerindeki bu açıklayıcılık oranını sırasıyla geleneksel medya algısı (%11), kişisel ve mesleki deneyimler (%4,9) ile öğrenim düzeyi (%1,1) izlemiştir. Sonuç olarak araştırma, psikiyatriye yönelik toplumsal imajın sabit kişisel özelliklerden çok eğitim, deneyim temelli etkileşimler ve medya temsilleriyle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, sağlık çalışanlarına yönelik yapılandırılmış eğitim programlarının geliştirilmesi, disiplinler arası temasın artırılması ve medyada daha gerçekçi temsillerin teşvik edilmesine bilimsel zemin sunmaktadır. Çalışma, Türkiye'de psikiyatri imajını sağlık çalışanları örnekleminde kişisel özellikler, deneyimler ve medya boyutlarını birlikte ele alan sınırlı sayıdaki araştırmadan biri olması bakımından özgün katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted in two phases within a quantitative research framework to examine healthcare workers' perceptions of the social image of psychiatry in Türkiye and the factors predicting these perceptions. In the first phase, the Images of Psychiatry Scale developed by Stuart et al. (2014) was adapted into Turkish using data from 327 medical students reached through convenience sampling, and the psychometric soundness of the instrument was confirmed. In the second phase, designed as a descriptive and predictive correlational study, a hybrid sampling approach combining quota, convenience, and snowball sampling techniques was employed. The scale was then administered to 548 healthcare workers selected with attention to the representation of occupational groups, and the main relationships were tested. The findings showed that healthcare workers' attitudes toward psychiatry were generally positive. While demographic characteristics such as gender and marital status did not have a significant effect on image perceptions, regression models indicated that social media experiences emerged as the strongest predictor group, explaining 14.7% of the variance in total attitude scores. This was followed by perceptions of traditional media (11%), personal and professional experiences (4.9%), and educational level (1.1%). In conclusion, the study demonstrated that the social image of psychiatry is associated less with stable personal characteristics than with education, experience-based interactions, and media representations. The findings provide an empirical basis for developing structured training programs for healthcare workers, strengthening interdisciplinary contact, and encouraging more realistic media representations. The study also offers an original contribution as one of the limited studies in Türkiye examining the image of psychiatry among healthcare workers through personal, experiential, and media-related dimensions.
Benzer Tezler
- Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan hemşirelere yönelik iş kazası kayıt sisteminin geliştirilmesi ve izlenmesi
Developing of monitoring of occupational accident surveillance system for nurses working in Ege University Hospital
ASLI DAVAS AKSAN
- COVID-19 pandemisinin sağlık çalışanlarının çocuklarındaki ruhsal belirtiler ve uyku sorunlarına etkisi
The mental health and sleep problem impacts of COVID-19 on healthcare workers' children
HAZAL MUHSİNOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriPamukkale ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLŞEN ÜNLÜ
- Heki̇m ve sağlık çalışanlarının yapay zekâ destekli̇ ruh sağlığı asi̇stanlarina yöneli̇k tutumlarının i̇ncelenmesi̇
An ınvestigation of physicians' and healthcare professionals' attitudes toward AI-supported mental health assistants
İREM GÜRDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiÜsküdar ÜniversitesiSağlık Bilişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞBA ALTINTAŞ
- 6 Şubat 2023 Pazartesi Pazarcık merkezli Kahramanmaraş'ta meydana gelen depremlerden etkilenmiş KSÜ Hastanesindeki depremzede sağlık çalışanlarının travma sonrası stres belirtilerinin psikolojik dayanıklılık ve stresle baş etme yöntemleri açısından değerlendirmesi
Evaluation of post-traumatic stress symptoms of health care workers at KSÜ Hospital, affected by the earthquakes in Kahramanmaraş, centered in Kahramanmaraş, on Monday, February 6, 2023, in terms of psychological resilance and methods of coping with stress
NİMET ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU FINDIKLI
- Ruh sağlığı çalışanlarının psikiyatrik hastalıklarda sanal gerçeklik yönteminin kullanımı hakkında tutum çalışması
Psychological health workers attitudes about the use of virtual reality method in psychiatric disorder
ERTUĞ GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAŞİF NEVZAT TARHAN