Geri Dön

Okul öncesi çocuklara yönelik beslenme eğitimi: Eğitici hikayekitabı tasarımının beslenme davranışları üzerindeki etkisi

Nutrition education for preschool children: The effect ofeducational storybook design on eating behaviors

PDF İndir

  1. Tez No: 1007726
  2. Yazar: DOĞA UYGUNÖZ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLAYDA ALTUNCEVAHİR, DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ÖZMUTLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Okul öncesi, büyüme gelişmenin hızlandığı ve özellikle beyin gelişimini desteklemek amacıyla enerji ve besin ögesi gereksiniminin arttığı kritik bir dönemdir. Dolayısıyla çocukların besin alımının izlenmesi, optimal gelişimlerinin sağlanması açısından önemlidir. Çocuklukta sık görülen seçici yeme davranışı, besin alımı ve çeşitliliğini azaltmakta ve bu dönemde artan besin ögesi ve enerji gereksinimleriyle birleşince çeşitli besin ögesi yetersizliklerine yol açabilmektedir. Bu çalışmada, okul öncesi çağdaki çocukların beslenme alışkanlıklarını geliştirmek ve seçici yeme davranışlarını azaltmak amacıyla beslenme temelli eğitici hikaye kitabı ve kitabın ana fikrini pekiştiren etkinlikler tasarlanmış, uygulamanın beslenme davranışları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma, İstanbul ilinde okul öncesi eğitime devam eden, 5–6 yaş aralığında ve kronik hastalığı bulunmayan 70 çocuk ile çapraz (crossover) tasarım kullanılarak yürütülmüştür. Katılımcılar deney ve kontrol koşullarında dönüşümlü olarak yer almış; deney grubuna uygulama yapılırken kontrol grubuna herhangi bir uygulamada bulunulmamıştır. Veri toplama araçları olarak demografik bilgi formu, Okul Öncesi Çocuklarda Beslenme Tarama Aracı (OBTA), Kaçıngan Kısıtlayıcı Gıda Alım Bozukluğu (ARFID) Ebeveyn Anketi ile Bilişsel, Otomatik ve Ayrıntılı Duygusal Tepki Ölçekleri kullanılmış; veriler SPSS 27.0 programında analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda 1. Hafta deney grubunda yer alan katılımcıların ön testlerine kıyasla son testlerinde OBTA toplam puanı (p=0,000) ve OBTA risk derecesi (p=0,001) ile ARFID toplam puanı (p=0,000) ve ARFID seçici yeme alt boyutunda (p=0,000) anlamlı düşüşler, meyve/sebzelere yönelik ayrıntılı duygusal (her iki soruda da; p=0,001, p=0,003) ve otomatik duygusal (p=0,005) tepkilerinde ise anlamlı artışlar gözlenmiştir. Benzer şekilde 2. Hafta deney grubunda yer alan katılımcılarda da aynı parametrelerde anlamlı değişimler saptanmıştır (sırasıyla, p=0,000, p=0,001, p=0,005, p=0,001, p=0,014, p=0,027, p=0,001).

Özet (Çeviri)

The preschool period is characterized by rapid growth and increased energy and nutrient requirements. During this stage, picky eating is common and may reduce dietary intake and variety, potentially increasing the risk of nutrient inadequacies. In this study, a nutrition-based educational storybook and complementary activities were developed to improve eating habits and reduce picky eating behaviors in preschool children, and their effects were examined using a crossover design. The study included 70 children aged 5–6 years attending kindergartens in Istanbul, all without diagnosed chronic health conditions. Participants were alternately assigned to experimental and control conditions; the experimental group received the nutrition-themed storybook, while no intervention was applied in the control condition. Data were collected using a demographic information form, the Nutrition Screening Tool for Every Preschooler (NutriSTEP), the Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (ARFID) Parent Questionnaire, and the Cognitive Response Scale, Automatic Affective Response Scale, and Elaborate Affective Response Scales. Statistical analyses were conducted using SPSS version 27.0. Results showed that in the Week 1 experimental group, post- test scores demonstrated significant decreases in total NutriSTEP score (p=0.000) and NutriSTEP risk level (p=0.001), as well as in total ARFID score (p=0.000) and the ARFID picky eating subscale (p=0.000). Additionally, significant increases were observed in elaborate affective responses to fruits and vegetables (p=0.001, p=0.003) and in automatic affective responses (p=0.005). Similar significant changes were observed in the same parameters in the Week 2 experimental group (p=0.000, p=0.001, p=0.005, p=0.001, p=0.014, p=0.027, p=0.001, respectively).

Benzer Tezler

  1. Tez No

    887815

    5-6 yaş çocuklarının sebze tüketme alışkanlığına ilişkin resimli kitap tasarımı

    Illustrated book design on the vegetable consumption habits of 5-6 year old children

    ZEKİYE AKALIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Görsel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYBİGE DEMİRCİ ŞENKAL

  2. Tez No

    957245

    Çocukların geleneksel gıdalara yönelik tutumlarının Türk mutfağının sürdürülebilirliği kapsamında incelenmesi

    Investigation of children's attitudes towards traditional foods in the context of sustainability of Turkish cuisine

    MELİKE KESKİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Gastronomi ve Mutfak SanatlarıAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

    Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEMRA AKAR ŞAHİNGÖZ

  3. Tez No

    267013

    Okul öncesi çocuklara verilen beslenme eğitiminin çocuklarin beslenme bilgisine, davranişlarina ve antropometrik ölçümlerine etkisi

    Effects of nutrition education program on preschool children?s nutrition knowledge, behaviors and anthropometric measurements

    HATİCE BAŞKALE

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    HemşirelikDokuz Eylül Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEZİYET ARI

    PROF. DR. ZUHAL BAHAR

  4. Tez No

    987686

    Okul öncesi dönemde STEM etkinlikleri ile sağlıklı beslenme farkındalığının oluşturulması

    Creating awareness of healthy eating through STEM activities in the preschool period

    ZEYNEP SÖNMEZ GÜRELİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve DiyetetikAtatürk Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ESEN TAŞĞIN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA GEÇİKLİ

  5. Tez No

    700221

    Okul öncesi dönemindeki çocukların annelerinin beslenme bilgi düzeyi ve duygu durumlarının çocukların antropometrik ölçümlerine etkisi

    Başlık çevirisi yok

    AYDA YENİGÜN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikHaliç Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON

Geri Dön