Navigating hybrid dimensions: A theoretical exploration of virtually enhanced spaces in the spatial turn
Hibrit boyutlarda yönelim: Mekânsal dönüşüm bağlamında sanal olarak zenginleştirilmiş mekânların kuramsal incelemesi
- Tez No: 1007799
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BELİNDA TORUS
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, İç Mimari ve Dekorasyon, Architecture, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimari Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, sanal olarak geliştirilmiş mekânların deneyime dayalı mekânsal çıktılarını, fiziksel mimari mekanla ilişkili olarak anlamak ve incelemektir. Gerçek mimari mekanların mekânsal etkilerine ilişkin olarak, çalışma, mekân oluşturma pratiği açısından teorik öneme sahip gerçek ve sanal ortamlar arasındaki olası korelasyonları ortaya çıkarmak için sanal olarak geliştirilmiş mekanlar sunmaktadır. Çalışma farklı gerçekliklerdeki mekân ve mekânsal etkilere odaklanarak, mimari söylem içindeki mekân tanımlayıcı kavram ve ilkelerdeki paradigma değişimini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Seçilen vaka çalışması alanı olarak Atatürk Kültür Merkezi (AKM) fuayesinde, temel veri olarak yerinde bir vaka çalışması kontrol koşulunun ardından, 360° görüntüleme kullanılarak iki sanal gerçeklik (SG) tabanlı vaka çalışması test koşulu uygulanmıştır. Bunlar gerçekçi bir sahne ve yarı soyutlanmış bir sahne modudur. Çalışma, çoklu kanıta dayalı değerlendirme ve koşullar arası örüntülere dayanarak karşılaştırmalı, nitel bir vaka çalışması çerçevesi benimsemektedir. Katılımcı yanıtları; kavram–etki eşlemesi, kavramsal örüntüleme (tessellasyon) temelli sistem değerlendirmesi ve algısal süreklilik, duygulanımsal aktarım ve yönbulma bütünlüğü (P/A/N) sistemine dayanan nitel bir mekânsal sadakat çerçevesi aracılığıyla değerlendirilmektedir. Elde edilen bulgular, fotogerçekçi temsilden ziyade; seçici ve ilişkisel nitelikleri aracılığıyla geometri ve forma dayalı mekânsal sistemlerin, SG ortamlarında deneyimsel tutarlılığı sürdürmede başlıca etkenler olduğunu ortaya koymaktadır. Malzeme ve dokunsallığa bağımlı nitelikler, soyutlama altında daha kırılgan hale gelirken; soyutlama, sürekliliği ve okunabilirliği artıran bilişsel bir filtre işlevi görebilmektedir. Bu bağlamda mekânsal sadakat, sanal olarak zenginleştirilmiş mekânların mimari deneyimi zamansallık, algı ve duygulanım eksenlerinde sistematik olarak şekillendirdiği, çok boyutlu ve sistem temelli bir olgu olarak yeniden tanımlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to understand and examine the experience-based spatial outputs of virtually enhanced spaces in relation to physical architectural space. With respect to the spatial affects of real architectural spaces, the study issues virtually enhanced spaces to reveal possible correlations between real and virtual environments in terms of theoretical relevance for space-making praxes. Moreover, by focusing on space and spatial affects across different realities, the study aims to unveil the paradigm shift in space-defining concepts and principles within architectural discourse. In the Atatürk Cultural Center (AKM) foyer, as the selected case study area, an on-site case study control condition as the baseline data is followed by two VR-based case study test conditions using 360° imagery: a realistic scene and a semi-abstracted scene mode. The study adopts a comparative, qualitative case study framework through relying on triangulated evaluation and cross-condition patterns. Participants' responses are evaluated utilizing concept-affect mapping, a tessellation-based system evaluation, and a qualitative spatial fidelity framework grounded in the system of perceptual continuity, affective translation, and navigational integrity (P/A/N). From the results, it is evident that through the selective and relational aspects, geometry- and form-based spatial systems are the primary agents in maintaining experiential coherence in VR settings, rather than photorealistic representation. Material- and tactility-dependent qualities are more vulnerable to loss under abstraction, where abstraction can serve as a cognitive filter, enhancing continuity and legibility. Spatial fidelity is redefined as a multi-dimensional, system-based conduct in which virtually enhanced spaces systematically shape the architectural experience in terms of temporality, perception, and affect.
Benzer Tezler
- Gemilerde insan faktörünün acil durumlar üzerindeki etkilerinin analizi
Analysis of the effects of human factor on emergencies in ships
FERDİ ÇINAR
Doktora
Türkçe
2025
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRE AKYÜZ
DOÇ. DR. HAKAN DEMİREL
- Ebeveynlerin dijital ebeveynlik yeterliliklerine yönelik mobil bir öneri sistemi geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of a mobile recommendation system for parents' digital parenting competences
YILDIZ ÖZAYDIN AYDOĞDU
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL SOMYÜREK
- Güney ege deniz trafiğinin seyir emniyeti açısından değerlendirilmesine yönelik bir yaklaşım önerisi
An approach proposal for the evaluation of navigation safety in the south aegean sea traffic
CANAN ŞENDİLMEN DANACI
Doktora
Türkçe
2025
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA KEÇECİ
- Konformal yama antenin radar kesit alanının azaltılması
Radar cross section reduction for conformal patch antenna
HALENUR SÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA AKLEMAN YAPAR
- Yeni bir beden politikasına doğru Siborg bedenleşme
Towards a new politics of the body: Cyborg embodiment
İBRAHİM EMRE GÜNAY
Doktora
Türkçe
2026
FelsefeMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ŞİRAY