Lise öğrencilerinde sezgisel beslenme ve yeme farkındalığının beden algısı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of intuitive eating and mindful eating on body image among high school students
- Tez No: 1007829
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYHAN DAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Lokman Hekim Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, lise öğrencilerinde sezgisel beslenme ve yeme farkındalığının beden algısı üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kesitsel tipte planlanan araştırma, Şubat–Nisan 2025 tarihleri arasında Karabük ilinde 15 Temmuz Şehitleri Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 14–18 yaş aralığındaki 154 öğrenci (92 kız, 62 erkek) ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik özellikler, sağlık durumu ve beslenme alışkanlıklarını sorgulayan anket formu ve besin ögesi alımlarını değerlendirmek için 24 saatlik geriye dönük hatırlatmalı besin tüketim kaydı kullanılmıştır. Sezgisel Yeme Ölçeği-2 (SYÖ-2), Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) ve Beden Algısı Ölçeği (BAÖ) uygulanmıştır. Antropometrik ölçümler kapsamında vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel ve kalça çevresi ölçülmüş; beden kütle indeksi (BKİ), bel çevresi/kalça çevresi ve bel çevresi/boy uzunluğu oranları hesaplanmıştır. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, ki-kare testi ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. SYÖ-2 toplam puanı kız öğrencilerde 2,64±0,50, erkek öğrencilerde 2,66±0,44 olup cinsiyetler arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). YFÖ-30 toplam puanı kız öğrencilerde 83,40±14,12, erkek öğrencilerde 84,55±14,84 olarak bulunmuş; düşünmeden yeme, duygusal yeme, yeme kontrolü, farkındalık ve bilinçli beslenme alt boyutlarında cinsiyete göre anlamlı farklılıklar belirlenmiştir (p<0,05). BAÖ toplam puanı kız öğrencilerde 107,50±20,37, erkek öğrencilerde 101,94±22,54 olup gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). BKİ Z-skoru gruplarına göre yapılan değerlendirmede, SYÖ-2'nin koşulsuz yemek yemeye izin verme alt boyutu puanı pre-obez grupta (2,93±0,81) zayıf gruba (2,19±0,46) göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). YFÖ-30'un yeme disiplini ve bilinçli beslenme alt boyutları zayıf grupta daha yüksek saptanmış, beden algısı puanları BKİ gruplarına göre anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0,05). Sonuç olarak, lise öğrencilerinde sezgisel beslenme ve yeme farkındalığının beden algısı ile ilişkili olduğu ve bu ilişkilerin cinsiyete göre farklılık gösterebildiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the effect of intuitive eating and mindful eating on body image among high school students. The cross-sectional study was carried out between February and April 2025 with 154 students (92 girls, 62 boys) aged 14–18 years studying at 15 Temmuz Şehitleri Anatolian High School in Karabük province. Data were collected using a questionnaire assessing sociodemographic characteristics, health status, and dietary habits, and a 24-hour dietary recall record to evaluate nutrient intake. The Intuitive Eating Scale-2 (IES-2), Mindful Eating Questionnaire (MEQ-30), and Body Image Scale (BIS) were administered. Anthropometric measurements including body weight, height, waist circumference, and hip circumference were obtained, and body mass index (BMI), waist-to-hip ratio, and waist-to-height ratio were calculated. Descriptive statistics, independent samples t-test, chi-square test, and correlation analyses were used. The total IES-2 score was 2.64±0.50 in female students and 2.66±0.44 in male students, with no significant gender difference (p>0.05). The total MEQ-30 score was 83.40±14.12 in females and 84.55±14.84 in males, and significant gender differences were observed in the subdimensions of eating without thinking, emotional eating, eating control, awareness, and conscious eating (p<0.05). The total BIS score was 107.50±20.37 in females and 101.94±22.54 in males, with no significant difference between groups (p>0.05). According to BMI Z-score groups, the unconditional permission to eat subdimension score of the IES-2 was higher in the pre-obese group (2.93±0.81) than in the underweight group (2.19±0.46) (p<0.05). The eating discipline and conscious eating subdimensions of the MEQ-30 were higher in the underweight group, while body image scores did not differ significantly between BMI groups (p>0.05). In conclusion, intuitive eating and mindful eating were found to be associated with body image among high school students, and these relationships may differ according to gender.
Benzer Tezler
- Eğitim sürecinde adolesan kronotipinin sezgisel yeme durumu ve kaygı düzeyleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of adolescent chronotype with intuitive eating and anxiety levels in the education process
ARZU CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Aydın ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLKÜ DEMİRCİ
- Promoting teachers awarness of students misconceptions in introductory mechanics
Mekaniğe girişte öğrencilerin kavramsal yanılgısı konusunda öğretmenlerin bilincinin geliştirilmesi
ERDAT ÇATALOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
1996
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiFen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ TATLI
- Mimarlık mesleği ve İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi mezunlarının mesleki kariyeri: Bir alan çalışması
Career in architecture and professional career of the graduates of Architectural Faculty of İstanbul Technical University: A field study
EBRU ERGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE ÖZÜEKREN
- Zenginleştirilmiş öğrenme ortamında lise öğrencilerinin geometrik zihin alışkanlıklarının ve sezgisel kurallarının değişiminin incelenmesi
Examination of change of high school student's geometric habits of mind and intuitive rules in enhanced learning environment
MERVE ÖZ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE PEKER
- Lise öğrencilerinin analitik ve sezgisel düşünme becerileri ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between analytical and intuitive thinking and self-regulation skills of high school students
SÜLEYLA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN TAŞGIN