Bariatrik cerrahi geçiren ve geçirmeyen bireylerde yeme farkındalığı ve beslenme bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between eating awareness and nutrition knowledge levels in individuals who have and have not undergone bariatric surgery
- Tez No: 1007828
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Lokman Hekim Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, bariatrik cerrahi geçiren ve geçirmeyen bireylerin yeme farkındalığı ile beslenme bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla Mayıs–Temmuz 2025 tarihleri arasında Ankara ili Prof. Dr. Oktay Banlı Muayenehanesinde bariatrik cerrahi geçiren 65 ve geçirmeyen 65 olmak üzere toplam 130 birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından yüz yüze uygulanan anket formu ile toplanmıştır. Yeme farkındalığı Yeme Farkındalığı Ölçeği-30 (YFÖ-30), beslenme bilgi düzeyi ise Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği (YETBİD) kullanılarak değerlendirilmiş ve antropometrik ölçümler alınmıştır. Bariatrik cerrahi geçiren bireylerin %72,3'ü kadın, %27,7'si erkek; bariatrik cerrahi geçirmeyen bireylerin ise %61,5'i kadın ve %38,5'i erkektir. Gruplar arasında yaş ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Bariatrik cerrahi geçiren bireylerin yeme farkındalığı toplam skoru 3,43±0,52, geçirmeyen bireylerin ise 2,95±0,60 olarak saptanmış ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Benzer şekilde, YETBİD'nin besin tercihini doğru bulma derecesi alt faktör puanı bariatrik cerrahi geçiren bireylerde 7,00±1,94, geçirmeyen bireylerde ise 4,32±2,02 olup farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Ayrıca bariatrik cerrahi geçiren bireylerde, YFÖ-30 toplam puanı ile YETBİD'nin beslenme ve sağlık arasındaki ilişkinin derecesi alt boyutu arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (s=0,317; p=0,010). Sonuç olarak, bariatrik cerrahi geçiren bireylerin yeme farkındalığı düzeyleri daha yüksek bulunmuş; beslenme bilgi düzeyinde ise yalnızca besin tercihini doğru bulma alt boyutunda anlamlı fark saptanmış ve bu grupta yeme farkındalığı ile beslenme–sağlık ilişkisi arasında pozitif anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Bu doğrultuda, cerrahi geçirmeyen obez bireylerde yeme farkındalığı ve doğru besin tercihini artırmaya yönelik beslenme eğitimi programlarının yaygınlaştırılması önerilmelidir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted between May and July 2025 to evaluate the relationship between eating awareness and nutrition knowledge levels among individuals with and without bariatric surgery at Prof. Dr. Oktay Banlı Private Clinic in Ankara. The sample consisted of 130 individuals, including 65 who had undergone bariatric surgery and 65 who had not. Data were collected through face-to-face questionnaires administered by the researcher. Eating awareness was assessed using the Eating Awareness Scale-30 (EAS-30), nutrition knowledge was evaluated using the Nutrition Knowledge Level Scale for Adults (NKLSA), and anthropometric measurements were obtained. Among individuals who underwent bariatric surgery, 72.3% were female and 27.7% were male, whereas 61.5% of the non-surgery group were female and 38.5% were male. There was no statistically significant difference between the groups in terms of mean age (p>0.05). The total eating awareness score was 3.43±0.52 in the bariatric surgery group and 2.95±0.60 in the non-surgery group, with a statistically significant difference between the groups (p<0.001). Similarly, the NKLSA subdimension score for correctly identifying food preferences was 7.00±1.94 in the surgery group and 4.32±2.02 in the non-surgery group, and this difference was also statistically significant (p<0.001). Furthermore, a positive and statistically significant correlation was found between the total EAS-30 score and the NKLSA subdimension“degree of the relationship between nutrition and health”among individuals who underwent bariatric surgery (r=0.317; p=0.010). In conclusion, individuals who underwent bariatric surgery demonstrated higher eating awareness, with a significant difference only in correctly identifying food preferences and a positive association with the perceived nutrition–health relationship.
Benzer Tezler
- Obezite cerrahisinin benlik saygısı ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of bariatric surgery on self esteem and quality of life
BUSE ÖZDEMİR İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikMaltepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER YURT
- Bariatrik cerrahi geçiren hastalarda bağırsak mikrobiyotası ve metabolik parametreler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assessment of the relation between gut microbiota and metabolic parameters of bariatric surgery patients
ASLIHAN ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA BÜYÜKTUNCER DEMİREL
- Bariatrik cerrahi geçiren hastaların beslenme durumları, besin toleransları, yaşam kaliteleri ve depresyon derecelerinin belirlenmesi
Nutritional status, food tolerance, quality of life and depression in patients submitted to bariatric surgery
AYŞEGÜL YURTSEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
- Bariatrik cerrahi geçiren hastalarda postoperatif inspiratuar kas eğitimi ve dirençli egzersiz eğitiminin fonksiyonel kapasite, solunum fonksiyonları, solunum kas kuvveti ve enduransı üzerine etkisi
Effect of postoperative inspiratory muscle training and strength exercise training on functional capacity, respiratory functions, respiratory muscle strength and endurance in bariatric surgery patients
TEVFİK ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİS KOSTANOĞLU
- Bariatrik cerrahi geçiren hastalarda e-mobil eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin öz-bakım gücü, beden imajı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effects of e-mobile education and counselling services on self-care, body image and quality of life of bariatric surgery patients
SEVGİ DENİZ DOĞAN