Osmanlı dönemi arap şairlerinden Muhammed el-Me'ûlî ve divanı
An ottoman period poet Muhammed al-Mauli and his divan
- Tez No: 1007854
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHAMMET VEHBİ DERELİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Umman coğrafyasında neşet eden Muhammed el-Me'ûlî'nin hayatı ve şiirleri kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma, giriş ve üç ana bölümden teşekkül etmektedir. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, önemi, amacı, yöntemi ve başvurulan temel kaynaklar üzerinde durulmuştur. Ayrıca şairin yaşadığı dönemin siyasî, sosyal ekonomik ve ilmî durumundan bahsedilerek Osmanlı Dönemi Arap şiirine dair genel değerlendirme yapılmıştır. Birinci bölümde şairin hayatı ve edebi kişiliği; nesebi, doğumu, vefatı, kişiliği edebi şahsiyetiyle alakalı bilgiler ele alınmıştır. İkinci bölümde divandaki şiirlerin muhteva özellikleri değerlendirilmiş olup, şairin medih, ġazel, iẖvâniyyât, öğüt, zühd, hikmet, mersiye, hiciv muhtevasıyla kaleme aldığı şiirler örneklendirilmiştir. Şiirler Arapçası ve tercümesiyle sunulmuştur. Üçüncü ve son bölümde ise divandaki şiirler nazım türleri, kaside yapıları, vezin, kafiye, kelime dağarcığı gibi biçimsel değerlendirmelerin yanı sıra belagat sanatları açısından da incelemeye tabi tutulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study comprehensively examines the life and poetry of Muḥammad al-Maʿūlī, a poet who emerged from the Omani geographical and cultural milieu. The research consists of an introduction and three main chapters. The introduction outlines the subject, significance, objectives, and methodology of the study, as well as the principal sources consulted. It also provides an overview of the political, social, economic, and intellectual conditions of the period in which the poet lived, together with a general evaluation of Arabic poetry during the Ottoman era. The first chapter focuses on the poet's life and literary personality, addressing issues such as his lineage, birth, death, personal characteristics, and literary identity. The second chapter evaluates the thematic features of the poems contained in the dīwān. In this section, poems written in various thematic categories—including praise (madīḥ), love (ghazal), friendly poetry (ikhwāniyyāt), moral advice, asceticism (zuhd), wisdom (ḥikma), elegy (marthiya), and satire (hijāʾ)—are analyzed and illustrated with examples. The poems are presented together with their Arabic texts and translations. The third and final chapter examines the poems of the dīwān from a formal perspective. In addition to analyzing poetic genres, the structure of qaṣīdas, meter, rhyme, and vocabulary, the poems are also studied in terms of rhetorical and stylistic devices within the framework of Arabic rhetoric.
Benzer Tezler
- Arap şairlerden Muhammed b. Hilâl el-Hilâlî ve şiiri
Muhammad b. Hilāl al-Hilālī, one of the Arab poets, and his poetry
İBRAHİM TOPÇU
Doktora
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET TASA
- Şi'ru'l-medîhi'n-nebevî muhtevâhu ve eşkâlühu fî Bilâdi'ş-Şâm fi'l-ahdi'l-Usmânî
Osmanlı Dönemi Şam topraklarında naatler: Muhteva ve şekilleri / The prophet praise poetry in the Levant during the Ottoman era
ASMAA ALMASRI
Yüksek Lisans
Arapça
2021
Doğu Dilleri ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BULUT
- Osmanlı dönemi Arap şairlerinden Libyalı Süleyman Paşa el-Bârûnî ve şiirleri
Libyan Suleyman Pasha el-Bârûnî, one of the Arab poets of the Ottoman period, and his poems
MUHAMMET HAMİDULLAH YALÇIN
Doktora
Türkçe
2026
DilbilimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET TASA
- Osmanlı dönemi Arap şairlerinden Şihabuddin İbn Matuk el-Huveyzi ve şiiri
Shihabuddin Ibn Ma'tuq al-Huwayzi: An Ottoman era Arab poet and his poetry
MOHAMMAD MOHAMMADI
Doktora
Türkçe
2023
DilbilimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET TASA
- Osmanlı Dönemi şairlerinden Yûsuf El-Esîr ve şiiri
An Ottoman Period poet Yousuf Al-Aseer and his poems
SELÇUK PEKPARLATIR
Doktora
Türkçe
2019
Doğu Dilleri ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET TASA